Ana sayfa Haberler Kariyer ve İstihdam Piyasası Haberleri BETAM: İşsizl...

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

İŞSİZLİKTE SERT DÜŞÜŞ                                                           

Seyfettin Gürsel*, Mine Durmaz Aslan ** ve Yazgı Genç*** 

Yönetici Özeti

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik oranı Ekim 2017 döneminde bir önceki döneme kıyasla yüzde 0,5 yüzde puan azalarak 12,2’ye gerilemiştir. Diğer taraftan, mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre toplumsal cinsiyet ayrımında mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı kadın ve erkek işsizlik oranında azalma gözlemlenmektedir. Betam tahmin modeli mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının Kasım 2017 döneminde 12,2 seviyesinde sabit kalacağını öngörmektedir.

İstihdamda güçlü, işgücünde zayıf artış 

Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre Ekim 2017 döneminde Eylül 2017 dönemiyle kıyaslandığında tarım dışı işgücü artışı 19 bin ile sınırlı kalarak 26 milyon 318 bine yükselirken, tarım dışı istihdam ise 148 bin artarak 23 milyon 107 bin kişi olarak kaydedilmiştir (Şekil 1,Tablo 1). Bu gelişmeler çerçevesinde tarım dışı işsiz sayısı da 129 bin kişi azalarak 3 milyon 211 bine, tarım dışı işsizlik oranı ise yüzde 12,7’den yüzde 12,2’ye düşmüştür. Ocak 2017’den itibaren azalmakta olan işsizlik oranı halen Mart 2016’da ulaştığı yüzde 11,7’lik en düşük seviyeniin üzerindedir.

Şekil 1 Mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işgücü, istihdam ve işsizlik oranı

Kaynak: TÜİK, Betam 

Kasım 2017 döneminde işsizliğin sabit kalmasını bekliyoruz

Betam tahmin modeli, mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizliğin Ekim 2017 döneminde 0.2 yüzde puan düşüşle yüzde 12,5 seviyesine gerileyeceğini tahmin etmişti. Ekim 2017 döneminde bir önceki döneme kıyasla mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı yüzde 0,5 yüzde puan azalarak yüzde 12,7’den yüzde 12,2’ye geriledi. Betam tahmin modeli Kasım 2017 döneminde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının 12,2 seviyesinde sabit kalacağını öngörmektedir. Tahmin modelinin ayrıntılarına Betam internet sitesinden ulaşılabilir.[1] Tahmin modelinde kullanılan Kariyer.net[2] verilerinden ilan başına başvuru sayısı Şekil 3’de gösterilmektedir. Kariyer.net’in verileri Betam tahmin modelinin girdilerinden biri olmakla birlikte tek etken değildir. Tahminde kullanılan ekonometrik modelde İŞKUR verileri, reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı gibi farklı birçok değişken kullanılmaktadır. Bütün etkenler değerlendirilerek oluşturulan tahmine göre Kasım 2017 döneminde tarım dışı işsizliğin 12,2 seviyesinde kalması beklenmektedir.

Şekil 2 Mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı ve ilan başına başvuru sayısı

Kaynak: Kariyer.net, TÜİK, Betam 

Hizmet istihdamında güçlü artış devam ediyor

Mevsimsellikten arındırılmış sektörel istihdam verilerine göre Ekim 2017 döneminde Eylül 2017 dönemine kıyasla tarım ve inşaat sektörlerinde istihdam azalırken; sanayi ve hizmetler sektörlerinde istihdam artmıştır. Eylül 2017 döneminde sanayide istihdam 16 bin azalırken; Ekim 2017 döneminde sanayi istihdamında artış gözlenmiştir (49 bin). İnşaatta Eylül 2017’de gözlemlenen 23 binlik istihdam azalışı Ekim 2017’de 8 bine gerilemiştir. Ağustos 2017’den itibaren hizmet istihdamında görülen güçlü artış Ekim 2017 döneminde de devam etmiştir (107 bin) (Şekil 3,Tablo 2).[3]

Şekil 3 Sektörlerin istihdam değişimi (bin kişi)

Kaynak: TÜİK, Betam

Tarım dışı işsiz sayısı son bir yılda 364 bin azaldı

Ekim 2017 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla mevsim etkilerinden arındırılmamış tarım dışı işgücü 784 bin (yüzde 3,1), tarım dışı istihdam 1 milyon 148 bin (yüzde 5,2) azalmıştır (Şekil 4). Bu gelişmelerin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı da 364 bin azalarak 3 milyon 241 bine gerilemiştir (Şekil 4).

