Ana sayfa Raporlar Borsa Hisse Analiz Raporları Yunus Kaya: H...

Yunus Kaya: Hatlarda Sorun Var

Alnus Yatırım Araştırma Müdürü Yunus Kaya’nın günlük yazılarını burada bulabilirsiniz:

Hatlarda Sorun Var  

22.02.2019

BIST 100 endeksi, dün % 0.51 artışla, 102,494 puandan kapanırken banka Endeksi % 1.1 ile yükselişi sürükledi. Bu artışla beraber BIST100, son 6 günün 5’inde artmış oldu. Dünkü alıcıların, son yükselişi sürükleyenler olduğunu dikkate alırsak belki de bir rallinin ortasındayızdır, kim bilir.

 Dün BIST 100 Endeksi  522 puan yükseldi ama aslında endeksteki 100 hisseden 98’i 1003 puan yükseltti de 2 hisse endeksi 481 puan aşağı çekti. Çünkü borsada en çok değer kaybeden endeks % 6.37 kayıpla BIST İletişim Endeksi oldu. Kârı beklentileri aşan (aşan) TCELL % 6.7 düşerken son bir ayın flaş hissesi olup bu sürede piyasa değeri 13 milyar TL’den 19 milyar TL’ye yükselen TTKOM % 4.2 düştü. TCELL’de iki negatiflik dikkat çekiyor: Muhasebe sistemindeki değişiklik sayesinde FAVÖK marjı % 39.8e çıkmış gözükürken değişiklik olmasa % 31.3 olacaktı. Ayrıca son çeyrekte 1.1 mn abone kaybı var. TTKOM ise UFRS etkisi hariç tutulduğunda FAVÖK marjında daha iyi bir performans göstermiştir. TTKOM dün de yurtdışına 500 mn USD tahvil ihracını gerçekleştirdi. İhraca 39 ülkeden toplam 5 kat talep gelmesi şirkete duyulan güveni gösteriyor olabilir.

 Önceki gün Arjantin pesosunun(ARS) sert değer kaybıyla 40 paritesini geçmesi esnasında diğer latin paralarında bir hareket olmamış, “neler oluyor” diye izlerken dün ARS 40’ın altına geriledi. Bu kez Brezilya Reali % 1.2 değer kaybederek dolar karşısında 3.72den 3.77 ye çıktı. Burada bilmemiz gereken ilk şey teknik olarak Realde 3.80, ARS’de 40 üzeri bulaşma etkisinden dolayı bizim için negatif olur. Şimdilik sıkıntı yok yani. Zaten TL dün de 4 kuruşluk yatay bir bantta seyretti. 

Global piyasalarda rallide bir günlük dinlenme molası verilmiş gibi. Buna rağmen şubat ayında ABD S&P 500 % 2.6 ve Almanya DAX % 2.2 yükselmiş durumda. Onların sayesinde MSCI World bu ay % 2.4 primli. FED, faiz artırımını durdurdu üstüne “bilanço küçültmeyi durduracağım” dedi. ABD-Çin görüşmeleri müthiş güzel gidiyor. Ama piyasalar gaza yeniden basmakta tedirgin. Sonu hayr olsun.  

STRATEJI

Kısa vadeli yükseliş trendindeki endeksi için yukarda 103,000 geçiş noktası. Tabi aşağıda 100,800 önemli geçiş noktası.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 100  puan civarında artışla, BIST 100 ise % 0.1 civarında  güne başlamasını öngörüyor.

 

Afrika Esintisi  

21.02.2019

Salı günü gelişmekte olan ülkelerdeki iyi havanın devamı ile BIST 100 endeksi, dün güne yükselerek başladı ve 102,543e kadar yükseldi. Ancak 16.30’da 101,618’e kadar inip günü % 0.23 artışla 101,971’den kapattı. Günün yıldızı % 5 yükselen Türk Telekom oldu. Daha 1 ay önce 13 milyar TL piyasa değerine sahip şirket, şimdi 19 milyar TL ye ulaştı. Endeksi aşağı çeken hisseler ise % 2.8 düşen EREGL ve %0.5 düşen XBANK Endeksi oldu.  

ABD’de soluksuz borsa yükselişi sürüyor. Noel tatilinden beri % 19’a ulaşan getiriyi hergün daha da artırmanın derdindeler. Dün açıklanan tutanaklara göre FED üyeleri, piyasanın istediği gibi bilanço küçültmenin bu yıl sona erdirilmesini istiyor. Daha ne yapsın bu adamlar!  Ancak USD dünya paraları karşısında sakin seyrediyor. Dün akşama kadar dolar Endeksi % 0.2 değer kaybederken en çok değer kazanan para % 1.1 ile G. Afrika Randı oldu. Yolsuzlukların merkez üssü elektrik tekeli Eskom’u 3 yılda 5 milyar dolar ile kurtarma kararı alan hükümet, bunun için bütçe açığı/GSYH’yı % 0.5 artırarak %4.5’e çıkaracak. Ve bu ülke halen bizden daha iyi kredi notuna ve paraya sahip. Bu arada belirtelim ki Eskom % 25 FAVÖK marjıyla çalışan yani faaliyette karlı bir şirket. Ama 30 milyar dolara ulaşan finansal borcu şirket üzerinde büyük yük! (Ne kadar da tanıdık mesele) Bu yüzden yeni yatırıma ihtiyaç olduğu halde zorlanıyorlar ki elektrik kesintileri yüzünden ana geliri madenlerde üretim duruyor. Borç,  özsermayenin 2.5 katını aşınca devlet devreye girmek zorunda kaldı. (Geçen yıl da Çin’den kredi almışlardı.) Dün dolara karşı en çok değer kaybeden para ise % 4 ile Arjantin oldu. USDARS krizin zirve yaptığı 29 Eylül 2018’den beri ilk kez 40 ın üzerine çıktı. TL’ye bulaşıcılık etkisi dün olmadı (TL % 0.4 değer kaybetti) Dün akşamdan sabaha kadar hem rand hem peso da tersine hareketlerle tepkiler görülüyor.

