Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Enflasyon Ara...

Enflasyon Aralık Ayında Düştü

Bu sayfada TÜİK tarafından açıklanan yukarıda enflasyon verileri ile aşağıda verilere ilşkin yorum ve değerlendirmeleri, ekonomist ve uzmanların TÜFE’nin Dolar kuru, faizler ve olası diğer piyasa etkilerine ilişkin beklentilerini bulabilirsiniz.

Enflasyonda düşüş devam ediyor, İş Yatırım

Aralık’ta tüketici fiyatları %-0,4 ile %-0,5’lik beklentimizin ile %-0,2’lik piyasa öngörüsünün arasında bir düşüş kaydetti. Aylık gerçekleşme ile birlikte enflasyon geçtiğimiz yılı %20,3 seviyesinde kapattı (Kasım 2018: %21,6).

Aralıkta manşet enflasyonu akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle aylık %2,6 gerileyen ulaştırma grubu (-0,4 puan katkı) ve mevsimsel etkilerle %4,1 gerileyen giyim grubu (-0,3 puan katkı) aşağı çekti. Öte yandan aylık bazda sınırlı düşüş beklentimizin aksine gıda fiyatları %1,1 arttı ve manşeti 0,3 puan yukarı çekti. Diğer kalemlerde (enflasyona katkı anlamında) ise önemli bir değişiklik olmadı.

TL’deki görece istikrarlı seyirle ve iç talepteki yavaşlamanın etkisiyle çekirdek enflasyonda son iki aydır gerileme görülüyor. Bu bağlamda yıllık C grubu enflasyonu Aralık’ta %19,5’e geriledi (Kasım %20,7). Detaylarda yıllık temel mal grubu enflasyonunun %24,7’ye gerilemesi (alt grupta dayanıklı tüketim malları %21,7) vergi teşviklerinin katkısını, kur geçişkenliğinin azalan etkisini ve iç talepteki yavaşlamanın yansımasını doğruluyor. Önümüzdeki aylarda iç talepteki yavaşlamanın yansıması ve TL’deki değer kazancı nedeniyle çekirdek enflasyonda düşüşün sürmesini bekliyoruz.

Özetle enflasyon geçtiğimiz yılı Merkez Bankası’nın son enflasyon raporunda öngördüğü %23,5 seviyesinin ve Yeni Ekonomi Programındaki %20,8’lik gerçekleşme tahmininin altında kapattı. Her ne kadar enflasyon beklentilerin görece altında olsa da %5’lik hedefin oldukça üzerinde olduğumuzu ve resmi hedefin son sekiz yıldır aşıldığını belirtmek gerek.

Vergi teşviklerinin ve Topyekün Mücadele Programın ilk çeyrek sonuna kadar uzatılmasının etkisiyle yıllık enflasyonun ilk çeyrekte %19-%20 bandında (iç talebin seyrine bağlı olarak %18 ihtimali var) seyretmesini bekliyoruz. Üretici fiyatları kaynaklı baskıyı dikkate alarak enflasyonun ilk yarıda görece yüksek seyretmesini, iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın yansıması ve baz etkisi nedeniyle yılın ikinci yarısında düşüşe geçmesini ve yılı %16 seviyesinde kapatmasını bekliyoruz. Para politikasında ilk faiz indiriminin 2019’un ikinci yarısında başlamasını bekliyoruz ancak Enflasyonun seyrine ve iç talepteki daralmanın şiddetine bağlı olarak faiz indirimleri ilk yarıya taşınabilir.

 

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Aralık 2018

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %0,40 düştü (Ortalama piyasa beklentisi -0,23 idi) Ankete katılan 17 kurumun beklentisine göre Aralık ayı TÜFE’nin -0,28%; yıllık bazda ise %20,45 olması yönünde.

TÜFE’de (2003=100) 2018 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %0,40 düşüş, bir önceki yılın Aralık ayına göre %20,30, bir önceki yılın aynı ayına göre %20,30 ve on iki aylık ortalamalara göre %16,33 artış gerçekleşti.

