Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Enflasyon Ver...

Enflasyon Verileri Açıklandı… Uzmanlar Yorumladı…

Gıdanın dezenflasyon sürecine verdiği katkı tersine döndü, İş Yatırım

Aralık ayında tüketici fiyatları aylık %0,7 ile piyasanın ve İş Yatırım’ın %0,4’lük tahmininin üzerinde geldi. Beklentinin üzerindeki aylık değer ve düşük baz etkisi nedeniyle yıllık enflasyon Kasım’daki %10,6 seviyesinden Aralık’ta %11,8’e yükseldi.
Detaylara bakıldığında hane halkı sepetinde ağırlığı yüksek olan gıda grubunun %2,9 artış ile aylık enflasyona 0,7yp katkı yaptığını görüyoruz. Sevindirici olan, ulaştırma (%0,6, 0,1yp) ve konut (%0,2, 0,0yp), giyim (%-1,9, -0,1yp) gibi ağırlığı görece yüksek alanlarda dezenflasyon sürecinin devam etmesi.
 
Çekirdek enflasyon cephesinde yıllık B gurubu enflasyonu (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE) bir önceki ayki %9,9 seviyesinden %10,8’e yükseldi. Yıllık enflasyondaki yükselişte baz etkisinden gelen güçlü desteğin tersine dönmesi etkili oldu. Geçen sene Aralık ayında çekirdek fiyatlar (B grubu) %0,4 gerilemişti. Bu yıl Aralık ayında %0,4 yükseldi.
 
Özetlemek gerekirse, Nisan ayından beri gerileme eğiliminde olan gıda fiyatlarındaki artış ve düşük baz dönemi etkisinin tersine dönmesiyle dezenflasyon süreci kesintiye uğradı.
 
Gıda dışındaki ana gruplarda, temel mallarda ve hizmet fiyatlarında bir bozulma olmamasına rağmen düşük baz etkisinin tersine dönmesi nedeniyle enflasyonun üçüncü çeyreğe kadar tek haneye inmesini beklemiyoruz.
 
Önümüzdeki aylarda enflasyonun Merkez Bankası’nın çizdiği patikanın üzerinde seyretmesini (2020 T %10,5) beklememizin ardında üç temel neden var: (i) Gıda fiyatlarında yukarı yönlü riskler; (ii) petrol fiyatlarındaki yükseliş; (iii) Türk lirasında devam eden değer kaybı.
 
Yukarıda saydığımız riskler nedeniyle Merkez Bankası’nın faiz indirim döngüsüne ara vermesini bekliyoruz. Faiz indiriminin devam edilmesi için öncelikle piyasanın enflasyon beklentisinin Merkez Bankası’nın tahminine yakınsamaya başlaması gerekiyor.
 

Enflasyonda yılsonu %12 altında, riskler yukarı doğru…Enver Erkan

Türkiye’de Aralık ayında enflasyon %0,74 seviyesinde gerçekleşirken, 2019 yılsonu enflasyonu da böylece %11,84 olarak gerçekleşmiş oldu. Piyasanın beklentilerinin bir miktar üzerinde gelen yılsonu enflasyonu, Merkez Bankası’nın ve YEP’in %12 hedefinin ise altında gerçekleşti.

100.000 TL Paranız Olsa Nasıl Yatırım Yapardınız? Sanal Para ile Deneyin!

Enflasyondaki lehimize işleyen oransal avantaj artık geride kaldığını göre, fiyatlama mekanizmasının temelini oluşturan ana dinamiklere eğilmek daha doğru olur. Bu noktada da bizim için sıkıntıyı yaratan maliyet enflasyonu açısından, maliyet unsurlarını etkileyecek faktörleri göz önüne almak gerekiyor. Bu açıdan bakıldığında, son günlerde yukarı doğru hareketlenen kur ve petrol fiyatları bizim açımızdan enflasyonist risklere işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin bu bileşenler üzerine etkilerini ne olacağı büyük önem taşıyor.

Aralık ayında gıda ve alkolsüz içecekler kaleminin %2,39 artış ile beraber enflasyona en yüksek etkiyi yaptığı görülmektedir. Ulaştırma kaleminde %0,57’lik, sağlıkta %0,42’lik aylık artış görülüyor. Gıda enflasyonu yıllık bazda %10,89 seviyesinde… En çok düşen kalem ise sezonluk etkiyle giyim ve ayakkabı tarafında %1,91 oranında… Özel kapsamlı TÜFE göstergelerinden enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler, tütün ve altının dışarıda bırakıldığı C Göstergesinde aylık artış oranı %0,06 ve yıllık çekirdek enflasyon da bu çerçevede %9,81 seviyesinde… Çekirdek enflasyonda tek hane korunmakla beraber, özellikle kur gibi bir temel maliyet unsurunun olası etkileri şu anda o tarafta da enflasyonist baskıyı ilerleyen aylarda artırabilir.