Arjantin Pesosu 40 ın üzerine tekrar çıkarsa bir sorun işareti olabilir. 

Önceki gün Türkiye ve bankalarla ilgili görüşlerini açıklayan S&P’nin görüşlerine bankalardan tepki geldi. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) açıklamalarının temelsiz olduğunu belirtti. Buna göre; *S&P’nin açıklamaları Türkiye’nin kendine has özelliklerini ve gücünü, bankacılık sektörünün tecrübesini ve reel sektörün dinamizmini yansıtmıyor.* Sektör ihtiyatlı bir yaklaşımla muhtemel riskler için yeterli kredi karşılıklarını ayırmıştır. *Bankaların kendiliklerinden ikinci gruba alınan krediler sorunlu kredi olarak değerlendirilmemelidir. Yakın izlemedeki kredilere takibe atılmış kredi muamelesi yapılması son derece yanlıştır. Bu kredilerin tamamının sorunlu hale geleceğine ilişkin değerlendirme doğru değildir. Ülkemiz realitesi ile de uyuşmamaktadır.  

Cumhurbaşkanı Erdoğan, partisinin Ankara mitinginde “31 Mart DEAŞ ve terör örgütlerine ağır bir darbe olacaktır. 31 Mart Gazze, Filistin, Suriye, Irak, Arakan için dünyaya verilmiş gür bir mesaj olsun” dedi. 

ABD ve Çin’in ticaret anlaşmazlıklarındaki en zorlu konulara dair taahhütlerini prensip olarak belirlemeye başladıkları belirtildi. İki taraf 1 Mart’a kadar anlaşmaya varmaya çalışıyor. 

STRATEJI

Dün 102500 geçilemedi. Bugün de orası direnç olabilir. Yukarda ise 103,000 geçiş noktası. Tabi aşağıda 100,800 önemli geçiş noktası.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 150  puan civarında artışla, BIST 100 ise % 0.1 civarında  güne başlamasını öngörüyor.

 

Yetiş Ya Çin  

20.02.2019

Endekste 105 binden başlayan düşüş 100,8 bine kadar sürdükten sonra gelen tepki 103,0 bine gitti. Ama satıcıların artması ile dün yeniden 100,8 bine kadar geriledi. Ama yine buradan tepki geldi. Yani satıcılar insaflılar. Şimdi iş, yurtdışından güzel haber beklemeye kaldı. Zaten bir süredir; yetiş ya Çin, yetiş ya Trump, yetiş ya FED diye dualar duyuyoruz. Örneğin piyasaların seslerinden Financial Times’ın haberine göre “bazı yetkililerin yorumlarına göre FED bilanço küçültmeyi sonlandırma işini, finans sisteminde bol likidite bırakmak için bu yıl gerçekleşebilir”  Diğer taraftan 2017 sonunda ABD ile ticaretten 375 milyar dolarını alan Çin, Trump’a rağmen ticaret açığını 2018/11’de 413 milyar dolara yükseltmişti.  2020’de Çin’e yılda 500 milyar dolar veren başkan olarak girmek istemeyen Trump’a nanik yapan Çin’in artık biz de insafa gelmesini ve ABD’ye acımasını bekliyoruz.  2017’de 12 mlr $ soya almışlardı şimdi rakamı 15 mlr $ dolar ile rekor seviyeye çıkarırlar inşallah. Çin’de otomobil satışları 2018’de % 2.8 azalırken ABD’li markaların satışları % 18 düştü. Bu yüzden 2017’de 10 mlr $ araç aldıkları ABD’den şimdi araç alımıyla ilgili bir hamle gelmeyebilir. Ama biraz fazla uçak alabilirler.  

Dün dolar endeksi % 0.2 değer kaybederken gelişmekte olan ülke paraları % 0.3 değer kazandı. TL de genel trende ayak uydurdu diyebiliriz. Dün Altın ons fiyatı 1323 dolardan 23 dolarlık (%2) artışla 1346 dolara yükseldi.  Ancak asıl bomba haber brent petrolün 67 dolara çıkıp orda kalması! Zira onun yüzünden Türkiye’de 5 Şubatta 5 kuruş zamlanan benzin 19 Şubatta 27 kuruş daha zamlandı.  Yıla 5.82 TL ile başlayan benzin Ocak ayını 5.98 TL ile bitirirken Şubat ortasında 6.32 TL oldu. Böylece Brent petrolde artış yılbaşından beri % 23e ulaşırken akaryakıttaki artış % 8.6 oldu. 

Cuma akşamı Türkiye ile ilgili bir iyileştirme yapmayan S&P, dün biraz daha detaylı yorumlar yaptı. Buna göre; *cari açıktaki azalma dengelenme değil sert inişten kaynaklanıyor. * 2019’da TL’nin değerinde tek seferde gerçekleşecek bir değer kaybı beklemiyorlar. *Geri dönmeyen krediler oranı yılsonunda %8’e çıkar. (27 Aralık 2018’de BDDK stres testi sonuçlarına göre en kötü senaryoda sektörde kredilerin takibe dönüşüm oranının % 6’ya yükselebileceği belirtilmişti) * Yapılandırılan krediler dahil sorunlu kredilerin şu an % 10-15 aralığında olduğunu ve önümüzdeki dönemde % 15-20 aralığına çıkmasını bekliyorlar.  

STRATEJI

Bugün 102,100 ilk direnç. Yukarda ise 103,000 geçiş noktası. Tabi aşağıda 100,800 önemli geçiş noktası. Bu sabah asyanın iyimserliği ile biz de iyi başlıyoruz. 