Aylık en yüksek artış %1,08 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda oldu

Ana harcama grupları itibariyle 2018 yılı Aralık ayında endekste yer alan gruplardan, çeşitli mal ve hizmetlerde %0,78, sağlıkta %0,62, lokanta ve otellerde %0,31 ve alkollü içecekler ve tütünde %0,16 artış gerçekleşti.

Aylık en fazla düşüş gösteren grup %4,08 ile giyim ve ayakkabı oldu

Ana harcama grupları itibariyle 2018 yılı Aralık ayında endekste yer alan gruplardan ulaştırmada %2,56, eğlence ve kültürde %0,25, haberleşmede %0,11 ve konutta %0,06 düşüş gerçekleşti.

Yıllık en fazla artış %31,36 ile ev eşyası grubunda gerçekleşti

TÜFE’de, bir önceki yılın aynı ayına göre çeşitli mal ve hizmetler %28,80, gıda ve alkolsüz içecekler %25,11, konut %23,73 ve eğlence ve kültür %20,86 ile artışın yüksek olduğu diğer ana harcama gruplarıdır.

Aylık en yüksek artış %0,63 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)’da oldu

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzey’de bulunan 26 bölge içinde, bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek artış %23,53 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) bölgesinde ve on iki aylık ortalamalara göre en yüksek artış %18,26 ile TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) bölgesinde gerçekleşti.

Aralık 2018’de endekste kapsanan 407 maddeden; 44 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 202 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 161 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

Tüketici fiyat endeksi, Aralık 2018
[2003=100]


 

Enflasyon Verileri Yorumları

Enflasyonda Aralık ayında da gerileme süreci devam etti… Enver Erkan

Enflasyon Aralık ayında bir yıl öncesinin aynı dönemine göre %20,3 artış kaydetti ve böylece yıllık enflasyon Kasım ayındaki %21,6 seviyesinden düşüşüne devam etmiş oldu. Piyasanın beklentilerine aşağı yukarı paralel olarak gerçekleşen enflasyon aylık bazda ise %0,4 düşüş kaydetti. Enflasyonda yüksek borçlanma maliyetlerinin ekonomide, özellikle kur değişkeni üzerindeki etkisini belirgin hale getirmesi hükümetin belli sektörlerdeki vergi indirimlerinin fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü etkisi itibariyle yavaşlama sürmektedir.

Gıda enflasyonu, Merkez Bankası’nın yılsonu tahmini olan %29,5 seviyesinin altında, %25,1 olarak gerçekleşti ve yıllık bazda da geçen aya göre gerileme sağladı. Ancak aylık bazdaki fiyat değişimlerine baktığımızda enflasyona en çok yukarı yönlü etkinin gıda ve alkolsüz içecekler kalemindeki %1,08’lik artıştan geldiğini görüyoruz. Gıda enflasyonu içerisinde, işlenmemiş gıda fiyatlarının %2,18, taze meyve ve sebze fiyatlarının ise %4,45 arttığı görülmektedir. Bu bakımdan, gıda fiyatlarındaki Aralık ayı değişiminin istenen seviyede olmadığı görülmektedir. TÜFE’de aylık olarak en yüksek artış gösteren seçilmiş maddeler listesinde, en çok fiyatı artan maddelerin ilk 6’sı taze sebze ve meyve grubuna giriyor (patlıcan %36,8, salatalık %33, kabak %29,4, sivri biber %26,7, yeşil soğan %20,9, kuru soğan %16,4).

Yıllık enerji enflasyonu ise %25,4’ten %20,8’e geriledi. Petrol fiyatlarında 2018’in son aylarında yaşanan düşüşün etkisi enerji maliyetleri tarafına yansıdı ve düşen enerji maliyetlerine kurdaki düşüşün de eklenmesiyle tüketici tarafına yansıyan fiyat indirimleri geldi.

