Ana sayfa Haberler Kariyer ve İstihdam Piyasası Haberleri BETAM: İşsizl...

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

İŞSİZLİKTE SERT DÜŞÜŞ                                                           

Seyfettin Gürsel*, Mine Durmaz Aslan ** ve Yazgı Genç*** 

100.000 TL Paranız Olsa Nasıl Yatırım Yapardınız? Sanal Para ile Deneyin!

Yönetici Özeti

Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre tarım dışı işsizlik oranı Ekim 2017 döneminde bir önceki döneme kıyasla yüzde 0,5 yüzde puan azalarak 12,2’ye gerilemiştir. Diğer taraftan, mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre toplumsal cinsiyet ayrımında mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı kadın ve erkek işsizlik oranında azalma gözlemlenmektedir. Betam tahmin modeli mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının Kasım 2017 döneminde 12,2 seviyesinde sabit kalacağını öngörmektedir.

İstihdamda güçlü, işgücünde zayıf artış 

Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre Ekim 2017 döneminde Eylül 2017 dönemiyle kıyaslandığında tarım dışı işgücü artışı 19 bin ile sınırlı kalarak 26 milyon 318 bine yükselirken, tarım dışı istihdam ise 148 bin artarak 23 milyon 107 bin kişi olarak kaydedilmiştir (Şekil 1,Tablo 1). Bu gelişmeler çerçevesinde tarım dışı işsiz sayısı da 129 bin kişi azalarak 3 milyon 211 bine, tarım dışı işsizlik oranı ise yüzde 12,7’den yüzde 12,2’ye düşmüştür. Ocak 2017’den itibaren azalmakta olan işsizlik oranı halen Mart 2016’da ulaştığı yüzde 11,7’lik en düşük seviyeniin üzerindedir.

Şekil 1 Mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işgücü, istihdam ve işsizlik oranı

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

Kaynak: TÜİK, Betam 

Kasım 2017 döneminde işsizliğin sabit kalmasını bekliyoruz

Betam tahmin modeli, mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizliğin Ekim 2017 döneminde 0.2 yüzde puan düşüşle yüzde 12,5 seviyesine gerileyeceğini tahmin etmişti. Ekim 2017 döneminde bir önceki döneme kıyasla mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı yüzde 0,5 yüzde puan azalarak yüzde 12,7’den yüzde 12,2’ye geriledi. Betam tahmin modeli Kasım 2017 döneminde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının 12,2 seviyesinde sabit kalacağını öngörmektedir. Tahmin modelinin ayrıntılarına Betam internet sitesinden ulaşılabilir.[1] Tahmin modelinde kullanılan Kariyer.net[2] verilerinden ilan başına başvuru sayısı Şekil 3’de gösterilmektedir. Kariyer.net’in verileri Betam tahmin modelinin girdilerinden biri olmakla birlikte tek etken değildir. Tahminde kullanılan ekonometrik modelde İŞKUR verileri, reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı gibi farklı birçok değişken kullanılmaktadır. Bütün etkenler değerlendirilerek oluşturulan tahmine göre Kasım 2017 döneminde tarım dışı işsizliğin 12,2 seviyesinde kalması beklenmektedir.

Şekil 2 Mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı ve ilan başına başvuru sayısı

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

Kaynak: Kariyer.net, TÜİK, Betam 

Hizmet istihdamında güçlü artış devam ediyor

Mevsimsellikten arındırılmış sektörel istihdam verilerine göre Ekim 2017 döneminde Eylül 2017 dönemine kıyasla tarım ve inşaat sektörlerinde istihdam azalırken; sanayi ve hizmetler sektörlerinde istihdam artmıştır. Eylül 2017 döneminde sanayide istihdam 16 bin azalırken; Ekim 2017 döneminde sanayi istihdamında artış gözlenmiştir (49 bin). İnşaatta Eylül 2017’de gözlemlenen 23 binlik istihdam azalışı Ekim 2017’de 8 bine gerilemiştir. Ağustos 2017’den itibaren hizmet istihdamında görülen güçlü artış Ekim 2017 döneminde de devam etmiştir (107 bin) (Şekil 3,Tablo 2).[3]

Şekil 3 Sektörlerin istihdam değişimi (bin kişi)

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

Kaynak: TÜİK, Betam

Tarım dışı işsiz sayısı son bir yılda 364 bin azaldı

Ekim 2017 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla mevsim etkilerinden arındırılmamış tarım dışı işgücü 784 bin (yüzde 3,1), tarım dışı istihdam 1 milyon 148 bin (yüzde 5,2) azalmıştır (Şekil 4). Bu gelişmelerin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı da 364 bin azalarak 3 milyon 241 bine gerilemiştir (Şekil 4).