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 400  puan civarında artışla, BIST 100 ise % 0.3 civarında  güne başlamasını öngörüyor.

 

S&P Etkisi Sürüyor  

19.02.2019

16 Şubat Cumartesi günü TCMB yaptığı bir açıklama ile zorunlu karşılıklarda değişime gitmişti: “Türk lirası zorunlu karşılık oranlarının 1 yıla kadar vadeli mevduat / katılım fonları ile 3 yıla kadar (3 yıl dahil) vadeli diğer yükümlülüklerde 100 baz puan, diğer vade gruplarında 50 baz puan indirilmesine karar verilmiştir. Ayrıca, Türk lirası zorunlu karşılıkların yurt içi yerleşiklerden toplanan işlenmiş veya hurda altın kaynaklı standart altın cinsinden tesis edilmesi imkânı üst sınırı %5’ten %10’a yükseltilmiştir. “ 

Dün güne iyi başlayan borsada ikinci seans gelen satışlarla BIST 100 endeksi, günü % 0.96 düşüşle 101,728 puandan kapattı. Düşüşü zorunlu karşılıklardaki değişikliğe bağlayanlar olabilir ama günün büyük kısmında banka endeksi artıydı. GARAN daki büyük bir yatırımcı satışı, piyasayı bozan ana unsur oldu. Yani bir yatırımcı, piyasanın genelini etkiledi diyebiliriz. Belki onun satışına S&P’nin Türkiye için negatif açıklamaları yol açmıştır. Bugün S&P saat 17:00’de Türkiye’nin kredi notu, görünümü ve bankacılık sektörüne ilişkin yatırımcılara yönelik bir interaktif webcast düzenleyecek. Bakalım yatırımcıları sakinletebilecek mi yoksa satışları artıracak mı? 

Dünün ilginç olayı doların genele yaygın bir hareketi olmamasına karşın (dolar endeksi % 0.1 düştü)  Brezilya, Arjantin, G.Afrika ve Türkiye paralarına karşı değer kazanmasıydı. Dolar/TL 5.30 üstünde işlem görüyor.  

Borsa şirketleri dün Vergi Dairesine gönderdikleri son mali tablolarını paylaştılar. THY ve Koza Grubu vergi karları pek beğenilmedi. Ancak bunların konsolide SPK formatında ciddi farklılıklar gösterebileceği unutulmamalı.  

STRATEJI

Endekste 105 binden başlayan düşüş 100,750 ye kadar sürdü. Gelen tepki ile 102 bin üstüne çıkan endeks güç kaybetti. 100,800 aşağıda önemli destek. Yukarda ise 103,000 direnç 

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 100  puan civarında kayıpla, BIST 100 ise yatay güne başlamasını öngörüyor. 

 

Hoş Olmadı  

19.02.2019

Başkan Trump; Cuma “görüşmeler oldukça iyi gidiyor, eğer bir anlaşmaya varabilirsek tarifeleri kaldırmak benim için bir onur olacaktır” derken Pazar “Ticaret görüşmeleri hususunda Çin ile önemli görüşmeler yapıldı. Birçok açıdan çok önemli ilerlemeler kaydedildi” dedi. Trump, Çin Devlet Başkanı Xi ile, bu hafta Washington’da yapılacak ABD-Çin görüşmelerinden bir süre sonra bir araya geleceğini de aktardı. Büyük başkan sayesinde dünyadaki güzel hava devam ediyor diyebiliriz. Bu sabah itibariyle bizim Cuma kapanışımıza göre SP500 Endeks future % 0.4 artış göstermiş durumda iken (ABD bugün tatilde olacak) Emerging Market Endeksi % 0.7 artış yaşıyor. Dolar da gevşemeye devam ettiğinden Dolar Endeksi % 0.35 aşağıda. Avrupa’nın paralarının ise % 0.5 değer kazandığı görülüyor. TL ise % 0.2 değer kazanabildi. Biraz az değer kazanmasında S&P’nin cuma akşamı Türkiye gözden geçirmesinde B+ Durağan olan notu değiştirmemesi etkili olmakta. Yani şimdilik etkisi 2 kuruşluk bir etki!  

S&P açıklama ve tahminleri pek hoşumuza gitmedi. Türkiye’nin finansal ve ödemeler dengesi baskılarına verdiği tepkilerin büyük ölçüde geçici olduğu belirtilen kurum açıklamasında, tepkilerin temel ekonomik zayıflıkları çözmekten daha çok semptomların hafifletilmesine odaklı olduğunu ifade edildi.  S&P, ekonominin 2019’da %0.5 küçülmesini, 2020’de % 3.4, 2021 ve 2022’de % 3.2 büyüme kaydetmesini öngörüyor. Şunu belirtmekte fayda var: Ak Parti iktidara geldiği 2002 yılından beri Türkiye’nin büyüme ortalaması % 5.9 olmuştu. (aynı dönemde Katar % 10, Çin % 9.4 büyüdü) S&P şimdi diyor ki Türkiye hastalığı tedavi edemediğinden yavaşlamaya alışmalı.  

Kurumun açıklamasında ekonomiye olan güveni artıracak, cari açığı azaltıp enflasyonu kontrol altına alacak şeffaf bir ekonomi programının uygulanması durumunda Türkiye’nin notunun yükseltilebileceğinin altı çizildi. Yani YEP’in 2019’da başarılı olması halinde 2020’de not BB- ye çıkarılabilir. Ayrıca olası bir not indirimi için ekonomik büyüme performansının kurum beklentisinin altında gerçekleşmesi ihtimaline dikkat çekildi. Yani kriz derinleşirse notu B+’dan B’ye indirecek. Bu noktada Bakan Albayrak’ın güven verici açıklamaları dikkat çekmekte: “Ağustos’tan bu yana kurda % 30’a yakın iyileşme yaşandı. Bu faizler iyi ama yeterli değil, daha da düşecek inşallah. Siz elinizdeki dolarları tutmaya devam edin, bakın ne olacak!” dedi. 