Çekirdek enflasyonun Aralık ayında %19,53 seviyesine gerilemiş olması ise pozitif… Enflasyona kurdan gelen yukarı yönlü etkinin hafiflediğini ve kurlarda sağlanan stabilizasyonun belli miktarda enflasyon görünümünü aşağıya getirdiğini gösteriyor. Üretici enflasyonunun da aylık bazda %2,22 düşerek yıllıkta %33,6’ya gerilemesi olumlu… Üreticiler tarafına TRY’deki değer kaybından dolayı yüklenen maliyet artışlarının etkisi bir miktar daha hafiflemiş oldu. ÜFE ile TÜFE arasındaki fark da 13,3 puan civarlarına gerilemiştir.

Enflasyondaki yılsonu gerçekleşmesi YEP hedefi %20,8 ve Merkez Bankası tahmini %23,5’in altında oldu.  Ocak ayındaki PPK toplantısında ve yakın dönemdeki PPK toplantılarında faiz indirimi konusunun değerlendirilmesi için erken olduğunu düşünüyoruz. TÜFE’deki yukarı yönlü riskler, birikimli maliyet unsurları hesaba katıldığında ve geçici fiyat indirimleri faktörleri indirgendiğinde devam etmektedir. Bu nedenle Sn. Çetinkaya’nın “sıkı para politikası” yönlendirmesini devam ettirmesini bekleriz. Merkez Bankası faiz politikasında normalleşmenin, ancak yılın ikinci yarısında TÜFE’de kademeli ve  kalıcı şekilde geri çekilme süreci başladığında, enflasyona uyumlu bir şekilde aşamalı olarak gerçekleştirilmesini bekleriz. 2019’un ikinci yarısında enflasyonda düşüş süreci belirginleştiği takdirde, Merkez Bankası kademeli olarak faizleri indirmeye başlayabilir. 

 

 

 

Enflasyon Beklentileri

02.01.2018 – Enflasyon rakamları yarın saat 10:00’da TÜİK tarafından açıklanacak. Her ne kadar manşet veriler için gösterge olmasa da İstanbul Ticaret Odası tarafından yapılan İTO verisi açıklandı ve İstanbul’da ölçülen enflasyon verileri Aralık ayı için -%0.14 olarak görüldü. Buna göre:

İstanbul’da, Aralık ayında bir önceki aya kıyasla perakende fiyatlar yüzde 0,14 azalırken, toptan fiyatlar ise yüzde 0,58 arttı. İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO), 1995 bazlı verilerine göre, Aralık 2018 itibarıyla Ücretliler Geçinme İndeksi yıllık ortalama yüzde 13,68, Toptan Eşya Fiyatları İndeksi yıllık ortalama yüzde 17,79 yükseldi.

Yarın açıklanacak TUİK Aralık ayı enflasyon verisi için piyasa beklentisi %-0.23, İş Yatırım tahmini ise -%0.53.

Alkollü İçkilere Zam Yüzde 13,5

Her sene genellikle Ocak ve Temmuz aylarında açıklanan alkollü içkilere vergi zammı yılın ilk gününde açıklandı. Buna göre maktu vergiler ve alkollü içkiler üzerinden alınan ÖTV oranları yaklaşık %13.5 arttı. (Genelde %20 artıyordu) Nihai ürün fiyatları henüz açıklanmamakla birlikte alkollü içkilerin enflasyon sepeti içindeki payı ihmal edilir düzeyde olduğu için zamların yıllık enflasyona toplam etkisinin 0.1 puanın altında olması bekleniyor.

Özel Sektör Köprü ve Otoyollarına Yüksek Oranlı Zam Geldi

Hükümet kamu otoyol ve köprülerinden yeni yılda zamlı fiyat almayacaklarını duyurdu. Ancak özel sektör köprü ve otoyollarına ise çok yüksek oranlarda zam geldi. Buna göre pek çok otoyolun geçiş ücreti %100’ün üzerinde artarken Osmangazi Köprüsü’nün geçiş ücretine %44 zam yapıldı. Uzmanlar vergi artışları ve fiyat ayarlamalarının enflasyona net etkisinin söz konusu kalemlerin enflasyon sepeti içerisinde çok küçük payının olması nedeniyle ihmal edilebilir düzeyde olduğunu söylüyor.

