Ana sayfa Raporlar Borsa Hisse Analiz Raporları Haftalık Bors...

Haftalık Borsa ve Piyasalar Bülteni, BMD Araştırma

Bizim Menkul Değerler Araştırma birimi tarafından hazırlanan haftalık borsa ve piyasalar bültenidir. 19.04.2019

Yurtiçinde veri akışı açısından yoğun bir haftayı geride bırakırken küresel piyasalar sakin bir hafta geçirdi. Daha çok içsel konulara odaklandığımız haftada işsizlik oranı, merkezi yönetim bütçesi ve sanayi üretim verileri takip edildi. Pazartesi günü açıklanan Ocak ayı işsizlik oranı %14,7’ye yükselerek son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Genç işsizlik oranının 6,8 puanlık artış ile %26,7’ye yükselmesi dikkat çekti.  Bütçe, Mart ayında 24,5 milyar TL, Ocak-Mart döneminde ise 36,2 milyar lira açık verdi. Salı günü açıklanan Şubat ayı sanayi üretimi ise aylık %1,3 artarken, yıllık %5,1 azaldı. Beklenenden iyi gelen veri piyasaya destek oldu. Hafta boyunca 95.100-98.700 aralığında hareket ederek karışık bir görüntü sergileyen BİST100 Endeksi %0,92 kazançla 96.861 puandan haftayı kapatıyor. Türk Lirası’nda önceki haftalarda görülen negatif ayrışma geride bıraktığımız hafta genelinde de devam etti. Haftaya 5,80 seviyesinden başlayan ve haftanın ilk yarında yukarı yönlü bir seyir izleyen Dolar/TL, hafta ortasında Türk yetkililerden ABD ile ilişkilere yönelik gelen olumlu açıklamalar ve yerel seçimlere dair belirsizliğin kısmen giderilmesiyle birlikte 5,71 seviyesine kadar gevşedi.

Dün TCMB rezervlerine dair haberlerin etkisiyle tekrar yükselişe geçen kur 5,85 seviyesini geçti. Dolarla eş zamanlı olarak hareket eden Euro/TL ise hafta içinde en düşük 6,46, en yüksek 6,60 seviyesini gördü. OPEC üretim kesintisi, ABD’nin İran ve Venezuela’ya uyguladığı yaptırımlar ile Libya’daki karışıklıkların sebebiyle yukarı yönlü hareketini sürdüren petrol fiyatlarında Brent tipi petrolün varili hafta içinde 72,28 dolara kadar yükseldi. Yurtiçi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin toplam döviz mevduatı 12 Nisan ile biten haftada 543 milyon dolar azalarak 181,3 milyar dolara geriledi. Yurtdışı yerleşik yatırımcılar 5-12 Nisan haftasında reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 153,4 milyon dolar hisse senedi alımı ve 131,8 milyon dolar repo dahil DİBS satışı gerçekleştirdi. 

Haftanın ilk işlem gününe negatif başlamasına rağmen 96.531 seviyesine kadar yükselen BİST100 Endeksi bu seviyeden gelen satışların etkisiyle tekrar düşüşe geçerek %0,82 kayıpla 95.192 puandan günü tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizi %2,55 seviyesinden, Türkiye 2 yıllık gösterge tahvil faizi %22,45’den ve 10 yıllık tahvil faizi %18,16 seviyesinden haftayı karşıladı. Dolar endeksi 97 sınırının altında haftaya başlarken, Euro/Dolar paritesi 1,13’li seviyelerde işlem gördü. Altının onsu 1.290,4 dolardan, altının gramı 239,3 liradan haftayı karşıladı.   

