Ana sayfa Raporlar Borsa Hisse Analiz Raporları Haftalık Bors...

Haftalık Borsa ve Piyasalar Bülteni, BMD Araştırma

Bizim Menkul Değerler Araştırma birimi tarafından hazırlanan haftalık borsa ve piyasalar bültenidir. 14.12.2018

Geride bıraktığımız haftada 3. çeyrek büyümesinin beklentinin altında kalması ve Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan’ın Fırat’ın doğusuna harekat düzenleneceği şeklindeki açıklamasının yanı sıra TCMB ve Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz kararları piyasaların odağında yer aldı. Geçtiğimiz hafta tutuklanan Huawei’in CFO’su Mıng Vancou’nun hafta içinde kefaletle şartlı serbest bırakılmasının ardından ABD-Çin ticaret savaşına ilişkin endişelerin azalması küresel piyasalara destek olurken Pazartesi günü Türkiye ekonomisinin 2018 yılının 3. çeyreğinde %2’lik beklentiye karşın %1,6 büyümesi ve Çarşamba günü Erdoğan’ın Fırat’ın doğusuna birkaç gün içinde harekât başlatılacağını açıklamasıyla artan jeopolitik riskler yurtiçi piyasaları olumsuz etkiledi. TCMB ve Avrupa Merkez Bankası (AMB) beklenti paralelinde faizlerde değişikliğe gitmezken AMB, varlık alım programını sonlandırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle haftaya satıcılı bir şekilde 93.200 seviyesinin üzerinde başlayan BİST100 Endeksi’nde hafta içinde sert satışlar görüldü. Bugün 89.338 seviyesine kadar gerileyen endeks haftayı %3,38 değer kaybıyla 90.529 seviyesinden tamamlıyor.

TL, hafta boyunca gelişmekte olan ülke para birimlerinden negatif ayrışırken aynı zamanda en çok değer kaybeden para birimleri arasında yer aldı. Haftaya 5,30 seviyesinden başlayan Dolar/TL, hafta başında 5,27’li seviyelere kadar gerilerken haftanın kalanında yukarı yönlü bir seyir izledi. TCMB’nin faiz kararının ardından ilk tepki olarak 5,30 seviyesini tekrar test eden parite bugün hafta boyunca gördüğü en yüksek seviye olan 5,42 sınırının üzerine kadar yükseldi. Bugün dolarda görülen değer kazancının etkisiyle dolar endeksi 97,7 seviyesine kadar yükselirken hafta boyunca 1,13’lü seviyelerde hareket eden Euro/Dolar paritesi dolar endeksindeki güçlenmeyle 1,13 sınırının altına indi. Yurtdışı yerleşik yatırımcılar 30 Kasım-7 Aralık haftasında reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 67,6 milyon dolar hisse senedi ve 177,4 milyon dolar repo dahil DİBS satışı gerçekleştirdi.

Haftanın ilk işlem gününe negatif başlayan ve seans boyunca satıcılı bir seyir izleyen BİST100 Endeksi günü %1,57 değer kaybıyla 92.227 puandan kapattı. ABD 10 yıllık devlet tahvil faizi %2,85 seviyesinden, Türkiye gösterge tahvil faizi %20,59’dan ve 10 yıllık tahvil faizi %17,40 seviyesinden haftaya başladı. Petrol fiyatları, OPEC ve ortaklarının üretim kısıntısı kararının ardından yükselişe geçerken Brent tipi petrolün varili 60 dolardan haftayı karşıladı. Hafta başında altının onsu 1.248,6 dolardan, altının gramı 213,1 liradan alıcı buldu.

Pazartesi günü TÜİK tarafından açıklanan veriye göre Türkiye ekonomisi 2018 yılının 3. çeyreğinde %1,6 büyüdü. Piyasa beklentisinin %2 olduğu bu büyüme oranı, son 2 yılın en zayıf büyümesi olarak kayda geçerken bir önceki yılın aynı döneminde baz etkisi oluşturan büyüme oranının %11,1 olduğu da unutulmamalı. Aynı dönemde mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH ise çeyreklik bazda %1,1 düşüş gösterdi. Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH tahmini, bu yılın üçüncü 3 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla %21,8 artarak 1 trilyon 13 milyar 453 milyon lira olarak gerçekleşti. GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde tarım sektörünün katma değeri %1, sanayi sektörünün %0,3 artarken, inşaat sektörünün ise %5,3 azaldı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri de %4,5 yükseliş gösterdi. 2018 2. çeyrek büyüme verisi %5,2’den %5,3’e, çeyreklik büyüme rakamı da %0,9 artıştan %0,6 artışa revize edildi. İhracat 3. çeyrekte %13,6 artarken ithalat yıllık bazda %16,7 daraldı. Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2018’in üçüncü çeyreğinde yıllık %1,1 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları %7,5 yükselirken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise %3,8 azalış gösterdi.

TCMB, 2018 yılı Aralık ayı Beklenti Anketi sonuçlarını açıkladı. Buna göre 2018 yılı Aralık ayı için tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi bir önceki anket döneminde %0,77 iken, bu anket döneminde %0,45 oldu. Bir önceki anket döneminde %24,45 olan cari yılsonu TÜFE beklentisi bu anket döneminde %21,28’e gerilerken, 12 ay sonrası TÜFE beklentisi bir bu anket döneminde %16,46 oldu. 2018 yılsonu Dolar/TL beklentisi bir önceki anket döneminde 5,64 TL iken, bu anket döneminde 5,44 TL’ye geriledi ve 12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise 6,25 oldu. 2018 yılı için cari işlemler açığı beklentisi, bir önceki anket döneminde 36,7 milyar dolar iken, bu anket döneminde 33,3 milyar dolara gerilerken, GSYH 2018 yılı büyüme beklentisi %3,1’den %3,0 geriledi.