Şekil 4 Tarım dışı işgücü, istihdam ve işsiz sayısında yıllık değişimler

Kaynak: TÜİK, Betam

İşsizlikte kadın- erkek farkı azalıyor

Şekil 5’te mevsim etkilerinden arındırılmış kadın ve erkek tarım dışı işsizlik oranları verilmektedir.[4] Eylül 2017 döneminden Ekim 2017 dönemine kadınlarda ve erkeklerde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı azalmıştır. Kadın tarım dışı işsizlik oranında 0,8 yüzde puan, erkek tarım dışı işsizlik oranında ise 0,3 yüzde puan azalma gözlemlenmektedir. Böylelikle tarım dışı işsizlik kadınlarda yüzde 13,1, erkeklerde ise 8,6 seviyesine gerilemiştir.

Şekil 5: Mevsim etkilerinden arındırılmış kadın ve erkek tarım dışı işsizlik oranları (%)

Kaynak: TÜİK, Betam

Tablo 1 Mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işgücü göstergeleri (bin kişi) *

İşgücü İstihdam İşsizlik İşsizlik Oranı Aylık değişimler
Eylül 14 23514 20551 2963 12.6% İşgücü İstihdam İşsizlik
Ekim 14 23649 20693 2956 12.5% 135 142 -7
Kasım 14 23689 20704 2985 12.6% 40 11 29
Aralık 14 23748 20803 2945 12.4% 59 99 -40
Ocak 15 23858 20900 2958 12.4% 111 97 14
Şubat 15 24049 21091 2958 12.3% 191 191 0
Mart 15 23781 20832 2949 12.4% -268 -259 -9
Nisan 15 23855 20921 2934 12.3% 74 89 -15
Mayıs 15 23981 21007 2974 12.4% 125 86 39
Haziran 15 24033 21029 3004 12.5% 53 22 31
Temmuz 15 24217 21238 2979 12.3% 184 209 -25
Ağustos 15 24121 21154 2967 12.3% -96 -84 -12
Eylül 15 24342 21348 2994 12.3% 221 194 27
Ekim 15 24415 21363 3052 12.5% 73 15 58
Kasım 15 24564 21543 3021 12.3% 150 180 -30
Aralık 15 24644 21637 3007 12.2% 79 94 -15
Ocak 16 24733 21765 2968 12.0% 89 128 -39
Şubat 16 24837 21881 2956 11.9% 104 116 -12
Mart 16 24855 21947 2908 11.7% 18 66 -48
Nisan 16 25012 22036 2976 11.9% 157 89 68
Mayıs 16 25097 22010 3087 12.3% 84 -26 110
Haziran 16 25120 21829 3291 13.1% 23 -181 204
Temmuz 16 25174 21826 3348 13.3% 54 -3 57
Ağustos 16 25162 21740 3422 13.6% -12 -86 74
Eylül 16 25348 21926 3422 13.5% 186 186 0
Ekim 16 25534 21959 3575 14.0% 186 33 153
Kasım 16 25666 22047 3619 14.1% 132 88 44
Aralık 16 25601 21966 3635 14.2% -64 -81 17
Ocak 17 25722 22095 3627 14.1% 120 129 -9
Şubat 17 25812 22224 3588 13.9% 90 129 -39
Mart 17 25972 22440 3532 13.6% 160 216 -56
Nisan 17 26023 22562 3461 13.3% 51 122 -71
Mayıs 17 26048 22584 3464 13.3% 25 22 3
Haziran 17 26109 22689 3420 13.1% 61 105 -44
Temmuz 17 26096 22651 3445 13.2% -14 -38 24
Ağustos 17 26219 22889 3330 12.7% 123 238 -115
Eylül 17 26299 22959 3340 12.7% 80 70 10
Ekim 17 26318 23107 3211 12.2% 19 148 -129

