Ana sayfa Raporlar Borsa Hisse Analiz Raporları Haftalık Bors...

Haftalık Borsa ve Piyasalar Bülteni, BMD Araştırma

Bizim Menkul Değerler Araştırma birimi tarafından hazırlanan haftalık borsa ve piyasalar bültenidir. 05.04.2019

İçsel olarak Mart ayı enflasyon verisi ile mahalli seçim sonuçları ile ilgili gelişmeler piyasanın odağında yer alırken küresel olarak ABD-Çin ticaret müzakereleri ve İngiltere’den Brexit sürecine dair gelen haber akışı öne çıktı. ABD ile Çin arasında kâğıt üzerinde anlaşmaya varıldığına dair açıklamalar gelirken ABD Başkanı Trump bu ay sona ermesi beklenen görüşmelerin en az dört hafta daha süreceğini dile getirdi. Hafta içinde İngiltere Parlamentosu’nda oylanan 4 senaryonun hiçbirinin yeterli oyu alamamasının ardından bugün İngiltere Başbakanı Theresa May, AB’den Brexit’in 30 Haziran’a ertelenmesini talep etti. Çarşamba günü açıklanan Mart ayı enflasyonu beklentilere paralel olarak aylık %1,03, yıllık % 19,71 artarken, ÜFE aylık %1,58, yıllık %29,64 artış gösterdi. Enflasyon verisinin piyasa üzerinde önemli bir etkisi görülmezken önceki hafta TL varlıklarında görülen volatilite geride bıraktığımız haftada da devam etti. Haftaya pozitif başlayan BİST100 Endeksi hafta boyunca gelen haber akışına bağlı olarak karışık bir görüntü sergiledi. 91.850-99.250 gibi geniş bir bantta hareket eden endeks %5,33 kazançla 98.783 puandan haftayı tamamladı. Türkiye 2 yıllık tahvil faizi %21,69 seviyesinden başladığı haftada %22,71 seviyesine kadar yükselirken, %18,36 seviyesinden haftayı karşılayan 10 yıllık tahvil faizi %17,22’ye geriledi. Hafta başında 5,70 seviyesinin üzerine çıkmasının ardından 5,45 sınırının altına kadar gevşeyen Dolar/TL’deki oynaklık hafta boyunca sürdü. Hafta ortasında tekrar 5,66 seviyesini test eden kur dün Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın (EBRD) Türk bankalarının sorunlu kredilere yatırım yapabileceği haberi ve S&P’nin açıklamalarının ardından düşüşe geçerken 5,62 seviyesinden haftayı kapatıyor. Euro/TL ise 6,12-6,42 geniş aralığında hareket etti. Petrol fiyatları, OPEC ve ortaklarının ham petrol üretimini azaltmaya devam etmesiyle yükselişini sürdürürken Brent tipi petrolün varili hafta içinde 70 doların üzerine çıktı. Önceki hafta 468 seviyesine kadar yükselen Türkiye risk primini gösteren Türkiye 5 yıllık dolar bazlı CDS oranı 377 seviyesine geriledi. Yurtdışı yerleşik yatırımcılar 22-29 Mart haftasında reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 601,5 milyon doları hisse senedi ve 735,8 milyon doları repo dahil DİBS olmak üzere toplamda 1,34 milyar dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirdi. 

Haftanın ilk işlem gününe pozitif başlayan ve seans içinde karışık bir seyir izleyen BİST100 Endeksi %0,34 artışla 94.101 puandan günü tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizi %2,49 seviyesinden haftayı karşıladı. Dolar endeksi 97,2 seviyesinden, Euro/Dolar paritesi 1,12’li seviyelerden işlem gördü. Altının onsu 1.292,3 dolardan. Altının gramı 231,9 liradan haftaya başladı. 

Pazartesi günü açıklanan veriye göre Şubat ayında 46,4 olarak ölçülen İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, Mart’ta 47,2’ye yükselerek Temmuz 2018’den beri en yüksek düzeyde kaydedildi. Böylece faaliyet koşulları son bir yıl boyunca aylık bazda yavaşlamış oldu. Ancak Mart’taki yavaşlama hızı söz konusu dönemin ortalamasına göre ılımlı gerçekleşti. 

ABD’de perakende satışlar Şubat ayında %0,2’lik artış beklentisine karşın %0,2 azaldı. ISM imalat endeksi ise Mart ayında 54,5 beklentisinin üzerinde 55,3 oldu. Ülkede imalat sanayi PMI’yı Mart ayında 52,4 değerini aldı.  