2020’nin ilk yarısında zayıf çift haneyi korumasını beklediğimiz enflasyon kaleminde, jeopolitik ve stratejik unsurların kur üzerine olası etkilerini izleyeceğimiz gibi, petrol fiyatlarındaki son hareketlenme çerçevesinde enerji maliyetlerini de radara almış bulunmaktayız. 2020’de enflasyonda hedef seviyelere doğru düşüş sağlanması hem fiyat istikrarının sağlanması, hem de ekonomik reformların devreye alınabilmesi sayesinde olabilecektir. Mevcut dinamiklerde TRY’nin genel eğiliminin değer kaybı tarafında ağırlık kazanmış olması itibariyle bu durumun enflasyonda yukarı yönlü eğilimin devamına yol açabileceğini düşünüyoruz.

TCMB nezdinde ise, %5’lik büyüme hedefinin gerçekleştirilmesi anlamında kredi talebinin ve iç tüketimin desteklenmek istenmesi itibariyle faiz indirme isteğinin sürebileceğini düşünüyoruz. Enflasyon beklentileri 2020 için piyasa ve reel sektör nezdinde %10’larda ve resmi beklentilerin üzerinde… Ancak reel faizde arta kalan son marjları Merkez Bankası, büyüme hedefleri doğrultusunda ekonomiyi daha da canlandırmak adına kullanabilecektir. 16 Ocak toplantısından 50 ila 100 baz puan marjında bir faiz indirimi gelmesi beklenti dahilindedir, biz indirimin yine 3 haneli oranda gerçekleşebileceğini düşünüyoruz. Sonraki durumda ise, sıfıra yakın reel faiz veya negatif reel faiz bölgesine girmemiz dış sermaye girişleri açısından bir hassasiyet unsuru olabilecektir.

 
 

Enflasyon Rakamları Beklentilerin Üzerinde…

 
03.01.2020 – Aralık ayı enflasyon verileri açılandı. Tüfe artışı için ortalama piyasa beklentisi %0.4 seviyesindeyken rakamlar aylık yüzde 0,74’lik bir artışa işaret etti.. Dün açıklanan İTO enflasyon verileri Aralık ayında tüketici fiyatlarında %1’lik artışa işaret ediyordu. Sonuçlar beklentilerin üzerinde gelirken en çok artış gıda grubunda oldu.
 

 

02.01.2020 – İTO tarafından açıklanan 2019 Aralık ayında İstanbul’da; perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi bir önceki aya göre % 1,07, toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları indeksi ise % 1,40 oranında arttı. 2018 Aralık ayına göre 2019 Aralık ayında yaşanan fiyat değişimlerini Ücretliler Geçinme İndeksinde %13,41 Toptan Eşya Fiyatları İndeksinde ise % 7,68 olarak gerçekleşmiştir.

 

Dezenflasyon süreci faiz indirim döngüsünü destekliyor, İş Yatırım

Kasım ayında tüketici fiyatları aylık %0,38 ile %0,85’lik tahminimizin ve %0,75’lik piyasa beklentisinin çok altında geldi. Buna rağmen yüksek baz yılı etkisinin geçmesi nedeniyle yıllık enflasyon Ekim ayındaki %8,6 seviyesinden %10,6’ya yükseldi.

Detaylara bakıldığında hane halkı sepetinde ağırlığı fazla olan temel gruplarda genele yaygın bir düşüş görülüyor. Aylık enflasyonun gerilemesinde en büyük katkı gıda (%0.22, 0.05yp), konut (%0,36, 0.05yp), ve ulaştırma (%0,33, 0,06yp) gruplarından geldi. Giyim ve ayakkabı %2,7 artış (0,18yp) enflasyonu yukarı çeken tek gruptu.

Çekirdek enflasyon cephesinde yıllık B gurubu enflasyonu (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE) bir önceki ayki %7,6 seviyesinden %9,9’a yükseldi. Yıllık enflasyondaki yükselişte baz etkisinden gelen güçlü desteğin tersine dönmesi etkili oldu. Geçen sene çekirdek fiyatlar Kasım ayında %1,5 gerilemişti. Bu yıl Kasım ayında %0,6 yükseldi.

Özetlemek gerekirse, tüketici sepeti kalemlerinde genele yaygın ve düşük fiyat artışlarına rağmen yıllık enflasyonda düşük baz etkisinden kaynaklanan yükseliş görüyoruz. Bugünkü veri ile %10,6’ya yükselecek manşet enflasyon muhtemelen 2020 yılı ikinci çeyreğine kadar tek haneye inmeyecek.