Kaynak: TÜİK, Betam

Tablo 2 Mevsim etkilerinden arındırılmış sektörel istihdam (bin kişi) *

Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler Aylık değişimler
Eylül 14 5332 5306 1875 13370 Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler
Ekim 14 5381 5353 1906 13433 49 47 31 63
Kasım 14 5414 5273 1940 13491 33 -80 34 58
Aralık 14 5435 5266 1941 13596 21 -7 1 105
Ocak 15 5427 5349 1929 13623 -8 83 -12 27
Şubat 15 5239 5351 1868 13871 -188 2 -61 248
Mart 15 5476 5308 1901 13623 237 -43 33 -248
Nisan 15 5510 5326 1883 13713 34 18 -18 90
Mayıs 15 5535 5404 1871 13733 25 78 -12 20
Haziran 15 5573 5380 1866 13784 38 -24 -5 51
Temmuz 15 5500 5336 1918 13985 -73 -44 52 201
Ağustos 15 5532 5252 1915 13987 32 -84 -3 2
Eylül 15 5516 5327 1938 14082 -16 75 23 95
Ekim 15 5454 5363 1959 14042 -62 36 21 -40
Kasım 15 5398 5353 1990 14200 -56 -10 31 158
Aralık 15 5428 5311 2004 14322 30 -42 14 122
Ocak 16 5384 5300 2014 14452 -44 -11 10 130
Şubat 16 5325 5276 2010 14596 -59 -24 -4 144
Mart 16 5378 5295 2026 14626 53 19 16 30
Nisan 16 5362 5381 2030 14625 -16 86 4 -1
Mayıs 16 5315 5386 2046 14578 -47 5 16 -47
Haziran 16 5172 5330 1948 14551 -143 -56 -98 -27
Temmuz 16 5205 5254 1943 14628 33 -76 -5 77
Ağustos 16 5269 5224 1915 14602 64 -30 -28 -26
Eylül 16 5338 5260 2023 14643 69 36 108 41
Ekim 16 5289 5282 1990 14687 -49 22 -33 44
Kasım 16 5302 5316 2000 14732 13 34 10 45
Aralık 16 5339 5265 1974 14727 37 -51 -26 -5
Ocak 17 5451 5274 1988 14833 112 9 14 106
Şubat 17 5472 5251 2045 14929 21 -23 57 96
Mart 17 5372 5346 2100 14994 -100 95 55 65
Nisan 17 5339 5372 2116 15073 -33 26 16 79
Mayıs 17 5363 5386 2060 15138 24 14 -56 65
Haziran 17 5364 5383 2053 15254 1 -3 -7 116
Temmuz 17 5494 5363 2077 15211 130 -20 24 -43
Ağustos 17 5461 5437 2134 15318 -33 74 57 107
Eylül 17 5528 5421 2111 15427 67 -16 -23 109
Ekim 17 5515 5470 2103 15534 -13 49 -8 107

Kaynak: TÜİK, Betam

Tablo 3: Mevsim etkilerinden arındırılmış kadın ve erkek tarım dışı işgücü göstergeleri (bin kişi)

Kadın İşgücü Kadın İstihdam Kadın İşsiz Erkek İşgücü Erkek İstihdam Erkek İşsiz
8900 7803 1097 20224 18345 1879
8927 7831 1096 20247 18325 1921
8954 7863 1091 20308 18414 1893
9009 7870 1139 20275 18410 1865
9019 7837 1182 20300 18432 1868
9050 7838 1213 20233 18361 1872
9084 7894 1190 20306 18401 1905
9189 7988 1201 20362 18472 1890
9260 8090 1170 20479 18567 1912
9309 8156 1153 20523 18665 1857
9271 8135 1136 20559 18662 1897
9301 8175 1126 20629 18722 1907
9306 8167 1138 20640 18699 1941
9379 8227 1153 20625 18732 1892
9456 8272 1184 20670 18812 1858
9461 8273 1188 20673 18826 1847
9485 8290 1195 20710 18858 1852
9471 8303 1169 20807 18936 1871
9560 8349 1211 20835 18944 1891
9561 8344 1217 20893 18911 1982
9597 8305 1292 20780 18743 2037
9621 8288 1333 20860 18828 2032
9715 8322 1393 20874 18798 2076
9787 8374 1413 20970 18930 2040
9822 8341 1481 21034 18938 2097
9847 8337 1510 21137 19013 2123
9867 8359 1508 21147 18947 2200
9932 8453 1479 21295 19045 2250
10013 8547 1466 21356 19102 2254
10012 8536 1477 21381 19199 2182
9984 8515 1469 21394 19298 2096
10054 8592 1462 21350 19284 2066
10116 8649 1467 21438 19451 1987
10203 8717 1486 21518 19520 1998
10248 8783 1464 21606 19690 1916
10290 8864 1427 21595 19672 1923
10328 8973 1355 21545 19682 1863