Enflasyonun Aralık ayında da gerilemeye devam etmesi bekleniyor… Enver Erkan

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aralık ayı enflasyon verilerini 3 Ocak Perşembe günü, saat 10.00’da açıklayacak. Bloomberg anketine görüş bildiren ekonomistlerin medyan beklentisi, Aralık ayında tüketici fiyatlarının %0,78 oranında azalması yönündedir. Yıllık enflasyonda medyan beklenti ise %20,6’da oluşmuştur. GCM Yatırım Araştırma Departmanı olarak bizim beklentimiz, Aralık ayında tüketici fiyatlarının %0,75 gerilemesi ve yıllık enflasyonun %19,90 olarak gerçekleşmesi yönündedir.

Enflasyon oranında geri çekilme eğilimi Kasım ayında sağlanan düşüşle beraber belirginleşmiştir. Daha önceden döviz kuru ve enerji fiyatlarındaki artışa maruz kalan bileşenlerin aynı Kasım ayında olduğu gibi Aralık ayında da enflasyonda düşüş sağlanmasında etkili olmasını bekleriz. Benzer şekilde, vergi teşviklerinden gelen fiyat indirimlerinin de ilgili sektörlerde yıllık artış oranlarının gerilemesinde etkili olması beklenebilir. Gıda fiyatlarında da Kasım ayında belli oranda stabilizasyon sağlanmıştı. Hükümetin ve Gıda Komitesi’nin çalışmaları ve denetimleri kapsamında gıda fiyatları üzerindeki kontrol mekanizmasının işletilmesi gıda enflasyonunda stabilizasyonun sağlanması adına son derece önemli… Daha önceki aylarda eşel mobil sistemi uygulaması ile ÖTV’nin tutularak akaryakıt fiyatlarında artışın önlenmesi durumu da petrol fiyatlarında ve enerji maliyetlerinde düşüş ve buna ek olarak kurların da gerilemesi sayesinde tersine dönmüş, benzin ve motorin fiyatlarına arka arkaya indirimler gelmiştir.

Kurdan ve enerjiden gelen maliyet baskılarının Aralık ayında bir miktar daha hafifleyerek ÜFE’nin gerilemesinde etkili olmasını bekliyoruz. Bu kapsamda da ÜFE ile TÜFE arasındaki makasın yaklaşık olarak 15,0 puana düşmesini bekleriz. Tabii ÜFE’nin TÜFE’ye yansımamış kısmı halen maliyet kanalında bir enflasyon riskini beraberinde getiriyor. Bu da, 2019 yılının ilk kısmında enflasyonun yüksek kalmaya devam etmesinde etkili olabilir. Buna karşın; Başkan Erdoğan’ın elektrik ve doğalgazda 1 Ocak 2019’dan itibaren %10 indirim uygulanacak olmasını ve Bakan Albayrak’ın konut, otomotiv, beyaz eşya, mobilya gibi sektörlerde uygulanan KDV ve ÖTV teşviklerinin 3 ay daha uzatıldığını açıklamasına istinaden, Ocak ayı enflasyonun son yılların ortalama seviyelerinden aşağıda gerçekleşebileceğini düşünüyoruz.

Merkez Bankası’nın faiz politikası konusunda, enflasyonda devam eden risklere karşı işi sıkı tutmaya devam edeceğini ve “enflasyon görünümüne bağlı sıkı para politikası” yönlendirmesinin birkaç toplantıda daha devam ettirilebileceğini düşünüyoruz. Merkez Bankası, yılın 2. yarısında biraz da bazın bizim lehimize olabilecek etkisiyle beraber enflasyonda kademeli düşüş sağlandığı takdirde, enflasyonla uyumlu bir şekilde kademeli faiz indirimleri uygulayabilir. Para biriminde veya maliyet unsurlarında öngörülmedik bir baskı veya şok gerçekleşmediği takdirde, ana planın bu olmasını bekleriz. 2019 yılsonunda enflasyon YEP hedeflerine uyumlu bir şekilde %15-16 bandına doğru gerileyebilir.