Baz Etkisi Tersine Dönecek… Hatırlanacağı üzere manşet enflasyon 2018 Ekim’inde %25.2 ile zirve yapmıştı. Sonraki 12 ay boyunca istikrarlı bir şekilde gerilemişti. Baz etkisinin ortadan kalkmasıyla 2019 yılı ilk çeyreğinde ters yönde bir etki göreceğiz. (bknz: Baz Etkisi Nedir?)

Beklentinin çok altında gelen Kasım ayı enflasyonu sonrasında %12’lik enflasyon tahminimizi %11,5’e çekiyoruz. Yıllık enflasyondaki yükselişe rağmen görece zayıf büyüme ve üretici fiyatlarında devam eden gerileme nedeniyle Merkez Bankası’nın 12 Aralık’taki yılın son toplantısında 100bp daha faiz indirimi yapmasını bekliyoruz.

Ancak manşet ve çekirdek enflasyonun yükselme eğiliminde olduğu bir ortamda faiz indirim döngüsünün devam etmesi zor gözüküyor. Faiz indiriminin devam etmesi için öncelikle piyasaların %8,2’lik 2020 enflasyon tahminine ikna edilmesi gerekiyor.

2020 Ortalarına Kadar Düşük Çift Hane Muhtemel, Gedik Yatırım

TÜFE, Kasımda +%0,38 ile konsensüs beklentilerden olumlu gerçekleşti (Konsensüs:+%0,80, Gedik Yatırım: +%0,96). Böylelikle, yıllık TÜFE %8,55’ten %10,26’ya yükseldi. Eylül-ekim aylarında enflasyonun tek haneli seviyelere gerilemesinde belirleyici olan olumlu baz etkilerinin kasım itibariyle terse dönmesi yıllık enflasyon rakamlarında gözlenen artıştaki temel etken. Yıllık çekirdek enflasyon göstergelerindeki aşağı yönlü eğilim, büyük ölçüde baz etkileri kaynaklı olarak kasım ayında duraksadı, ancak tek haneli seviyelerde kalmayı da sürdürdü. Yurtiçi ÜFE aylık bazda %0,08 oranında düşüş kaydederken; yıllık bazda %1,70’ten %4,26’ya yükseldi. Üretici fiyatları tarafında dayanıksız tüketim malları haricinde diğer tüm mal grupları (ara malı, dayanıklı tüketim, enerji, sermaye malı) düşürücü yönde katkı verdi.

Mevcut eğilim ve gelişmeleri dikkate alarak yıllık TÜFE’nin yılsonunda %12 seviyesindeki 2020-2022 OVP ve TCMB son Enflasyon Raporu tahminlerinden daha olumlu gerçekleşme olasılığının arttığını değerlendiriyoruz. Bu doğrultuda 2019 yılsonu TÜFE tahminimizi %12,3’ten %11,5’e revize ediyoruz. Ayrıca, ekstra bir gelişme yaşanmadığı takdirde yıllık TÜFE’nin 2020 yılı ortalarına kadar ağırlıklı olarak %10-12 aralığında dengeleneceğini düşünüyoruz. Kasım enflasyon verileri ve mevcut beklentiler doğrultusunda TCMB’nin 12 Aralık’taki yılın son PPK toplantısında politika faizinde 100-150 baz puan civarında faiz indirimine gitme olasılığının arttığını değerlendiriyoruz. Fed’in kısa vadede faiz indirimlerine en azından bir süreliğine ara vermiş olduğu yönündeki güçlü beklentileri de dikkate alarak; TCMB’nin önceki 3 toplantıdakine benzer olarak, önden yüklemeli olarak nitelenebilecek şekilde, daha yüksek bir faiz indirimine gitmesinin, hâlihazırda yüksek seyretmeye devam eden dolarizasyon eğilimini ve dolayısıyla TL’deki oynaklığı artırıcı etkiye yol açabileceğini düşünüyoruz.

TÜFE kasım ayında aylık bazda %0,38 artış gösterdi, Vakıf Yatırım

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) kasım ayında piyasa beklentilerinin (%0,75 artış) altında %0,38 artış gösterdi. Böylece yıllık enflasyon oranı %10,56’ya yükselmiş oldu.

Kasım ayında aylık bazda en yüksek artış, %2,69 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşirken, en fazla düşüş gösteren grup %0,44 ile çeşitli mal ve hizmetler grubu oldu. Yıllık bazda en fazla artış %43,35 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti. Çekirdek enflasyon (B Endeksi) kasımda aylık bazda %0,59 artış gösterdi ve yıllık artış hızı %7,64’ten %9,90’a yükseldi.

Yurt içi üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) kasım ayında, bir önceki aya göre %0,08 düşüş gösterdi ve yıllık bazda artış %1,70’ten %4,26’ya yükseldi. Kasım ayında ana sanayi gruplarındaki fiyat değişimleri aylık bazda incelendiğinde, en sert artış %10,02 ile dayanıksız tüketim malları grubunda gerçekleşti.