Pazartesi günü TÜİK tarafından açıklanan veriye göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2019 yılı Ocak döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 259 bin kişi artarak 4 milyon 668 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 3,9 puanlık artış ile %14,7 seviyesinde gerçekleşti. Bu son 10 yılın en yüksek seviyesi olarak kayda geçti.  Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 4,1 puanlık artış ile %16,8 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 6,8 puanlık artış ile %26,7 olurken,15-64 yaş grubunda bu oran 3,9 puanlık artış ile %15,0 olarak gerçekleşti. İstihdam edilenlerin sayısı 2019 yılı Ocak döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 872 bin kişi azalarak 27 milyon 157 bin kişi, istihdam oranı ise 1,9 puanlık azalış ile %44,5 oldu. İşgücüne katılma oranı 0,1 puanlık artış ile  %52,2 olarak gerçekleşti. 

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2019 yılının Mart ayına ilişkin bütçe gerçekleşmeleri raporu açıkladı. Buna göre 2018 yılı Mart ayında 20,2 milyar TL açık veren bütçe, 2019 yılı Mart ayında 24,5 milyar TL açık verdi. Mart ayında bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı ayına göre %12,8 artarak 54,4 milyar TL, bütçe giderleri ise %15,2 artarak 78,8 milyar TL oldu. Bütçe gelirleri, 2019 yılı Ocak-Mart döneminde %30,4 yükselerek 218,3 milyar TL ve bütçe giderleri %35,4 artışla 254,4 milyar TL oldu. Böylece merkezi yönetim bütçesi, ocak-mart döneminde ise 36,2 milyar lira açık verdi. 

Salı günü TÜİK tarafından açıklanan veriye göre beklentilerden daha iyi gelen sanayi üretimi Şubat ayında takvim etkisinden arındırılmış verilerle bir önceki yılın aynı ayına göre %5,1 azalırken, bir önceki aya göre %1,3 arttı. Beklenti aylık %0,3 artış, yıllık %6,2 düşüştü. Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2019 yılı Şubat ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %4,7 ve imalat sanayi sektörü endeksi %5,5 azalırken elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,4 arttı. Bir önceki aya göre sanayinin alt sektörleri incelendiğinde ise, 2019 yılı Şubat ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi %0,3, imalat sanayi sektörü endeksi %1,4 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,8 arttı.

 

TCMB tarafından açıklanan Türkiye’deki konutların gözlemlenebilen özelliklerinin zaman içinde kontrol edilerek, kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan konut fiyat endeksi, 2019 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre %0,96 oranında artarak 108,83 oldu. Bir önceki yılın aynı ayına göre %3,81 artan konut fiyat endeksi aynı dönemde reel olarak %13,26 azaldı. 

ABD’de Mart ayında sanayi üretimi beklentilerin altında kalarak aylık %0,1 geriledi. Beklenti %0,2 artış olacağı yönündeydi. Kapasite kullanım oranı da %79,2’lik beklentinin altında kalarak  %78,8 seviyesinde gerçekleşti. Şubat ayı verisi % 78,2’den %79’a revize edildi. 

İngiltere’de geçen yılın Aralık, bu yılın Ocak ve Şubat aylarını kapsayan üç aylık dönemde işsizlik oranı beklentilerle paralel olarak %3,9 oldu. Şubat ayının sonuna kadarki üç aylık dönemde toplam işsiz sayısı ise 27 bin azalarak 1,34 milyona geriledi. Almanya’da ZEW ekonomik beklenti endeksi Mart ayındaki -3,6 seviyesinden 3,1 puana yükseldi. Beklenti 0,5’ti.  

Çarşamba günü Çin’de açıklanan büyüme yılın ilk üç aylık döneminde, teşvik tedbirlerinin etkisini göstermesi ile birlikte beklentilerin üstünde seyretti. Çin ekonomisi, ilk çeyrekte yıllık bazda %6,4 büyüdü.  Mart ayında, fabrika üretimi yıllık %8,5 arttı. Beklenti %5,6 olması yönündeydi. Perakende satışlar aynı dönemde yıllık %8,7 artarken, yatırımlar yılbaşından bu yana %6,3’lük bir artış gösterdi. 