 

Tüketici Fiyat Endeksi, Kasım 2018

Kasım Ayında Tüketici Fiyat Endeksi Enflasyon %21,62

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Kasım 2018

Yurt içi üretici fiyat endeksi aylık %2,53 düştü

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %2,53 düşüş, bir önceki yılın Aralık ayına göre %36,68, bir önceki yılın aynı ayına göre %38,54 ve on iki aylık ortalamalara göre %25,52 artış gösterdi.

Yurt içi üretici fiyat endeksi değişim oranları, Kasım 2018
[2003=100]


Yurt içi üretici fiyat endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı, Kasım 2018
[2003=100]

Sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taşocakçılığı sektöründe %1,80, imalat sanayi sektöründe %3,09 düşüş, elektrik, gaz üretim ve dağıtımı sektöründe %2,35 ve su sektöründe %1,25 artış olarak gerçekleşti.

Yurt içi üretici fiyat endeksi ve değişim oranları, Kasım 2018
[2003=100]


Aylık en fazla düşüş kok ve rafine petrol ürünlerinde gerçekleşti

Bir önceki aya göre en fazla düşüş; %15,49 ile kok ve rafine petrol ürünleri, %8,11 ile ana metaller, %6,32 ile metal cevherleri olarak gerçekleşti. Buna karşılık tütün ürünleri %4,14, elektrik, gaz üretim ve dağıtımı %2,35, içecekler %1,78 ile bir önceki aya göre endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.

Ana sanayi gruplarında aylık en fazla düşüş ara malında gerçekleşti

Ana sanayi grupları sınıflamasına göre 2018 yılı Kasım ayında aylık en fazla düşüş  %3,56 ile ara malında gerçekleşti.

Yurt içi üretici fiyat endeksi ana sanayi grupları ve değişim oranları, Kasım 2018
[2003=100]

 

Enflasyon Düşüşe Geçti, İş Yatırım

Kasım’da tüketici fiyatları %-1,4 ile %-1,1’lik beklentimizden ve %-0,8’lik piyasa öngörüsünden daha fazla düştü. Tahminimizdeki sapma gıda grubu fiyatlarının artış beklentimizin aksine aylık bazda düşmesinden kaynaklandı. Aylık gerçekleşme yıllık enflasyonu bir önceki ayki %25,2 seviyesinden %21,6’ya düşürdü.

Manşet enflasyonu aşağı çeken 3 ana grup -1,2 puan katkıyla ulaştırma ve -0,2’şer puan katkıyla ev eşyası ve gıda oldu. Ulaştırma ve ev eşyası gruplarındaki düşüşte ilgili sektörlerdeki vergi indirimleri etkili oldu. Ayrıca petrol fiyatlarındaki düşüş ve TL’deki değer kazancı akaryakıt fiyatlarında etkili olmaya başladı. Ulaştırma grubu fiyatlarındaki düşüşün Aralık ayında hız keserek devam etmesini bekliyoruz.

Manşet enflasyonu düşüren kalemlerin (gıda hariç) çekirdek enflasyon hesaplamasına da dâhil olması nedeniyle yıllık C grubu enflasyonu Kasım’da %24,7’ye geriledi (Ekim %24,3). Ayrıca çekirdek enflasyon momentumunda kayda değer bir iyileşme olduğu görülüyor. Yıllık temel mal grubu enflasyonunun %26,9’a gerilemesi (alt detayda dayanıklı tüketim malları %24,9) vergi teşviklerinin katkısına ve kur geçişkenliğinin etkisinin azaldığına işaret ediyor. Önümüzdeki aylarda iç talepteki yavaşlamanın yansıması ve TL’deki değer kazancı nedeniyle çekirdek enflasyonda düşüşün sürmesini bekliyoruz.