STRATEJI

Endekste 105 binden başlayan düşüş 100,750 ye kadar sürdü. Gelen tepki ile 102 bin üstüne çıkan endeks için 103,500 direnci önemli.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 450  puan civarında artışla, BIST 100 ise % 0.3 civarında artışla güne başlamasını öngörüyor.

 

Bu İşin Standardı Var

15.02.2019

Güney Afrika Randı (ZAR), dolar karşısında ay başında 13.2 seviyesindeyken, başlayan realizasyon dün hızlandı ve günlük % 1.6 değer kaybıyla 14.2 ye yükseldi. ZAR için son 6 ayda 14’ün altında pek kalamaması negatif bir unsur olarak gözüküyor. Moodys’in 2017 Haziran’da Yatırım Yapılabilir nota çıkardığı ülke için; Fitch bir kademe altında BB+ (2016 Temmuz’da indirdi), S&P iki kademe altında BB notu (2017 Nisan’da BB+’ya 2017 Kasım’da BB’ye indirdi) veriyor. Yani Türkiye’ye çok benzer.  En düşük notu veren S&P, 24 Mayıs ve 22 Kasım’da bu yıl gözden geçirme sonuçlarını açıklayacak. S&P Ağustos 2018’de yaptığı açıklamada G. Afrika’nın dış değerlerinin ve parasal esnekliğin güçlü olduğunu, Türkiye gibi daha da notunun düşmesi olasılığının az olduğunu açıkladı.  

Türkiye için de aynı şekilde 3 kurum, 3 farklı kademede nota sahipler. Bu akşam B+ ile bize en düşük notu veren S&P, Türkiye’nin bu yılki ilk gözden geçirme sonucunu açıklayacak. Son not indirimini 17 Ağustos’ta TLnin hızlı değer kaybettiği dönemde korkarak yapmışlardı. Son 4 aydaki gelişmeler, korkularının temelini sarsmış durumda. Şöyle anlatalım; Bu kurumlar 100 yıldır bir standart matematiksel modellerle ilerlerler. Ekonomik güç, kurumsal güç, mali güç ve krizlere karşı duyarlılık gibi ana faktörlere bağlı olarak çıkan notu son karar vericiler onaylarlar.  S&P’nin son notu indirirken; 2019’da eksi büyüme ve dolar kuru için 6.90 hedefi varken bugün azsa olsa büyüme ve 5,50 kur beklentisi varsa O model o notu değiştirir. Bu yüzden ya notu artırmalı yada 2 Ağustos 2019’da yapacağı yılın ikinci gözden geçirmesine erteleyip “görünümü pozitife yükseltmeli” diyoruz. 

Bu arada ne acıdır ki Güney Afrika’ya gittiğinizde 1 TL ile 2016 başında 5.5 Rand alabilirken aradan 3 yıl geçtiğinde 2.7 rand alabiliyor hale geldik. (18 Temmuz 2019’da 2.1’e inmişti)  Kişibaşı 7500 dolarlık milli gelire rağmen işsizliğin % 27,  genç işsizliğin % 52 olduğu (dünyada en fazla burası) ihracatının % 65ini yer altı zenginliklerini satarak sağlayan ülkeye son yıllarda verilen kıymetin Türkiye’den fazla olmasını kabul edemiyorum.  

Bugün, ABD’de hükümetin kapanması, Çin ile görüşmeler ve Brexit ile ilgili gelişmeleri takibe devam ediyoruz. Söylentilerle beraber bu sabah bir miktar borsalarsa satışlar ve doların değer kaybı dikkat çekiyor.  

STRATEJI

Endekste 105 binden başlayan düşüş 100,750 ye kadar sürdü. Gelen tepki ile 102 bin üstüne çıkan endeks için 103,500 direnci önemli. Not artışı gelirse üstüne geçebiliriz.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 100  puan civarında kayıpla, BIST 100 ise yatay güne başlamasını öngörüyor. 

 

Biraz Kâr Mücadelesi  

14.02.2019

ABD’de açıklanan Ocak ayı enflasyon rakamlarına göre, gıda ve  enerji hariç çekirdek TÜFE önceki aya göre %0.2  yıllıkta % 2.2 arttı. Oysa manşet TÜFE enerjideki düşüş nedeniyle aylıkta değişmedi ve yıllıkta %1,6 artış ile Haziran 2017’den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Enflasyonun Temmuzda % 2.9 ile zirve yaptığını ve şimdi %1.6’ya gerilediğini (%45 geriledi) ancak Çekirdek enflasyonun Temmuzdaki % 2.4 zirvesinden sadece %8 gerilediğini söylersek ABD ekonomisindeki gücü daha net görebiliriz. Veriden sonra dolar dünyada akşama kadar % 0.3 civarında değer kazanırken dün akşamdan beri de % 0.3 daha değerlendi. TL de bundan nasibini aldı: dün sabah 5.24 seviyelerindeyken bu sabah 5.28 civarında.  

Önceki gün 105 bine kadar yükseldikten sonra 103,500 desteğine kadar gerileyen BIST 100 endeksi, düne de alıcılı başlayıp 104,455’e kadar yükseldikten sonra yine kar satışlarıyla karşılaştı ve üstelik 103,500 ü kırınca şelaleye döndü. Endeks günü % 2.04 düşüşle 101,645 puandan kapatırken Banka Endeksi % 3.2 düştü.  