2019 Kasım ayında enflasyon oranı beklentilerin altında %0,38 artış gösterdi. Bir önceki yılın aynı ayında tüketici fiyatlarının %1,44 düşüş göstermesi nedeniyle oluşan olumsuz baz etkisi ile giyim ve gıda grubundaki fiyat artışları, yıllık bazda enflasyonun %8,55 seviyesinden %10,56 seviyesine yükselmesinde etkili oldu. Aralık ayında da olumsuz baz etkisinin yıllık enflasyonu bir miktar yukarı çekmesi ve yıl sonunda enflasyon oranının %11,50-12 aralığında gerçekleşmesi beklenebilir.

 

Kasım Ayı Enflasyon Verileri Açıklandı

03.12.2019 – TÜİK enflasyon verilerini açıkladı. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %0,38 artarak ortalama piyasa beklentisi olan %0,75’in altında kaldı.

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %0,38 arttı. TÜFE’de (2003=100) 2019 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %0,38, bir önceki yılın Aralık ayına göre %11,01, bir önceki yılın aynı ayına göre %10,56 ve on iki aylık ortalamalara göre %15,87 artış gerçekleşti.

Aylık en yüksek artış %2,69 ile giyim ve ayakkabı grubunda oldu. Ana harcama grupları itibarıyla 2019 yılı Kasım ayında endekste yer alan gruplardan, ev eşyasında %0,59, haberleşmede %0,39, konutta %0,36 ve ulaştırmada %0,33 artış gerçekleşti.

Aylık en fazla düşüş gösteren grup %0,44 ile çeşitli mal ve hizmetler oldu.
Ana harcama grupları itibariyle 2019 yılı Kasım ayında endekste düşüş gösteren bir diğer grup ise %0,15 ile lokanta ve oteller oldu.

Yıllık en fazla artış %43,35 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti.
TÜFE’de, bir önceki yılın aynı ayına göre eğitim %14,35, çeşitli mal ve hizmetler %14,03, sağlık %13,85 ve lokanta ve oteller %13,07 ile artışın yüksek olduğu diğer ana harcama gruplarıdır.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) aylık %0,59 arttı. İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’de 2019 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %0,59, bir önceki yılın Aralık ayına göre %10,31, bir önceki yılın aynı ayına göre %9,90 ve on iki aylık ortalamalara göre %15,13 artış gerçekleşti.

Kasım 2019’da endekste kapsanan 418 maddeden; 33 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 296 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 89 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

Tüketici fiyat endeksi, Kasım 2019
[2003=100]

 

 

2020 Temmuz öncesi son tek haneli değer…İş Yatırım

Ekim’de tüketici fiyatları aylık %2,0 ile %1,3’lük beklentimizin üzerinde, %2,2’lik piyasa tahminin sınırlı oranda altında geldi. Yıllık enflasyon ise %8,6 seviyesine geldi (Eylül 2019: %9,3). Tahminimizdeki sapma gıda ve giyim-ayakkabı gruplarından kaynaklandı. Hane halkı sepetinde ağırlığı fazla olan temel gruplarda genele yaygın bir yükseliş görülüyor. Aylık enflasyona en büyük katkı 0.73yp ile giyim-ayakkabı grubundan geldi. Konut (0.52yp), gıda (0,38yp) ve ulaştırma (0,2yp) enflasyonu yukarı çeken diğer gruplar oldu.

Çekirdek enflasyon cephesinde yıllık B gurubu enflasyonu (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE) bir önceki ayki %8,9 seviyesinden % 7,6’ya geriledi. Yıllık enflasyondaki düşüşte baz etkisinden gelen güçlü destek devam etti, geçen sene çekirdek enflasyon Ekim’de %24,4’e yükselmişti. Dolayısıyla Ekim ayında dayanıklı mal grubundaki %1,4 deflasyon sürpriz değil.

Özetlemek gerekirse, tüketici sepeti kalemlerinde genele yaygın ve görece yüksek fiyat artışlarına rağmen yıllık enflasyonda güçlü baz etkisinden kaynaklanan düşüş devam ediyor.

Bugünkü veri muhtemelen 2020 yılı Temmuz’una kadar açıklanacak tek haneli son yıllık enflasyon rakamı olacak. Hatırlanacağı üzere manşet enflasyon 2018 Ekim’inde %25.2 ile zirve yapmıştı. Seneye ilk yarı, düşük baz etkisi nedeniyle 2019 ikinci yarının tam tersini göreceğiz.

Yılın son iki ayında enflasyonun yükselmesini ve seneyi %12 civarında kapatmasını bekliyoruz. Buna rağmen gelişmekte olan ülkelere yönelik güçlü risk iştahı ve küresel olarak genişleyici para politikası nedeniyle Merkez Bankası 12 Aralık’taki yılın son toplantısında 100bp faiz indirimi daha yapabilir.