Özetle Kasım’da otomotiv, beyaz eşya ve mobilya sektörlerine yönelik vergi indirimlerinden gelen destekle enflasyon beklentilerden daha fazla geriledi. Ayrıca petrol fiyatlarındaki düşüş ve TL’deki değer kazancı akaryakıt fiyatları üzerinde etkili olmaya başladı. Gıda grubunda ise Topyekün Mücadele Programının gecikmeli etkisini gördük.

script async src="//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js">

Vergi indirimlerinin ilk etkisi sona ereceği için Aralıkta enflasyonun sınırlı da olsa tekrar artıya geçmesini bekliyoruz. Ancak bugünkü veri ardından %25 olan yıl sonu enflasyon beklentimizi %21,5’e çekiyoruz. Baz senaryomuza göre Topyekün Mücadele Programı ve vergi teşvikleri uzatılmazsa enflasyon gelecek yılın ilk çeyreğinde %23-24 bandında seyrettikten sonra kademeli olarak düşüşe geçerek yılı %16 seviyesinde kapatacak.

 

Kasım Ayı Enflasyon Verileri Değerlendirmesi, Vakıf Yatırım

TÜFE kasım ayında %1,44 düşüş gösterdi

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) kasım ayında aylık bazda %1,44 düşüş gösterdi. Böylece TÜFE, yıllık bazda ekim ayındaki %25,24 seviyesinden %21,62 seviyesine  geriledi. Beklentimiz, geçtiğimiz dönemde yaşanan kur şokunun çekirdek enflasyon üzerindeki etkisinin devamı ile TÜFE’de aylık bazda %0,19 artış gerçekleşeceği yönündeydi. Piyasada ise %0,66 gerileme bekleniyordu.

Kasım ayında aylık bazda en yüksek artış %2,37 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşirken, aylık bazda en fazla düşüş gösteren grup %6,46 ile ulaştırma grubu oldu. Yıllık bazda en yüksek artış %32,73 ile ev eşyası grubunda gerçekleşti. Çekirdek enflasyon (C Endeksi) ekim ayında aylık bazda %1,87 geriledi ve yıllık bazda %24,34 seviyesinden %20,72 seviyesine düştü.

Bundan Sonraki Dönem İçin Enflasyon Konusunda Beklentiler

  • Aylık bazda en fazla düşüş gösteren grup olan ulaştırma grubundaki düşüşün yıl sonunda yapılan ilave indirimler ile aralık ayında da devam devam etmesini bekliyoruz.
  • Mevsimsel indirimler ile giyim grubundaki artışın da bir miktar hız kesebileceğine inanıyoruz.
  • Açıklanan veri ile birlikte 2018 yıl sonu enflasyon beklentimizi %21,70 seviyesine aşağı yönde revize ediyoruz.
  • 2019’un ilk aylarında manşet enflasyonun genel seyrinde, yapılan indirimlerin devam edip etmeyeceğinin kritik önem taşıyacağını düşünüyoruz.

 

Kasım’da Enflasyon Geriledi, Enver Erkan

Enflasyon Kasım ayında döviz kuru etkilerinin hafiflemesi ve indirimlerin etkisiyle düştü…

Kasım ayında enflasyon %25,2’den %21,6’ya geriledi. Böylece piyasanın büyük ölçüde gerileme beklediği Kasım enflasyonunun aylık bazda %1,44’lük düşüş sağlayarak genel beklentilerden daha olumlu gerçekleştiğini görmekteyiz. Enflasyonda böylece Mart ayından sonra ilk defa düşüş gerçekleşmiş oldu. Daha önceden döviz kuru ve enerji fiyatlarındaki artışa maruz kalan bileşenlerin bu dönemde düşüşte başı çektiklerini gözlemliyoruz. Döviz kuru etkilerinin hafiflemesinin yansımasını da %20,72 seviyesine gerileyen çekirdek enflasyon ile teyit edilmektedir.