Salı günü TCMB tarafından açıklanan Ekim 2018 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verilerine göre cari işlemler hesabı beklentinin üzerine çıkarak 2 milyar 770 milyon dolar fazla verdi. Böylece üst üste 3 ay cari fazla verilmiş oldu. 12 aylık cari işlemler açığı ise 39 milyar 403 milyon dolara geriledi. Cari işlemler hesabında geçen yılın ekim ayında 3 milyar 837 milyon dolar açık oluşmuştu. Geçen yılın ekim ayında 466 milyon dolar açık oluşan altın ve enerji hariç cari işlemler hesabının, 2018’in aynı ayında 6 milyar 167 milyon dolar fazla verdiği görüldü. Cari işlemler hesabının fazla vermesinde, geçen yılın ekim ayında 5 milyar 643 milyon dolar açık veren dış ticaret dengesinin, bu yılın aynı ayında 799 milyon dolar fazla vermesi ve hizmetler dengesi kaynaklı girişlerin bir önceki yılın aynı ayına göre 447 milyon dolar artarak 3 milyar 28 milyon dolara yükselmesi etkili oldu. Bu dönemde, hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, 501 milyon dolar artarak 2 milyar 648 milyon dolara yükseldi.

ABD’de Kasım ayında ÜFE, aylık %0,1 arttı. Ekimde %0,6 artışla son 6 yılın en hızlı yükselişini kaydeden endekse ilişkin beklenti %0 olması yönündeydi. Yıllık ÜFE ise beklentiye paralel %2,5 olarak açıklandı. ABD’de Kasım ayında TÜFE, beklenti dahilinde aylık bazda değişmezken, yıllık bazda %2,2 arttı. Çekirdek TÜFE de beklentiye paralel olarak aylık % 0,2, yıllık %2,2 arttı.

TCMB, Perşembe günü gerçekleştirdiği 2018 yılının son PPK toplantısında, piyasa beklentisine paralel olarak politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını değiştirmeyerek %24’te sabit bıraktı. Karar metninde ithal girdi maliyetleri ve iç talep gelişmelerine bağlı olarak enflasyon görünümünde bir miktar iyileşme gözlenmekle birlikte fiyat istikrarına yönelik risklerin devam ettiği ve enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar sıkı parasal duruşun korunacağı ifadesi yer aldı.  Ayrıca gelişmeler yakından izlenerek ihtiyaç duyulması halinde ilave parasal sıkılaştırma yapılabileceği dile getirildi.

TCMB tarafından periyodik olarak açıklanan yurtdışı yerleşik yatırımcılar menkul kıymet istatistiklerine göre 30 Kasım-7 Aralık haftasında yurtdışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 67,6 milyon dolar hisse senedi ve 177,4 milyon dolar repo dahil DİBS satışı gerçekleştirdi. BİST100 endeksi aynı haftada %1,80 değer kaybederken, 2 yıllık gösterge tahvil faizi 2 baz puan düştü. Yılbaşından beri 1.066,7 milyon dolar hisse senedi ve 584,0 milyon dolarlık DİBS satışı yapan yurtdışı yerleşikler böylelikle 2018 yılında toplam 1.650,7 milyon dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirmiş oldu.

Avrupa Merkez Bankası piyasa beklentilerine paralel olarak faizlerde değişikliğe gitmezken varlık alım programını sonlandırdı. AMB,  politika faizini %0, marjinal fonlama faizini %0,25’te ve mevduat faizini de %-0,40’ta sabit bıraktı.  Faizlerde 2019 yazına kadar değişikliğe gitmeyeceğini yineleyen Banka, ayrıca 2018 büyüme tahminini %2,0’den %1,9’a; 2019 tahminini ise  %1,8’den %1,7’ye indirdi.

Bugün Almanya Aralık ayı imalat sektörü PMI’yı 51,7 olan beklentinin altında 51,5 olarak açıklandı. Hizmet sektörü ve bileşik PMI ise sırasıyla 52,5 ve 52,2 oldu. Euro Bölgesi’nde de beklentinin altında kalan verilerde imalat sektörü, hizmet sektörü ve bileşik PMI sırasıyla 51,4, 51,4 ve 51,3 olarak açıklandı.  Piyasa beklentisi imalat PMI’ın 51,8 ve hizmetler PMI’ın ise 53,4 olması yönündeydi. Endekste 50’nin üzerindeki değerler büyümeye işaret ediyor.

ABD’de perakende satışlar Kasım ayında beklentinin üzerinde %0,2 arttı. Piyasa beklentisi %0,1 artış olması yönündeydi. Kasım ayında sanayi üretimi %0,3’lük beklentiyi aşarak %0,6 artarken kapasite kullanım oranı %78,5 oldu.

Haftanın son işlem gününe negatif başlayan ve satıcılı seyrini sürdürerek 89.337 seviyesine kadar gerileyen BİST100 Endeksi günü %0,94 değer kaybıyla 90.529 seviyesinden kapattı. Çin, ABD’den ithal edilen otomobillere misilleme olarak getirdiği ek vergi uygulamasını Ocak ayı başından itibaren kaldıracağını açıkladı. Haber olumlu karşılanırken bu uygulamanın 3 ayla sınırlandırılması ve bugün açıklanan verilerin beklentilerin altında gelmesiyle birlikte küresel piyasalarda sert satışlar hakim. ABD 10 yıllık tahvil faizi %2,90 seviyesinde işlem görürken, Türkiye 2 yıllık gösterge tahvil faizi %21,35’ten ve 10 yıllık tahvil faizi %17,96’dan haftayı tamamlıyor. Altının onsu 1.234,9 dolara gerilerken gramı 214,5 liradan alıcı buluyor.