Ancak manşet enflasyonun yükselme eğiliminde olduğu bir ortamda faiz indirim döngüsünün devam etmesi zor gözüküyor. Öncelikle piyasaların %8,5’lik 2020 enflasyon tahminine ikna edilmesi gerekiyor.

 

Tüketici Fiyat Endeksi, Ekim 2019

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %2,00 arttı. TÜFE’de (2003=100) 2019 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %2,00, bir önceki yılın Aralık ayına göre %10,59, bir önceki yılın aynı ayına göre %8,55 ve on iki aylık ortalamalara göre %16,81 artış gerçekleşti.

Aylık en yüksek artış %11,70 ile giyim ve ayakkabı grubunda oldu. Ana harcama grupları itibarıyla 2019 yılı Ekim ayında endekste yer alan gruplardan, konutta %3,55, gıda ve alkolsüz içeceklerde %1,65, haberleşmede %1,43 ve ulaştırmada %1,17 artış gerçekleşti.

Aylık düşüş gösteren tek grup %0,59 ile eğlence ve kültür oldu. Ana harcama grupları itibariyle 2019 yılı Ekim ayında endekste yer alan gruplardan sadece eğlence ve kültür grubunda %0,59 oranında düşüş gerçekleşti.

Yıllık en fazla artış %43,60 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti.
TÜFE’de, bir önceki yılın aynı ayına göre sağlık %14,24, eğitim %14,20, lokanta ve oteller %13,71 ve çeşitli mal ve hizmetler %13,43 ile artışın yüksek olduğu diğer ana harcama gruplarıdır.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) aylık %1,58 arttı. İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’de 2019 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %1,58, bir önceki yılın Aralık ayına göre %9,66, bir önceki yılın aynı ayına göre %7,64 ve on iki aylık ortalamalara göre %16,09 artış gerçekleşti.

Ekim 2019’da endekste kapsanan 418 maddeden; 33 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 289 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 96 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

Tüketici fiyat endeksi, Ekim 2019
[2003=100]


 

 

İş Yatırım – Odak Noktası Enflasyon Raporu 2019-IV

Dezenflasyon süreci kısa bir aradan sonra devam edecek…

31.10.2019 – Merkez Bankası (TCMB) bugün yayımladığı yılın son enflasyon raporunda 2019 yılsonu enflasyon tahminini 1,9 puan aşağı yönlü güncelleyerek Yeni Ekonomi Programında daha önce açıklanan %12.0 (%11,2-%12,8 aralığında) seviyesine çekti. 2020’ye ait enflasyon tahmini ise değiştirilmeyerek Temmuz raporundaki %8,2 (%5,5-%11,1) aralığında) olarak belirlendi.

Temmuz raporuna göre gıda, petrol ve ithalat fiyatlarında aşağı yönlü güncellemeler yapılıyor. Gıdadaki güncelleme enflasyona 1,2 puan, TL cinsi ithalat fiyatlarındaki güncelleme ise 0,3 aşağı yönlü etki yaratıyor. Öte yandan, TCMB enflasyon ana eğilimindeki iyileşmenin enflasyon tahminini 1.1 puan aşağı çektiği vurgulanıyor. Buna karşın tütün ürünleri fiyatlarındaki artış 0.6 puan, çıktı açığındaki güncelleme 0.1 puan enflasyon tahminini yukarıya çekiyor.

2019 yılında dezenflasyon sürecine ithal fiyatlardaki düşüş, reel kurun ılımlı bir değerlenme eğilimi sergilemesine bağlı olarak maliyet baskısının hafiflemesi ve iç talepteki ılımlı toparlanma destekleyici olmaya devam edecek.

Enflasyon raporuna göre baz etkisi nedeniyle 2019 4Ç – 2020 1Ç döneminde manşet enflasyon 3-4 puan artarak %12 – %13 bandına yükselebilir. İşlenmemiş gıda, enerji, tütün gibi para politikasının kontrolü dışındaki kalemleri dışlayan çekirdek enflasyon da (B endeksi) bu dönemde %11 – %12 aralığına ulaşabilir.

Merkez Bankası baz etkinin geçmesiyle birlikte yılın ikinci çeyreğinden itibaren gerek manşet gerekse çekirdek enflasyonun gerilemesini ve %10 seviyesinin altına hızla inmesini bekliyor.

Raporda, ekonomideki kademeli toparlanma nedeniyle daralan çıktı açığına rağmen Türk lirası cinsinden ithal fiyatlarındaki gerileme ve enflasyon ana eğimindeki iyileşmenin 2020 yılında da dezenflasyon sürecini devam ettireceği vurgulanıyor.

