Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Bütçe Ocak Ay...

Bütçe Ocak Ayında Açık Verdi

15.02.2021 – Bütçe, Merkez Bankası kar transferinin gerçekleşmemesiyle Ocak ayında açık verdi… Enver Erkan

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı Ocak ayı bütçe verilerine göre; Aralık 2020’de 40,7 milyar TRY açık vermiş olan bütçe dengesi Ocak 2021’de 24,2 milyar TRY açık vermiştir. Bütçe geçtiğimiz senenin aynı döneminde ise 21,5 milyar TRY fazla vermişti. Normalde Nisan ayındaki yıllık yönetim kurulu toplantısından sonra yapılan Merkez Bankası temettü ödemesi, 2019 ve 2020 yıllarında Ocak ayında yapılmıştı. Bu yıl henüz Merkez Bankası kar ödemesi Hazine’ye yapılmadığı için bu yıl gelirlerde azalma etkisi görülmektedir.

Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu’nda belirtildiği üzere, Ocak 2020’de 34,2 milyar TRY olan faiz dışı fazla, Ocak 2021’de 2,2 milyar TRY faiz dışı açık olmuştur. Bütçe gelirleri Ocak 2020 – Ocak 2021 arasında %26,7 oranında azalarak 89,6 milyar TRY olurken, bütçe giderleri ise aynı dönemde %13 artarak 113,8 milyar TRY olmuştur. Benzer dönemde vergi gelirleri, Merkez Bankası kar transferinin olmaması etkisini bir miktar kompanse ederek %17,5 artmış ve 79,2 milyar TRY olmuştur. Faiz hariç bütçe giderleri ise sosyal güvenlik sistemine yapılan ödemeleri de içeren cari transferlerdeki %21,3’lük artış ile beraber %4,4 oranında artarak 91,8 milyar TRY olarak gerçekleşmiştir.

Ocak 2020-21 dönemleri karşılaştırmalı bütçe giderleri ve vergi gelirleri… Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı
Ocak 2020-21 dönemleri karşılaştırmalı bütçe giderleri ve vergi gelirleri… Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı

Bütçe giderleri üzerinde pandemi kaynaklı risklerin devamı nedeniyle artış etkisini izlemeye devam edebiliriz. Bunun yanı sıra, kamu kesimi borçlanma gereğinin artması ve enflasyonla mücadele etmek için faizlerin artırılması etkisiyle beraber faiz ödemeleri tarafında da benzer şekilde yukarı yönlü baskı görebiliriz. Nitekim, Ocak ayında da faizlerin enflasyonu kontrol altına alacak şekilde artırılmasıyla faiz ödemeleri harcamaları %72,2 artarak 21,9 milyar liraya ulaşmıştır.

Bütçe gelirlerindeki düşüş, 2019 ve 2020 yıllarında, normalden farklı olarak yapılmış olan Merkez Bankası kar transferinin bu yıl yapılmamış olmasından kaynaklıdır. Merkez Bankası’nın temettü ödemesi normalde Nisan ayındaki yönetim kurulu toplantısından sonra paydaşlara yapılmaktadır. Son 2 yılın aksine, erken bir kar dağıtımı olmamasıyla bütçe Ocak ayında %26,7 gelir düşüşü etkisiyle açık vermiştir. 2021 yılında enflasyonla mücadelenin bir bacağını mali disiplinin oluşturması gerekirken, bir yandan da pandemi nedeniyle ekonomik desteklerin sürdürülmesi gerekliliğinin bütçeye etkisini izleyeceğiz.