Yurtdışı iyiyken düşüşe neden aramak gereksiz çünkü net bir şekilde kâr satışı. 4 Ocak’tan beri yaklaşık 5 milyar TL hisse ve kontrat alan 4 kurumun yatırımcılarının iki gündür 1 milyar TL civarında satış yaptıkları görülüyor. Bu arada Rusya borsasının da kar satışlarıyla karşılaştığını ve RTS Indeks’in % 2.03 (tam BIST kadar) düştüğünü ifade edelim. Bugün Rusya, Türkiye ve İran liderleri Soçi’de Suriye için bir araya geliyorlar.  

ABD’de gündem yarın hükümetin kapanıp kapanmayacağı. Trumpla ilgili bir çok haber geliyor ama resmi bir imza yok. Avrupa’da ise Brexit ile beraber İspanya’da yarın hükümetin erken seçime gitmesi öne çıkıyor.  

STRATEJI 

Endekste 103,500 desteği önemli demiştik. Artık bir direnç olarak izlenecektir.

 

Müdahale  

13.02.2019

BIST 100 endeksi, dün 105 bine kadar yükseldikten sonra yurtdışı borsalarda artışlar yaşandığı halde “aşağıda bir destek vardı, onu bir test edelim” dedi ve 103,5 bin desteğine kadar geriledi.  AKBNK ve GARAN neyse de endeksi THY, BIM ve ASELS ile aşağı çektiler.  Dün medyada yer alan bir haberde; kârlı bir yatırım olmayacağı iddia edilen İstanbul Havaalanında % 40 hisseyi THY’nin almasının planlandığı ve böylece 6 milyar Euroluk kredinin de üstlenileceği yazıldı. Buna benzer bir haber 31 Ekim 2018’de yine basında yer alınca (orada da % 40 payı 400 mn Euroya alacağından bahsediliyordu) THY, “haber gerçeği yansıtmamaktadır” diye açıklama yapmıştı. THY’dan bir yalanlama gelmeyen günün sonunda hisseler % 5.2 düşerek şirketin piyasa değerinde 1.1 milyar TL (185 mn Euro) kayba yol açtı.  

Dün akşam Sermaye Piyasası Kurulu, son yılların en hızlı piyasa düzenleyici hamlesini yaptı. Elindeki MERKO hisselerini zararına satarak nakite geçen Galip Öztürk ve şirketleri, 5 gün önce alıma başladığı ALBRK hisselerini 1.30 TL’den 2.20 TL’ye % 70 yükseltmişti. SPK, ALBRK hisselerinde yatırımcıları korunması amacıyla sadece 3 yatırımcıya 6 ay satamama tedbiri getirdi. SPK’nın bu kararına özel bülteninin yayınlanması için borsanın kapanmasını beklediği ve böylece kararın dün alınan hisseleri de kapsamasının sağlandığı dikkat çekti. 

Cumadan beri değer kazanan dolar, dün hafif değer kaybıyla karşılaştı. Avrupa ve Latin ülke paraları dolara karşı % 0.2 değer kazanırken Türk lirası % 0.1 değer kazandı. Akşamdan sabaha ise doların değer kaybı hızlandı. Dolar Endeksi % 0.3 düşerken gelişmekte olan ülkelerin paraları da o civarda değer kazandı. USDTRY bu sabah 5.25’in altında işlem görüyor. Global borsalarda ise yükseliş rallisi sürüyor.  Akşam FED Başkanı “İşsizlik oranı 50 yılın en düşük seviyesine yakın ancak toplumun pek çok kesimi hala refahı hissedemiyor” diyerek günah çıkarırken Trump, “Çin ile anlaşma 1 Marta kadar sağlanamazsa biraz ötelenebileceğini” söyleyerek piyasaları rahatlattı. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, seçim mitinglerine devam ediyor. Dün “Gıdada terör estirenlere gereken dersi verdik” diyerek fiyatların yarıya indiğini söyledi. Bugün; 14.00’de Esnaf buluşmasında 16.00’da Mamak’ta açılışlarda bulunacak.

Bugün, Dünya Kredi Notu Ligi ve Türkiye’nin Yeri raporumuzu yayınlayacağız.  

STRATEJI

Endekste 103,500 desteği önemli demiştik. Dün gibi bugün de önemini koruyor. Dün gibi bugün de alıcılı açılış gözüküyor. Yukarda 105-106 bin ikidir geçilemedi.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 400  puan civarında artışla, BIST 100 ise % 0.4 civarında artışla güne başlamasını öngörüyor. 

 

Not Artışı Bekliyoruz  

12.02.2019

Dünün en ilginç haberleri; Futbol Federasyonunun, Milli takım hocası Lucesku’yu göndermesi -ki 17 maçta 4 galibiyet alabildi ve Türkiye Uluslar Liginde C liginden D ligine düştü- ve sebze & meyve satışlarının tanzimlerde başlamasıyla yoğun talebin olmasına paralel marketlerde de fiyatların düşmesiydi. Piyasada ise yabancılardan oluşan fırtına forvet hattının etkisiyle BIST100’ün % 1.9 artışla 104,394 seviyesinden kapanması büyük olay oldu. Bankalar % 2.84 yükselişle lokomotif görevini gördü. Endeks artık 103,500 üzerinde olduğundan önü açık. Üstelik rakip, savunma bile yapamıyor yani satıcı pek yok.  

Foreks anketine katılan piyasa uzmanları -biri hariç- S&P’nin bu Cuma günü yapacağı Türkiye gözden geçirmesinde not artışı beklemiyor. Merak edilen o bir kişinin biz olduğumuzu söyleyelim. Zira S&P not artırmalı, artırmazsa “pintilik yapıyor” demektir ama görünümü iyileştirmesini de kabul edebiliriz. Eğer hiçbir şey yapmazsa, Türkiye’ye hakaret etmiş sayarız.  Zira 17 Ağustosta kurun yükseldiği dönemde korkarak hızla notu Türkiye için en düşük seviye olan B+ indirmişlerdi. O günden beri ekonomi yönetiminde, bankalarda, piyasalardaki başarıya karşın Junk (Çöp) seviyesinin altında tutmaya devam ederlerse art niyet bile aranabilir. Bakın örnek verelim: notun indiği gün 10 yıllık Türkiye faizi % 22.2 iken bugün %14.7, USD o gün 6.06 TL iken bugün 5.28 TL.  