Merkez Bankası’nın enflasyon görünümüne yönelik çizdiği iyimser tabloya rağmen 2020 yılı enflasyon tahminimizi %11 seviyesinde tutmayı tercih ediyoruz. Geçmiş enflasyona dönük endeksleme alışkanlığının başta hizmet sektörü olmak üzere manşet enflasyondaki gerilemeyi yavaşlatacağından endişe ediyoruz.

Yeni ekonomik programda koyulan %5 büyüme hedefine, %3’e yaklaşan bütçe açığına rağmen Merkez Bankası’nın son üç aydır uyguladığı önden yüklemeli parasal gevşeme 2020 enflasyon tahmininde yukarı yönlü riskleri artırıyor.

Başkan Uysal piyasa oyuncularına yaptığı sunumda mevcut para politikası duruşunun hedeflenen enflasyon patikasına ulaşmak için yeterli olduğunu vurguluyor. Ancak Eylül ayında aynı cümle kullanıldıktan sonra Ekim ayında 250 baz puan indirim yapılması bizi daha temkinli olmaya itiyor.

Özetle, enflasyon raporu sonrası 2019 yılı enflasyonunun bizim tahminimize göre (%12.5) daha aşağıda %12 civarında geleceğine ikna olduk. Ancak %8,2’lik 2020 enflasyon hedefine rağmen %11’lik tahminimizi değiştirmiyoruz. Tahminimizi aşağı çekmek için Merkez Bankası’nın faiz indirimine ara vereceğine, Türk lirasının güçleneceğine ve fiyatlama davranışlarının yumuşayacağına yönelik kanıtlar görmeyi tercih ediyoruz.

 

Merkez’in tek haneli enflasyon yönlendirmesi gevşemenin devam edeceğine işaret ediyor…Enver Erkan

31.10.2019 – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılsonu enflasyon projeksiyonunu %13,9’dan %12’ye indirdi. Beklentilerden daha iyi gerçekleşen enflasyon görünümü itibariyle, Merkez Bankası’nın geçen hafta yaptığı 250 baz puanlık faiz indiriminden sonra da zaten bu yılın enflasyon tahmininin düşürüleceğinin sinyalini almıştık. Banka revizyona temel dayanak olarak, düşük gıda fiyatları ve istikrarlı TRY’yi gösterdi ve enflasyondaki iyileşmenin sadece baz etkisinden kaynaklanmadığını, ana bileşenlerde de iyileşme olduğunu belirtti. Böylece yılsonu enflasyon beklentisi YEP’te öngörülen %12 seviyesi ile uyumlu hale getirildi. 2020 için ise beklediğimiz üzere revizyon olmadı ve tek haneli enflasyon yönlendirmesi devam ettirildi.

Bu yıl için, yani Aralık toplantısı açısından eğer bir faiz indirimi olacaksa bu eskiye göre çok daha sınırlı bir aralıkta olacaktır. Çünkü şu an cari enflasyona göre %4’lerde bulunan reel faiz, Ekim ayından sonra enflasyonun %12 civarlarına gelmesiyle %2 altına düşebilecektir. Makul bir reel faiz oranını koruma üzerine kurulu olan para politikası duruşu itibariyle hareket alanı daralmaktadır. Gelecek yıl için ise, tek haneli enflasyon yönlendirmesi devam ettiğine göre bu da Merkez Bankası’nın faiz indirmeye devam edebileceğine işaret etmektedir. Tabii bu noktadan sonra işler baz etkisine bakmayacak, enflasyonda sürekli düşüşü sağlayabilmek için ekonomi bacağında önlemler alınması, koordinasyon içinde bir para politikası ve mali politika olması gerekmektedir. Piyasanın konsensüs tahminleri 2020 için hala çift hanededir.

“Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.”

 

Ankara’da Gıda Fiyatları Ekim Ayında Düşüş Kaydetti

30.10.2019 – Ankara’da gıda fiyatları Ağustos ayında düşüş kaydetti. Türk-iş tarafından açıklanan verilere göre gıda fiyatları Ekim ayında bir önceki aya göre %0,29 oranında düşüş kaydetti. Ekim ayı ortalama gıda fiyatlarının değişimi %1,3 oranında artışı işaret ederken, geçen senenin aynı ayında da %1,38 oranında bir artış kaydedilmişti.

Tacirler Yatırım Ankara’da açıklanan verileri yakında açıklanacak Ağustos ayı enflasyon rakamları açısından şöyle değerlendirdi: Türk-iş Ankara gıda fiyatlarının Ekim ayında bir önceki aya göre %0,29 oranında düştüğünü açıkladı. Ekim ayı ortalama gıda fiyatlarının değişimi %1,3 oranında artışı işaret ederken, geçen senenin aynı ayında da %1,38 oranında bir artış kaydedilmişti. Bu çerçevede Türk-iş verilerinin gelecek hafta Pazartesi günü TÜİK tarafından açıklanacak olan enflasyon verileri çerçevesinde aşağı yönlü riskleri ifade etti. Ankara gıda fiyatlarının alt kalemlerine bakıldığında taze meyve sebze fiyatlarında da mevsim ortalamalarının altında bir değişim olduğu, bir önceki aya göre düşüş kaydedildiği takip edildi.