Kaynak: TÜİK, Betam

Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, Betam, Direktör, [email protected]

** Mine Durmaz Aslan, Betam, Araştırma Görevlisi, [email protected]

*** Yazgı Genç, Betam, Araştırma Görevlisi, [email protected]

[1] Betam’ın kullandığı tahmin modeli “Kariyer.net Verisiyle Kısa Vadeli Tarım Dışı İşsizlik Tahmini” başlıklı Betam Araştırma Notu 168’de ayrıntılı olarak tartışılmaktadır. Modeldeki yenilikler ise “Mevsim Etkilerinden Arındırılmış İşsizlik Tahmini” başlıklı Betam Bilgi Notu 14’te açıklanmıştır.

Soybilgen, B., “Kariyer.net Verisiyle Kısa Vadeli Tarım Dışı İşsizlik Tahmini”, Betam Araştırma Notu 168.

http://betam.bahcesehir.edu.tr/tr/2014/06/kariyer-net-verisiyle-kisa-vadeli-tarim-disi-issizlik-tahmini/

Soybilgen, B., “Mevsim Etkilerinden Arındırılmış İşsizlik Tahmini”, Betam Bilgi Notu 14

http://betam.bahcesehir.edu.tr/2015/08/mevsim-etkilerinden-arindirilmis-tarim-disi-issizlik-tahmini/

[2] Betam Kariyer.net tarafından sağlanan verilerden açık bulunan iş pozisyonu başına yapılan başvuru sayısını hesaplıyor. Bu seri hem mevsim hem takvim etkilerinden arındırılmıştır. İlan başına başvuru sayısının azalması bir yandan münhal işlerin artmasına diğer yandan da başvuru sayısının azalmasına bağlıdır. Münhal işlerin artması büyümenin hızlanmasına bağlanırken, başvuruların azalması iş arayan sayısının azalmasına bağlı olacaktır.

[3] Sektörel istihdam serileri teker teker mevsim etkilerinden arındırılmaktadır. Dolayısıyla sektörel istihdam rakamlarının toplamı, mevsim etkilerinden arındırılmış toplam istihdam rakamından farklı olabilmektedir. Aradaki fark mevsim etkilerinden arındırma prosedürünün lineer olmamasından kaynaklanmaktadır.

[4] TÜİK Şubat 2014 döneminde işgücü piyasası verilerinde önemli düzeltmelere gitmiştir. Bu kapsamda, TÜİK çeşitli işgücü verilerini geriye doğru düzeltmiş ve mevsim etkilerinden arındırılmış verileri de açıklamaya devam etmiştir. Ancak düzeltmeler toplumsal cinsiyet ayrımında yapılmamıştır. Bu sebeple kadın ve erkek işgücü verileri mevsimsel etkilerden arındırma işleminin sağlıklı olarak yapılamamıştır. Zira mevsim etkilerinden arındırma işlemi için en az 36 gözlem gerekmektedir. Şubat 2017 dönemi verilerinin açıklanmasıyla birlikte mevsim etkilerinden arındırma işlemi için gerekli olan 36 gözlem sayısı sağlanmıştır ve bu dönemden itibaren Betam toplumsal cinsiyet ayrımında mevsim etkilerinden arındırma işlemini yapmaktadır. Yine de mevsim etkilerinden arındırmanın en azından bir süre daha serilerde fazladan oynaklığa sebep olabileceği unutulmamalıdır.