Kasım ayında enflasyonun beklentilerin ötesinde bir düşüş sağladığını görüyoruz, bu açıdan son drece olumlu olarak değerlendirebiliriz. Özel kapsamlı TÜFE göstergelerinde, birçok kalemde önemli oranlarda düşüşler gözlenmektedir. Bunların içerisinde en çok dikkat çeken kalem %9,59’luk düşüşle dayanıklı mallar olarak görünmekte ki, KDV ve ÖTV indirimlerinin çeşitli sektörlerde yarattığı fiyat etkisinin bir yansıması olarak bu, beklenen bir durumdu. Dayanıklı malların etkisiyle temel mal fiyatlarında da Kasım ayında %3,55’lik düşüş sağlanmış durumda. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki %1,95’lik düşüş de gıda enflasyonu anlamında son derece olumlu, özellikle son dönemde oldukça volatil bir görüntü sergileyen taze meyve ve sebze fiyatlarında Kasım ayında %5,13’lük düşüşün bunda belirleyici olduğunu görüyoruz. İşlenmemiş gıda fiyatlarında meydana gelen düşüş gıda ve alkolsüz içeceklerde de Kasım ayında %0,74’lük düşüş sağlanmasında etkili olmuştur.

Birçok mal ve hizmet grubundaki düşüş çerçevesinde, KDV ve ÖTV indirimlerinin ilgili sektörlerdeki etkileri dışında Ekim ayından sonra Enflasyonla Topyekun Mücadele programı kapsamında devreye giren indirimlerin ve firmaların enflasyon seferberliğine ek olarak başlattığı kampanyaların birçok sektörde fiyatlarda aşağı yönlü etki gösterdiğini ve fiyat genel seviyelerini aşağıya doğru çektiğini görmekteyiz. Bu dönemde üretici maliyetlerinde meydana gelen %2,53’lük düşüşü ve yıllık ÜFE’nin %38,54 seviyesine gelerek ÜFE ile TÜFE makasını bir nebze de olsa daraltmasını önemli olarak değerlendiriyoruz. Fiyatlardaki yapışma etkisinin kayda değer bir şekilde ortadan kalkması için ÜFE daha fazla geri gelmeli, ÜFE’nin geri gelmesi için ise bu maliyet artışlarına sebep olan etkenlerde düşüş sağlanmalıdır.

Kasım ayında gelen negatif enflasyondan sonra, Aralık ayına dair de önceki yılların enflasyon gerçekleşmelerini de göz önünde bulundurduğumuzda çok yüksek bir beklentinin söz konusu olmadığını söyleyebiliriz. Bu kapsamda Aralık 2017’de enflasyonun %0,69 geldiğini düşünecek olursak, düşük bir gerçekleşme yıllık enflasyonu daha alt bir banda, muhtemelen %21 veya biraz daha aşağısına götürebilir. Merkez Bankası’nın yılın son Enflasyon Raporu’nda yıl sonu tahmini %23,5’tu, hükümetin tahmini ise Yeni Ekonomi Programı’nda %20,8 olarak belirlenmişti. Bu durumda enflasyon yüksek ihtimalle Merkez Bankası tahminin altında ve YEP hedefine yakınsayan bir seviyede yıl sonunda gerçekleşecektir.

2018 yılına dair olarak enflasyonda ilave geri çekilme öngörsek de, 2019 yılına ilişkin olarak yıl sonuna kadar geçerli olması beklenen indirim ve vergi teşviklerinin gibi geçici faktörlerin etkisinin geçmesi ve birikimli maliyet unsurlarının gecikmeli etkisiyle enflasyonun oynak ve yüksek kalmaya devam etmesini bekleyebiliriz. 2019 başlarında geçeceğinden enflasyon muhtemelen ilk aylarda yüksek kalmaya devam edebilir. Mevcut enflasyonist baskıları artıran faktör etkilerinin 2019’un ikinci yarısından itibaren mevcut yavaşlama göstermesini bekleriz.