 

Enflasyon rakamları ve etkilerine yönelik analiz ve yorumlar:

Baz Etkisinin Desteği Başladı, İş Yatırım

Eylül’de tüketici fiyatları aylık %1,0 ile %1,3’lük beklentimizin ve piyasa tahminin kayda değer oranda altında arttı. Yıllık enflasyon ise %9,3 seviyesine geldi (Ağustos 2019: %15,0). Tahminimizdeki sapma gıda ve ulaştırma gruplarından kaynaklandı.

Enflasyonu aşağı çeken temel kalem -0,14 puanlık katkıyla gıda grubu oldu. Öte yandan konut grubu doğalgaz zammının etkisiyle manşete 0,31 puan katkı sağlarken ulaştırma grubu manşeti 0,27 puan yukarı taşıdı. Son olarak giyim grubu mevsimsellik trendinin aksine artış kaydederek manşeti 0,13 puan yukarı çekti.

Çekirdek enflasyon cephesinde yıllık B gurubu enflasyonu (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE) bir önceki ayki %15,0 seviyesinden %8,9’a geriledi. Yıllık enflasyondaki düşüşte baz etkisinden gelen güçlü bir destek var, geçen sene çekirdek enflasyon Eylül’de %23,7’ye yükselmişti. Benzer şekilde baz etkisi desteğiyle yıllık dayanıklı mal grubu enflasyonu %3,0’e geriledi.

Eylül ayında da enflasyonda olumlu bir sürpriz gördük. Tahminimizdeki sapma gıda grubunda devam eden olumlu seyirden ve ulaştırma grubundaki artışın öngörümüzün altında olmasından kaynaklanıyor. Yıllık enflasyon cephesinde ise Temmuz 2017’den bu yana ilk kez tekrar tek haneye geri döndük. Yıllık enflasyondaki düşüşte baz etkisi temel faktör. Geçen sene kur soku ardından yıllık TÜFE %24,5’e yükselmişti.

Baz etkisinin desteğinin Ekim enflasyonunda da devam etmesini bekliyoruz. Bu bağlamda son elektrik zammına rağmen (manşete 0,45 puan katkı verecek) yıllık enflasyonun Ekim’de de tek hanede kalmasını bekliyoruz. Takip eden iki ayda ise kademi yükselişle enflasyonun yılı %12,5’te tamamlamasını bekliyoruz.

Her ne kadar enflasyondaki düşüşte baz etkisinin etkisi büyük olsa da enflasyonda tek haneye dönüşün faiz indirimi konusunda Merkez Bankası’nın elini rahatlattığını düşünüyoruz. Bu bağlamda TCMB’nin 24 Ekimdeki toplantıda 100-150 baz puan aralığında bir faiz indirimine gidebileceğini düşünüyoruz. Nihai kararımızı toplantı tarihine kadar risk iştahının izleyeceği seyir belirleyecek.

 

Tüketici Fiyat Endeksi, Eylül 2019

 

02.10.2019 – Eylül İTO verilerine göre İstanbul enflasyonu aylık %1,11 oranında artış kaydetti. İstanbul gıda fiyatlarına bakıldığında %0,3 oranında sınırlı bir artış dikkat çekiyor. Geçen senenin aynı döneminde fiyatlar %4,78 oranında artmıştı. Eylül ayına ilişkin tarihsel ortalamaların da %1,7 oranında artış yönünde olduğu görülüyor.

Geçen hafta içerisinde açıklanan Ankara gıda fiyatlarındaki %0,27 oranında sınırlı aylık bir artış takip edilmişti. İTO ve TÜİK tarafından açıklanan gıda fiyatları çerçevesinde özellikle taze meyve ve sebze fiyatları arasında önemli korelasyon olduğunu görüyoruz. İTO Eylül ayındaki taze meyve ve sebze fiyatlarında %1,2 oranında aylık artış kaydedilirken, yıllık fiyat değişiminin bir önceki ayki %10 oranındaki artıştan -%3,26’ya gerilediği dikkat çekiyor. İTO verileri sonrasında aylık enflasyon tahminimizde herhangi bir değişiklik yapmıyoruz. İTO verilerinin gıda fiyat tahminlerimizle uyumlu bir resmi işaret ettiğini düşünüyoruz.

 

Ayrıca önceki gün yapılan elektrik zammı sonrasında da yeni fiyatlandırma enflasyon verilerini bu ay olmasa da yıllık bazda etkileyecek.