Bu arada belirtelim; 148 ülkenin kredi notlarını inceleyip DÜNYA KREDİ NOTU LİGİnde Türkiye’nin yerini ve gelişimini incelediğimiz çalışmamızı yarın 11.30 da yayınlayacağız. En iyi nota sahip Şampiyonlar Ligindeki ülkeler ve Türkiye’nin dengi ülkeler hangileri gibi sorulara net cevaplar gözükecektir.  

Diğer taraftan bu yükselişte global piyasalarda ABD’nin yavaşlamasının bayramı bize önemli katkı sağlıyor. Zira o yavaşlayacak ki FED faizi artırmasın ve paranın maliyeti artmasın. Ancak ABD tarım dışı istihdam verisi sonrasında doların biraz güçlendiğini görüyoruz. Dünün global para hareketi, Doların dünyada değer kazanmasıydı. Dolar Endeksi % 0.4 yükselirken gelişmekte olan ülke paralarına karşı % 0.35 değer kazandı ki Latin Amerika paralarına karşı bu kazanç % 0.7 oldu. TL ise % 0.4 kayıp ile global hareketin ortalamasına paralel seyretti. Dün % 1.2 değer kaybeden Arjantin pesosu bu sabah kayıplarını biraz telafi etmiş gözüküyor. Yarın ki ABD TÜFE’si önemli. 

Trump, “Çin ile büyük bir anlaşma yapacağız” derken Cuma günü süresi dolacak ABD hükümetinin açık kalması konusunda da uzlaşma haberleri geliyor. Yani hem hükümet açık kalacak hem Çin ile anlaşma yapılacak. Bundan iyisi Şam’da kayısı! 

STRATEJI

Bu haftaya olumlu başladık,  Olumlu devam edebiliriz. Endekste 103,500 desteği önemli.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 150 puan civarında artış ile, BIST 100 ise % 0.2 civarında  güne başlamasını öngörüyor.

 

Alnus Yatırım Araştırma Müdürü Yunus Kaya başta borsa olmak üzere Türkiye piyasalarını değerlendirdi. Kredi derecelendirme kuruluşlarından en çok Moody’s’in görüşlerinin piyasalar ve dolar kuru üzerinde etkili olduğunu söyleyen Yunus Kaya, Moody’s’den bir gece beklenmedik bir haber gelebileceğini söyledi.

 

İmparatorun Gücü Adına

11.02.2019

Japon tarihine göre “Güneş Tanrıçası Amaterasu” torunu Niningi’yi Japonya’ya göndermiş ve Niningi’nin torunu Jimmu Tenno ilk Japon İmparatoru olarak, MÖ. 660 yılında -2019’da 11 Şubat’a denk gelen ay takvimi gününde- tahta geçerek devletin ilk idare sistemini kurmuş ve o tarihten bu güne kadar imparatorluk hep aynı ailede kalmıştır. Bu nasıl olmuş derseniz, 1600 lü yıllara kadar Japonya dünyaya kapalı bir ada ülkesiydi. Güçlendikçe emperyal olmuş ve Çin’in içlerine ve Avustralya’ya kadar büyümüş. Günümüze kadar 125 Japonya İmparatoru mevcut olmuştur. Jimmu Tenno tanrısal bir soydan geldiği ve ondan sonra gelen İmparatorlar onun torunu olduğu için, günümüze kadar ulaşmış tüm Japon İmparatorları “Tanrı” statüsünde görülmüştür. Japonya’yı oluşturan bireyler ve Japon toplumu bir “aile” olarak kabul edilmektedir. Japonya İmparatoru tüm Japonya’nın “baba”sıdır. 1926’dan 1989’a kadar 63 yıl boyunca Japonya’yı yöneten Hirohito, 2. dünya savaşını kaybedince ABD tarafından görevden alınmamış ama “tanrı” olması yasaklanmıştır. O zamandan beri İmparator, yasama yetkisi içinde törensel bir statü oldu. Bugün, Japonya “İlk imparatorun tahta çıkışının” yıldönümü nedeniyle tatil. 

1782’de mevcut kralı darbe ile indiren ve 1.Rama ismini alan Tayland Kral’ının soyu da halen devam ediyor. 1932’de Parlamenter monarşiye geçen ülkede bir çok darbe olsa da Taksin Şinavatra 2001 seçimlerden galip çıkmış ve başarılı bir dönem geçirirken 2006’da darbe ile indirilmiştir. Sarı ve Kırmızı gömleklilerin karşılıklı büyük gösterileri ile ülke zor bir dönemden geçti. 22 Mayıs 2014’de ordu bir daha yönetime el koydu. Tayland Genelkurmay Başkanı Prayuth Chan-ocha, askeri yönetimde kalmaya devam ederken seçime gitmeye ve başbakan adayı olmaya karar verdi. Seçim önümüzdeki ay 24 Martta yapılacak. Ve inanılmaz bir şey oldu:Ekim 2016’da ölen Kral Bhumibol Adulyadej’in en büyük çocuğu, şimdiki Kral Maha Vajiralongkorn’ın ablası olan 67 yaşındaki Prenses Ubolratana cunta liderine karşı bir partinin başbakan adayı oldu. Dünya tarihinde ilk kez görülüyormuş: Soydan gelen kraliyet kimliği yerine halkın seçimi yarışına giren biri. Taksin’in arkadaşı olduğu bilinen prensesi engellemek için çabalar dikkat çekiyor. Tayland Bahtı Cuma günü dolar karşısında % 1.5 değer kaybetti. Gerçi bunda Aralık FED toplantısından beri % 5 değer kazanmasının kar satışı da denilebilir.  