TÜİK tarafından açıklanan veriye göre Türkiye genelinde konut satışları 2019 Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %5,3 azalarak 105.046 oldu. Konut satışlarında, İstanbul 19.140 konut satışı ve %18,2 ile en yüksek paya sahip oldu. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %30,6 azalışla 22.762 geriledi. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %21,7 olarak gerçekleşti. Diğer konut satışları Türkiye genelinde bir önceki yılın aynı ayına göre %5,3 artışla 82.284 yükseldi. Türkiye genelinde ilk defa satılan konut sayısı bir önceki yılın aynı ayına göre %12,9 azalarak 44 163 olurken, toplam konut satışları içinde ilk satışın payı %42 oldu. Türkiye genelinde ikinci el konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %1,1 artış göstererek 60.883 olarak gerçekleşti. Yabancılara yapılan konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %71,3 artarak 3.129 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında, Mart 2019’da ilk sırayı 1.520 konut satışı ile İstanbul aldı. Ülke uyruklarına göre en çok konut satışı Irak vatandaşlarına yapıldı. Irak’ı sırasıyla, İran, Suudi Arabistan, Rusya Federasyonu ve Afganistan izledi.  

ABD’de dış ticaret açığı Şubat ayında %3,4 azalarak 49,4 milyar dolara geriledi. Önceki ay 51,1 milyar dolar olan ticaret açığında piyasa beklentisi 53,4 milyar dolardı.  Ocak ayında 207,36 milyar dolar olan ihracat Şubat’ta %1,1 artışla 209,69 milyar dolara yükseldi. İthalat ise bir önceki aya göre %0,2 artarak 259,07 milyar dolar oldu. 

Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, Mart ayında %1,4 oldu.  AB’de ise Şubat ayında %1,6 olan yıllık enflasyon değişim göstermedi. İngiltere’de tüketici enflasyonu yıllık %1,9 seviyesinde gerçekleşerek art arda üçüncü kez İngiltere Merkez Bankası’nın (BOE) %2’lik hedefinin altında kaldı. Söz konusu ayda enflasyon Almanya’da %1,4, Fransa’da %1,3 ve İtalya’da %1,1 oldu. 

TCMB tarafından her hafta Perşembe günü periyodik olarak açıklanan yurtdışı yerleşik yatırımcılar menkul kıymet istatistiklerine göre 5-12 Nisan haftasında yurtdışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 153,4 milyon dolar hisse senedi alımı ve 131,8 milyon dolar repo dahil DİBS satışı gerçekleştirmiştir. BİST100 Endeksi aynı dönemde %2,84 değer kaybederken, 2 yıllık gösterge tahvil faizi 4 baz puan geriledi. Yılbaşından beri 874,8 milyon dolar hisse senedi alımı ve 1.745 milyon dolarlık DİBS satışı yapan yurtdışı yerleşikler böylelikle 2019 yılında toplam 870,2 milyon dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirmiş oldu.   

Yine TCMB tarafından periyodik olarak yayınlanan verilere göre 12 Nisan ile biten haftada yurtiçinde yerleşik gerçek kişilerin döviz mevduatı 465 milyon dolar azalarak 108.669 milyon dolar ve tüzel kişilerinki 79 milyon dolar azalarak 72.664 milyon dolar olmuştur. Böylece yurtiçi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin toplam döviz mevduatı 12 Nisan ile biten haftada 543 milyon dolar azalarak 181.332 milyon dolara gerilerken, toplam mevduat içindeki döviz mevduat payı 0,4 puan azalarak %51,0 olmuştur. Yurtiçi yerleşiklerin aynı dönemde 994,0 milyar TL tutarında TL mevduatı bulunmaktadır.   

ABD’de öncü imalat PMI Endeksi Nisan’da değişmeyerek 52,4 oldu. Beklenti 52,8 olması yönündeydi. Hizmet PMI Endeksi ise 55,3 seviyesinden 52,9’a geriledi. Perakende satışlar Mart ayında %1’lik beklentinin üzerinde %1,6 arttı.  Otomobil hariç satışlar ise %1,2 artış gösterdi. Haftalık işsizlik maaşı başvuruları 5 bin kişi azalarak 192 bine geriledi. Beklenti 205 bindi. Bir önceki haftanın verisi ise 196 binden 197 bine revize edildi.  