Şekil 4 Tarım dışı işgücü, istihdam ve işsiz sayısında yıllık değişimler

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

Kaynak: TÜİK, Betam

İşsizlikte kadın- erkek farkı azalıyor

Şekil 5’te mevsim etkilerinden arındırılmış kadın ve erkek tarım dışı işsizlik oranları verilmektedir.[4] Eylül 2017 döneminden Ekim 2017 dönemine kadınlarda ve erkeklerde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı azalmıştır. Kadın tarım dışı işsizlik oranında 0,8 yüzde puan, erkek tarım dışı işsizlik oranında ise 0,3 yüzde puan azalma gözlemlenmektedir. Böylelikle tarım dışı işsizlik kadınlarda yüzde 13,1, erkeklerde ise 8,6 seviyesine gerilemiştir.

Şekil 5: Mevsim etkilerinden arındırılmış kadın ve erkek tarım dışı işsizlik oranları (%)

BETAM: İşsizlikte Sert Düşüş

Kaynak: TÜİK, Betam

Tablo 1 Mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işgücü göstergeleri (bin kişi) *

İşgücüİstihdamİşsizlikİşsizlik OranıAylık değişimler
Eylül 142351420551296312.6%İşgücüİstihdamİşsizlik
Ekim 142364920693295612.5%135142-7
Kasım 142368920704298512.6%401129
Aralık 142374820803294512.4%5999-40
Ocak 152385820900295812.4%1119714
Şubat 152404921091295812.3%1911910
Mart 152378120832294912.4%-268-259-9
Nisan 152385520921293412.3%7489-15
Mayıs 152398121007297412.4%1258639
Haziran 152403321029300412.5%532231
Temmuz 152421721238297912.3%184209-25
Ağustos 152412121154296712.3%-96-84-12
Eylül 152434221348299412.3%22119427
Ekim 152441521363305212.5%731558
Kasım 152456421543302112.3%150180-30
Aralık 152464421637300712.2%7994-15
Ocak 162473321765296812.0%89128-39
Şubat 162483721881295611.9%104116-12
Mart 162485521947290811.7%1866-48
Nisan 162501222036297611.9%1578968
Mayıs 162509722010308712.3%84-26110
Haziran 162512021829329113.1%23-181204
Temmuz 162517421826334813.3%54-357
Ağustos 162516221740342213.6%-12-8674
Eylül 162534821926342213.5%1861860
Ekim 162553421959357514.0%18633153
Kasım 162566622047361914.1%1328844
Aralık 162560121966363514.2%-64-8117
Ocak 172572222095362714.1%120129-9
Şubat 172581222224358813.9%90129-39
Mart 172597222440353213.6%160216-56
Nisan 172602322562346113.3%51122-71
Mayıs 172604822584346413.3%25223
Haziran 172610922689342013.1%61105-44
Temmuz 172609622651344513.2%-14-3824
Ağustos 172621922889333012.7%123238-115
Eylül 172629922959334012.7%807010
Ekim 172631823107321112.2%19148-129

Kaynak: TÜİK, Betam

Tablo 2 Mevsim etkilerinden arındırılmış sektörel istihdam (bin kişi) *

TarımSanayiİnşaatHizmetlerAylık değişimler
Eylül 1453325306187513370TarımSanayiİnşaatHizmetler
Ekim 145381535319061343349473163
Kasım 145414527319401349133-803458
Aralık 145435526619411359621-71105
Ocak 1554275349192913623-883-1227
Şubat 1552395351186813871-1882-61248
Mart 1554765308190113623237-4333-248
Nisan 15551053261883137133418-1890
Mayıs 15553554041871137332578-1220
Haziran 155573538018661378438-24-551
Temmuz 1555005336191813985-73-4452201
Ağustos 155532525219151398732-84-32
Eylül 1555165327193814082-16752395
Ekim 1554545363195914042-623621-40
Kasım 1553985353199014200-56-1031158
Aralık 155428531120041432230-4214122
Ocak 1653845300201414452-44-1110130
Şubat 1653255276201014596-59-24-4144
Mart 165378529520261462653191630
Nisan 1653625381203014625-16864-1
Mayıs 1653155386204614578-47516-47
Haziran 1651725330194814551-143-56-98-27
Temmuz 165205525419431462833-76-577
Ağustos 165269522419151460264-30-28-26
Eylül 1653385260202314643693610841
Ekim 1652895282199014687-4922-3344
Kasım 165302531620001473213341045
Aralık 165339526519741472737-51-26-5
Ocak 1754515274198814833112914106
Şubat 175472525120451492921-235796
Mart 1753725346210014994-100955565
Nisan 1753395372211615073-33261679
Mayıs 17536353862060151382414-5665
Haziran 17536453832053152541-3-7116
Temmuz 1754945363207715211130-2024-43
Ağustos 1754615437213415318-337457107
Eylül 175528542121111542767-16-23109
Ekim 1755155470210315534-1349-8107