Bugün ve yarın gündem zayıf. Ama bizde borsanın bir haftadır 102,000 altına 103,500 üstüne çıkmadığı dönem sona erecek gibi. Cuma günkü S&P kararı öncesinde yukarı yönlü gitme isteği artabilir. 

STRATEJI

Bu haftaya olumlu başlıyoruz. Olumlu devam edebiliriz. Endekste 103,500 direnci önemli.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 300 puan civarında artış ile, BIST 100 ise % 0.3 civarında  güne başlamasını öngörüyor.

 

Avrupa’nın Beceriksizliği 

08.02.2019

Avrupa içinde ekonomik gidişat iyi sinyaller vermiyor. IMF, 21 Ocak 2019 raporunda 3 ay önceki raporuna göre değişikliğe gitmiş ve Euro Bölgesinin % 1.9 yerine % 1.6 büyüceğini açıklarken 2019 büyümesi için Almanya için tahminini % 1.9’dan % 1.3’e, İtalya için tahminini % 1.0’den % 0.6’ya indirmişti. Dün de Avrupa Komisyonu Euro bölgesi için büyüme tahminini % 1.9’dan % 1.3’e çekti. Komisyon; 2019 için büyüme tahminlerini Fransa’da % 1.3’e, Almanya’da % 1.1’e, İtalya’da % 0.2’ye indirdi.  

Ekonomi bozulunca siyaset de bozuluyor. Fransa’da hükümet, sarı yelekliler için iyileştirme planları hazırlarken (hatta ‘Büyük Müzakere’ sürecini referandumla sonlandırmak istiyor) diğer ülkelerden göstericilere destek geliyor. Özellikle İtalyan yöneticilerin destek verirken Fransız yönetimine çakmalarına Fransa hükümetinden tepki geldi. 5 Yıldız Hareketinin lideri ve Başbakan Yardımcısı Luigi Di Laio’nun Sarı Yelekliler’le buluşmasının ardından Fransa hükümeti, İtalya’daki büyükelçisini geri çekti.  Geçen ay da Lig Partisinin lideri ve İçişleri Bakanı Matteo Salvini “Halkına rağmen ülkeyi yöneten bir cumhurbaşkanına karşı (Macron’u kastediyor) vatandaşların gösterilerini destekliyorum” demişti.  Büyükelçi çekilmesi kararı sonrasında Salvini “Fransa ile beyaz sayfa açmaya hazırız” diyerek gönül almaya çalıştı. İtalya, AB’nin Venezuela’da Juan Guaido’nun geçici devlet başkanı olarak tanımasını da tek başına bloke eden ülke olmuştu.  

Bir diğer soru da şu: 29 Mart’ta AB’den ayrılık gerçekleşecek mi?23 Haziran 2016’da %72.2 katılım oranıyla yapılan referandumda %51.9’a denk gelen 17.4 milyon seçmenin oyuyla AB’den ayrılma kararı alan Birleşik Krallık, halen “nasıl” ayrılacağı konusunda iki tarafı memnun edecek bir sonuca ulaşamadı.  Başbakan May’in AB’den istediği tavizleri alması durumunda revize edilmiş Brexit anlaşmasını 13 Şubat’a kadar parlamentoya sunması bekleniyor. May, bunun başaramaması halinde ise 14 Şubat’ta parlamentoya bir dizi farklı Brexit senaryosunu oylama imkanı vereceğini ilan etti. 

Dün; Almanya Dax Endeksi % 2.7, İtalya FTSE MIB % 2.6, Fransa CAC40 Endeksi ve Belçika BEL20 Endeksi % 1.8 düştü. Bu dalganın devamı olarak akşam ABD endeksleri %0.9-%1.2 arasında düştü. Bu sabah Japonya’da % 2.0, Kore’de % 1.1 kayıplar var. Bu dalgadan BIST de etkilenecektir. Üstelik bir yabancı fonun 9 gündür GARAN’da 430 mn TL’lik satışı da borsanın yükselişini engelliyor. 

STRATEJI

Endekste 103,500 kalıcı üzerine geçilmedikçe aşağı yönlü riskler artabileceğinden hedge yapılabilir.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 600 puan civarında düşüş ile, BIST 100 ise % 0.4 civarında eksi ile güne başlamasını öngörüyor.

 

ABD’nin Beceriksizliği 

07.02.2019

ABD Tarım dışı istihdamın beklentilerin üzerinde gelmesinden sonra USD, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülke paralarına karşı hafif hafif değer kazanıyor. Dolar/TL 5.18’den 5.23’e geldi. Borsada  ise BIST100, 102,200ün altında kapanış yapmadan 5 gündür dar bantta dolanıyor. 103,500 üzeri “güçlü al” 102,000 altı “ciddi satış riski” olarak görmeye devam ediyoruz. 

Aralık ayında Bloomberg’in 3 kişiye dayandırdığı haberine göre Türkiye Varlık Fonu 1 milyar dolar borçlanmak için arayıştaydı. Dün bu konuda yeni bir hamle geldi. Bloomberg, Türkiye Varlık Fonu’nun Citigroup Inc ve Industrial Commercial Bank of China Ltd’yi 2 yıl vadeli 1 milyar Euro borç bulmak için yetkilendirdiğini haber yaptı. Alınan borçla, fon bünyesindeki şirketlerin nakit ihtiyacı karşılanacakmış. Resmi kaynaklar henüz bu bilgiyi teyit etmedi. Bilgi için ekleyelim: Hazine, bu yıl 16 Ocak’ta % 7.68 ile 10 yıllık borçlanmada 2 mmilyar dolar (tamamı euroya döndürüldü ve maliyeti % 4.97 oldu), 24 Ocak’ta % 4.75 ile 6 yıllık borçlanmada 1.25 milyar Euro almıştı.    