Almanya’da imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Nisan ayında 44,5 ile beklentilerin altında kaldı. Hizmet PMI ise Nisan’da 55,4’ten 55,6’ya yükseldi. Euro Bölgesi’nde imalat PMI Nisan ayında 47,8 seviyesinde gerçekleşerek 48 puanlık ekonomist beklentilerinin altında kaldı. İmalat PMI, art arda üçüncü kez 50 seviyesinin altında geldi. Öncü göstergede 50’nin altı sektörde daralmayı işaret ediyor. Euro Bölgesi hizmet PMI göstergesi aynı ayda 52,5 ile Ocak’tan beri en düşük seviyesine geriledi. Beklenti 53,1 idi. 

Bugün ABD’de açıklanan veriye göre konut başlangıçları Mart ayında %0,3 azalarak 1,139 milyon oldu. Bu 2017 yılından beri en düşük seviye olarak kayda geçerken beklenti %5,4 artıştı. İnşaat izinleri %1,7 azalarak 1,27 milyon oldu. Beklenti %0,7 artış olması yönündeydi.  

Haftanın son işlem gününe pozitif başlayan BİST100 Endeksi gün içinde yatay dar bir bantta hareket ederken %0,03 düşüşle 96.861 puandan günü tamamladı. Yurtdışında birçok borsanın kapalı olması nedeniyle işlem hacimleri diğer günlere göre düşük kaldı. Türkiye’nin gösterge tahvil faizi %20,90’dan ve 10 yıllık tahvil faizi %17,79’dan haftayı kapatıyor. Dolar endeksi 97,3 sınırının üzerindeki hareketine devam ederken Euro/Dolar paritesi de 1,1240’lı seviyelere gevşedi. Altının onsu 1.275,8 dolardan, gramı ise 238,5 liradan alıcı buluyor. 

Uzun Vadede Ne Bekliyoruz…

7,27x olan BİST100 cari F/K çarpanı 10,6x olan 5 yıllık ortalamasına göre %31,3 iskontolu. Türkiye için son dönemde artan piyasa volatilitelerinin bir katalizör sonrası normalize seviyeye gelmesi durumunda Türk borsası için önemli bir potansiyelin bulunduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca Türkiye’nin taşıdığı riskleri dengeleyebilecek büyüme potansiyeli de dikkate alınmalı. 2019’un ilk çeyreğinde politika faizini mevcut seviyesi olan %24’te tutan TCMB’nin ikinci çeyrekte enflasyon görünümünde çok ciddi bir bozulma olmadığı müddetçe 100-200 baz puan indirim yapmasını beklemekteyiz. TCMB 2019 yılı Nisan ayı beklenti anketine göre; TÜFE’nin Nisan ayında %1,61, Mayıs ayında %1,12, 2019 yılı sonunda %16,23 ve 12 ay sonrasında %15,38 artması beklenmektedir.  Yine aynı şekilde Dolar/TL kurunun 2019 sonunda 6,20, 12 ay sonrasında ise 6,43 olması öngörülmektedir. Cari açığın 2019 sonunda 17,6 milyar dolar, 2020 yılında ise 24,2 milyar dolar olması beklenirken GSYH büyümesinin 2019 yılında %0,6 ve 2020 yılında %2,9 olması beklenmektedir. TCMB haftalık repo faizinin 3 ay sonrasında %23,16, 6 ay sonrasında %21,46’ya ve 12 ay sonrasında ise %19,33’e gerilemesi beklenmektedir. Hali hazırda %17,35 olan 10 yıllık tahvil faizlerinin 12 ay sonrasında %16,25 seviyesinde dengeleneceği beklenmektedir.