 

Yıllık ÜFE – TÜFE Makası 32 Ay Sonra Kapandı, Gedik Yatırım

TÜFE, Ağustosta %0,86 ile konsensüs beklentilerden olumlu gerçekleşti… (Konsensüs:+%1,30 Gedik Yatırım: +%1,40). Böylelikle, yıllık TÜFE 16,7’den %15’e geriledi. Yıllık TÜFE’de geçen ay gözlenen geçici artış (vergi indirim teşviklerinin uzatılmaması ve bazı ürünlere yönelik zamlar nedeniyle) sonrasında enflasyondaki aşağı yönlü ana eğilimin korunduğu görüldü. Aylık bazda gözlenen artışa en yüksek katkılar Alkollü İçecekler ve Tütün grubu (sigara zammının etkisi) ile konut grubundan gelirken (doğalgaz zammının etkisi); ulaştırma (akaryakıt fiyatları kaynaklı), gıda ve alkolsüz içecekler (işlenmemiş gıda kaynaklı) ile giyim ve ayakkabı (mevsimsel etki kaynaklı) grupları aylık artışı önemli ölçüde sınırlayıcı rol oynadı.

Ayrıca, çekirdek enflasyon göstergelerindeki düşüş eğiliminin de, geçen ayki geçici duraksamanın ardından, devam ettiği görüldü. Ayrıca, yurtiçi ÜFE aylık bazda %0,59 oranında düşüşle; yıllık bazda %21,66’dan, %13,45’e geriledi. Böylelikle, 32 aydır devam eden ÜFE-TÜFE arasındaki ÜFE lehine olan makas kapanmış oldu; diğer bir ifadeyle maliyet enflasyonu, talep enflasyonun altına geriledi.

Yüksek baz etkisi kaynaklı olarak, eylül-ekim döneminde, geçici de olsa tek haneli enflasyon görülebilir. Sene başından bu yana enflasyon ile ilgili yapılan hemen her yorumda değinilen olumlu baz etkilerinin 2019 yılı için hem en güçlü dönemine hem de sonuna yaklaşmış bulunuyoruz. Tarihsel ortalamalar itibariyle eylül ayında TÜFE, 2003-2017 yılları arasında %0,81 ve 2014-2017 yılları arasında %0,47 olarak gerçekleşirken; geçen yıl ağustos ayında yaşanan kur şokunun etkisiyle Eylül 2018’de aylık enflasyon %6,3 olarak gerçekleşmişti.

Bu rakamlar ÜFE tarafında çok daha çarpıcı seviyelerde. 2006-2017 yılları arasında %0,62, 2014-2017 yılları arasında %0,73 olarak gerçekleşen eylül ÜFE, 2018’in eylül ayında %10,88 artış göstermişti. Bu noktadan hareketle, mevcut eğilimlerden ziyade büyük ölçüde baz etkisi kaynaklı olarak gelecek 1-2 aylık süreçte geçici de olsa tek haneli enflasyon seviyelerinin görülmesi ya da en azından tek haneli seviyelere yakınsanması beklenebilir. Kur ve enerji fiyatlarındaki seyre ek olarak olası yeni fiyat artışlarının beklenen düşüş eğilimini bir miktar sınırlama riski bulunduğunu da not edelim.

Hatırlanacak olursa, Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak, önceki ay ekonomi gazetecileri ile gerçekleştirdiği toplantıda, kamunun düzenlediği fiyatlarda yapmak zorunda olunan artışların genellikle baz etkisi güçlü olacak aylara denk getirilerek yapıldığını ve bunların birçoğunun geride kaldığını ifade etmişti. Bu açıklamadan hareketle özellikle eylül-ekim aylarında, varsa, ihtiyaç görülen ürünlerdeki fiyat artışlarının gerçekleştiğini görebiliriz. Diğer taraftan, mevcut gerçekleşme ve eğilimleri dikkate alarak 2019 yılsonu TÜFE tahminimizi %14,9’dan %14,4’e revize ediyoruz (TCMB: %13,9). Enflasyondaki aşağı yönlü eğilimin devam etmesi ve TL’nin seyri TCMB’nin yılın geri kalan dönemde gerçekleştirebileceği olası faiz indirimleri açısından oldukça önemli. TCMB’nin 12 Eylül’de gerçekleştireceği bir sonraki PPK toplantısı öncesinde, bugün açıklanan verilerin olası bir faiz indirimi için TCMB’nin elini bir miktar güçlendirdiği söylenebilir.

 

 

Enflasyon Sepetinde Ağırlığı En Yüksek Olan 15 Ürün

Enflasyonda en etkili kalemler neler? Enflasyonu en çok ne etkiliyor. İşte ilk 15 ürün, değişimleri ve sepetteki ağırlıkları

 

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here