Kaynak: TÜİK, Betam

Tablo 3: Mevsim etkilerinden arındırılmış kadın ve erkek tarım dışı işgücü göstergeleri (bin kişi)

Kadın İşgücüKadın İstihdam Kadın İşsizErkek İşgücü Erkek İstihdam Erkek İşsiz
89007803109720224183451879
89277831109620247183251921
89547863109120308184141893
90097870113920275184101865
90197837118220300184321868
90507838121320233183611872
90847894119020306184011905
91897988120120362184721890
92608090117020479185671912
93098156115320523186651857
92718135113620559186621897
93018175112620629187221907
93068167113820640186991941
93798227115320625187321892
94568272118420670188121858
94618273118820673188261847
94858290119520710188581852
94718303116920807189361871
95608349121120835189441891
95618344121720893189111982
95978305129220780187432037
96218288133320860188282032
97158322139320874187982076
97878374141320970189302040
98228341148121034189382097
98478337151021137190132123
98678359150821147189472200
99328453147921295190452250
100138547146621356191022254
100128536147721381191992182
99848515146921394192982096
100548592146221350192842066
101168649146721438194511987
102038717148621518195201998
102488783146421606196901916
102908864142721595196721923
103288973135521545196821863

Kaynak: TÜİK, Betam

Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, Betam, Direktör, [email protected]

** Mine Durmaz Aslan, Betam, Araştırma Görevlisi, [email protected]

*** Yazgı Genç, Betam, Araştırma Görevlisi, [email protected]

[1] Betam’ın kullandığı tahmin modeli “Kariyer.net Verisiyle Kısa Vadeli Tarım Dışı İşsizlik Tahmini” başlıklı Betam Araştırma Notu 168’de ayrıntılı olarak tartışılmaktadır. Modeldeki yenilikler ise “Mevsim Etkilerinden Arındırılmış İşsizlik Tahmini” başlıklı Betam Bilgi Notu 14’te açıklanmıştır.

Soybilgen, B., “Kariyer.net Verisiyle Kısa Vadeli Tarım Dışı İşsizlik Tahmini”, Betam Araştırma Notu 168.

http://betam.bahcesehir.edu.tr/tr/2014/06/kariyer-net-verisiyle-kisa-vadeli-tarim-disi-issizlik-tahmini/

Soybilgen, B., “Mevsim Etkilerinden Arındırılmış İşsizlik Tahmini”, Betam Bilgi Notu 14

http://betam.bahcesehir.edu.tr/2015/08/mevsim-etkilerinden-arindirilmis-tarim-disi-issizlik-tahmini/

[2] Betam Kariyer.net tarafından sağlanan verilerden açık bulunan iş pozisyonu başına yapılan başvuru sayısını hesaplıyor. Bu seri hem mevsim hem takvim etkilerinden arındırılmıştır. İlan başına başvuru sayısının azalması bir yandan münhal işlerin artmasına diğer yandan da başvuru sayısının azalmasına bağlıdır. Münhal işlerin artması büyümenin hızlanmasına bağlanırken, başvuruların azalması iş arayan sayısının azalmasına bağlı olacaktır.

[3] Sektörel istihdam serileri teker teker mevsim etkilerinden arındırılmaktadır. Dolayısıyla sektörel istihdam rakamlarının toplamı, mevsim etkilerinden arındırılmış toplam istihdam rakamından farklı olabilmektedir. Aradaki fark mevsim etkilerinden arındırma prosedürünün lineer olmamasından kaynaklanmaktadır.

[4] TÜİK Şubat 2014 döneminde işgücü piyasası verilerinde önemli düzeltmelere gitmiştir. Bu kapsamda, TÜİK çeşitli işgücü verilerini geriye doğru düzeltmiş ve mevsim etkilerinden arındırılmış verileri de açıklamaya devam etmiştir. Ancak düzeltmeler toplumsal cinsiyet ayrımında yapılmamıştır. Bu sebeple kadın ve erkek işgücü verileri mevsimsel etkilerden arındırma işleminin sağlıklı olarak yapılamamıştır. Zira mevsim etkilerinden arındırma işlemi için en az 36 gözlem gerekmektedir. Şubat 2017 dönemi verilerinin açıklanmasıyla birlikte mevsim etkilerinden arındırma işlemi için gerekli olan 36 gözlem sayısı sağlanmıştır ve bu dönemden itibaren Betam toplumsal cinsiyet ayrımında mevsim etkilerinden arındırma işlemini yapmaktadır. Yine de mevsim etkilerinden arındırmanın en azından bir süre daha serilerde fazladan oynaklığa sebep olabileceği unutulmamalıdır.