Merkez Bankası’ndan yüksek enflasyon riskleri nedeniyle sıkı para politikası duruşunu devam ettirmesini ve faizleri en azından 20192Ç’ye kadar olan dönemde mevcut seviyelerde sürdürmesini bekliyoruz. Normalleşme süreci, 2019 ikinci yarısından itibaren enflasyon kayda değer şekilde aşağı geldikçe aşamalı olarak başlatılabilir. Para birimindeki dengelenme süreci de elbette bu çerçevede önemli bir parametre olarak belirleyici olacaktır.

 

Kasım Ayı TÜFE Değerlendirmesi, İntegral Yatırım

TÜFE Kasım ayında beklentilerden fazla %1.44 düştü. Piyasa beklentileri %0.75 fiyatların gerileyeceği yönündeydi. Bu veri ile birlikte yıllık enflasyon %25.24 seviyesinden %21.62 seviyesine gerilemiş oldu.

Genel olarak bakıldığında Gıda, ulaştırma, Ev Eşyası, Eğlence ve Kültür ve çeşitli mal ve hizmetler gruplarının enflasyona negatif yönlü katkı yaptığını görüyoruz. Harcama grupları içerisinde en yüksek aşağı yönlü katkı -1.12 puan ile Ulaştırma olurken, onu -0.21 puan ile Ev eşyası ve -0.17 puan ile Gıda grubu takip etti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergelerinde ise çekirdek enflasyonda %1.87 gerileme görülürken, yıllık bazda %24.34 seviyesinden %20.72 seviyesine geriledi. Çekirdek enflasyondaki  düşüş olumlu.

Mallar grubunda ise Dayanıklı mallarda neredeyse %10’a varan düşüş dikkat çekerken, taze meyve sebze fiyatlarında %5 düşüşler izleniyor. Hizmet grubunda ise Ulaştırma hizmetleri %1.44 gerilemiş. Konut ve kira grupları enflasyona darbe vurmaya devam ediyor.

Enflasyondaki düşüşte kurdaki düşüşün büyük etkisi olmuş. Diğer yandan ÖTV indirimlerinin etkisi göz ardı edilemez. Dayanıklı mallardaki düşüşte bunu görebiliyoruz. Geçen ay başlatılan enflasyonla mücadele kapsamında yapılan indirimlerin etkisi Ekim verisinde görülmemişti. Kasım verisinde bunun etkileri gelmiş olabilir.

Kur etkisinin Aralık verisinde de görülmeye devam etmesi muhtemel olabilir. Özellikle beyaz eşya ve Otomotiv’de görülen yılsonu indirimleri ve kur ayarlamalarının devam etmesi enflasyonun yılı %21 seviyelerinde kapatmasını sağlayabilir. Geçen yılın Aralık verisi %0.69 seviyesindeydi. Bu yıl Aralık verisinin bu seviye altında gelmesi yıllık enflasyonda düşüşün devamını getirecektir.

Verinin ardından kur ve faizde gerilemeler kaydedildi. 10 yıllık tahvil faizi %16.87’den %.47’ye gerilerken, USDTRY paritesi 5.1440 seviyesine kadar gerilemesinin ardından 5.17 seviyelerinde yeniden seyrini sürdürüyor. Enflasyondaki düşüşün kalıcı bir düşüş olduğuna yönelik algıların güçlenmesi durumunda kur ve faiz üzerinde daha güçlü etkiler görülebilir. Ancak bunun için zaman ihtiyaç var görünüyor.

Yine de enflasyonun beklentilerin altında gelmiş olmasını olumlu karşılıyoruz. Ancak her ne kadar ÜFE verisi yıllık bazda %45.01’den %38.54’e gerilemiş olsa da, ÜFE ile TÜFE arasındaki makasın çok açık olması yukarı yönlü baskıların 2019 yılında da devam edebileceğini gösteriyor. Bu durum, enflasyonda kalıcı gerilemenin oluştuğu algısının tam olarak güçlenmesine engel olmakta.