ABD’nin Kasım ayı dış ticaret açığı % 11.5 düşüşle 49.3 milyar dolara geriledi. Beklenti 54 milyar dolardı. Ancak Çin’le ticaret açığı ise bir türlü azalmıyor. 2017 Kasımında ABD Çin’e 12.7 milyar ihracat yaparken 2018 Kasım’da 8.7 milyar dolara inmiş. Evet doğru, ABD’den daha az mal almaya başlamışlar. İthalat ise 48.1 milyardan 46.5 milyar dolara inmiş. Trump, ay sonuna doğru Çin lideri Xi ile görüşüp ABD-Çin anlaşmasını nihai hale getirmeyi planlıyorken bu haberler hiç de moralini düzeltecek gibi değil. 2018’de o kadar mücadele verdi ve 2017 sonunda 375 milyar dolara ulaşan Çin’e ticaret açığı 2018de 413 milyar dolara yükseldi. ABD’nin dünyadaki itibarının düşmesine paralel bir beceriksizlik gibi duruyor. Ve tabi ki durdurulamaz Çin’in gücünü de gösteriyor. 

FED Başkanı Powell işi bilen ekonomistlere “faizlerde bir sonraki ayarlamayı yapmadan önce sabırlı olacağını” söylemiş ve piyasaları coşturmuştu. Dün öğretmenlere konuştu: “ABD ekonomisi iyi bir noktada. Şu anda işsizlik düşük, fiyatlar yüzde 2 enflasyona yakın, bu yüzden iyi bir noktadayız.” dedi. 

STRATEJI

Endekste 103,500 kalıcı üzerine geçilmedikçe aşağı yönlü riskler artabileceğinden hedge yapılabilir.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 350 puan civarında düşüş ile, BIST 100 ise % 0.2 civarında eksi ile güne başlamasını öngörüyor.

 

Merhaba Komşu

06.02.2019 

Cumhurbaşkanı Erdoğan partisinin grup toplantısında “İş Bankası Hazine’nin malı olacaktır, bu parlamento bu kararı alacaktır.” deyince borsada İş Bankası hisseleri değer kaybetmeye başladı. ISCTR’de 5.94 TL’den 5.29 TL’ye % 11’lik düşüş görülse de diğer bankaların artışları ile BIST 100 endeksi, günü % 0.19 artışla 102,448 puandan kapattı. Bu konuda fazla söze gerek olmadığından ve bugün gündem sakin olduğundan biz akşamki görüşmeye değineceğiz.  

Kırklareli Babaeski’den göç eden bir ailenin torunu olan Aleksis Çipras, 26 Ocak 2015’de Yunanistan Başbakanı olduktan sonra 4. yılında 4. kez Türkiye’ye geldi.  Kravatsız Çipras “Niye geldiniz?” sorusuna “Ekonomi, turizm ve kültür alanında halklarımız aynı bölgede yaşıyorlar. Sürekli olarak birbirlerine daha da yakınlaşıyorlar. Yakınlaşan halklarımızı takip etmeliyiz, sorunları diyalogla çözmek için geldim” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da “Türkiye olarak komşumuz Yunanistan’la ikili ilişkilerimizi her alanda geliştirmeyi arzu ediyoruz.” dedi. İstanbul-Selanik arasında hızlı tren, İzmir- Selanik arasında deniz seferleri görüşülen konular arasında iken önümüzde yüksek düzeyde stratejik toplantısının Selanik’te yapılması kararlaştırıldı. 

Türkçe-Yunanca ortak kelime sayısı 4700, ortak deyim ve atasözü sayısı 1200’den fazladır. Cami, güğüm, rahat, eğlence, piyaz…  diye gider liste. TUIK’e göre 2005 yılında Türkiye’den komşuya giden turist sayısı 141 bin iken 2017’de 921 bine yükselmiştir. Bu rakamlara adalara gidiş ve başka ülkeden geçişleri ekleyince (son yıllarda yılda 250-300 bin arası) 2017’de rekor sayıda 1.3 milyon Türk komşuya gitti. Gerçi 2018’de kur fırlayınca turist sayımız 781 bine indi. Ama bu sadece Yunanistan’a özel değil. Yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayımız 2018’de %5.7 azalarak 8.38 milyona geriledi. Yurtdışına çıkanların yaklaşık 5 milyar $ (kişi başı 584 $) harcadığı bunun 1 milyar $ nın paket turlara gittiği açıklanmıştır.  

Bugün Euro 5.95 TL civarına gerilemiş durumda. 7.75 TL’yi gördüğü Eylülden beri 4te bir değer kazanması sayesinde 2019’da Yunanistan yeniden tatil için ideal hale gelmiş olabilir. Türkiye’ye gelen Yunan turist sayısı 2014 yılında 830 bin ile rekor kırarken sonrasında gerilemişti ama 2018’de 687 bine ulaştı. Son olarak, 2018’de Türkiye’ye 39.5 milyon, Yunanistan’a 30 milyon turistin geldiğini ve iki rakamın da ülkelerin rekoru olduğunu söyleyelim. 

STRATEJI

Endekste 103,500 kalıcı üzerine geçilmedikçe aşağı yönlü riskler artabileceğinden hedge yapılabilir.  

Modelimiz (09:15 itibariyle) VIOP X30YVADE 200  puan civarında artışla, BIST 100 ise % 0.2 civarında artışla güne başlamasını öngörüyor.

 

2019 Dolar Kuru Tahmini, Yunus Kaya

Alnus Yatırım araştırma müdürü Yunus Kaya’nın 2019 Dolar Kuru Tahmini yorumudur. 2019’da dolar ne kadar olur? Dolar ne kadar yükselir? Bu seviyeden dolar alınır mı? Hangi seviyenin üzerinde dolar kuru pahalı olur?