Euro Bölgesi’nde enflasyon Mart ayında yıllık %1,4’e gerilerken Çekirdek TÜFE de yıllık %0,8’e geriledi. Avrupa Merkez Bankası, Mart ayı toplantısında bölge göstergelerindeki yavaşlamaya dikkat çekmiş ve enflasyonda da zayıflama beklediklerini belirtmişti. Euro Bölgesi’nde işsizlik oranı Şubat’ta %7,8 seviyesini korudu. 2018 yılı içinde %8,7’den %7,9’a gerileyen işsizlik oranı 2019’un ilk ayında %7,8’e geriledi ve Şubat’ta da bu seviyeyi korudu.

Çin’den gelen veriye göre Şubat ayında 49,9 olan Caixin imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksi (PMI),  Mart ayında 50,8 seviyesine yükseldi. Avrupa ekonomisinin lokomotif ülkesi Almanya’da imalat sanayi PMI Mart ayında 44,1 puana geriledi. Böylece, Temmuz 2012’den bu yana gördüğü en düşük seviyeye gerilemiş oldu. Endeks, Şubat’ta 47,6 değerini almıştı. İngiltere’de imalat sektörü PMI’yı ise stokların Brexit hazırlığıyla artmasının etkisiyle Mart ayında 55,1’e yükseldi. Endeksin 50’nin üzerinde değer alması sektörde büyümeye işaret ediyor. 

Salı günü açıklanan veride ABD’de dayanıklı mal siparişleri Şubat ayında %1,6 azaldı. Beklenti %1,8 düşüştü. Ulaşım hariç siparişlerde beklentiye paralel %0,1 artış yaşanırken, savunma dışı havacılık hariç sermaye malları siparişleri %0,1 artış beklentisine karşın %0,1 geriledi. Ocak ayı dayanıklı mal siparişleri verisi ise %0,3’den %0,1 artışa revize edildi. 

Çarşamba günün açıklanan TÜİK verilerine göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Mart ayında beklentilere paralel olarak aylık % 1,03, yıllık % 19,71 arttı. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ise 2019 yılı Mart ayında bir önceki aya göre %1,58, bir önceki yılın aynı ayına göre %29,64 artış gösterdi. Çekirdek TÜFE artışı % 18,52’den % 17,53’e geriledi. Ana harcama grupları itibarıyla Mart’ta, aylık bazda en yüksek artış %3,48 ile sağlık grubunda görülürken, gıda ve alkolsüz içeceklerde %2,44, eğitimde %1,45, ulaştırmada %0,75 ve lokanta ve otellerde %0,67 artış kaydedildi. Endekste düşüş gösteren tek grup %0,29 ile haberleşme oldu. TÜFE’de yıllık bazda en yüksek artış %29,77 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti. Bunu %27,94 ile çeşitli mal ve hizmetler, %26,98 ile ev eşyası, %20,08 ile eğlence ve kültür, %19,72 ile sağlık izledi. 

ABD’de ADP özel sektör istihdamı Mart ayında 129 bin arttı. Beklenti 175 bin artış olması yönündeydi. Küçük ölçekli firmalar 6 bin, orta ölçekli firmalar 63 bin, büyük ölçekli firmalar ise 60 bin kişilik istihdam yarattı. ISM imalat dışı endeks 56,1 ile 2017’nin ortalarından beri en düşük seviyeye inerken piyasa beklentisi 58 idi. Şubat ayında 54,8 değerini alan hizmet sektörü PMI’yı ise Mart’ta 55,3 seviyesine yükseldi.

Euro Bölgesi’nde hizmet sektörü satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Mart’ta 53,3 ile Kasım ayından beri en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Almanya, İspanya ve İtalya’da hizmet sektörü büyüme ivmesi artarken Fransa’da ilk verinin işaret ettiğinden daha az yavaşladı. Euro Bölgesi’nde bileşik PMI göstergesi 51,6 oldu. 

Perşembe günü Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan dış ticaret verilerinde, Genel Ticaret Sistemi’ne (GTS) göre Mart ayında ihracatın %0,5 artışla 16 milyar 334 milyon dolar olduğu, ithalatın ise %17,81 azalarak 18 milyar 299 milyon dolara gerilediği açıklandı. Geçen sene Mart ayında 6 milyar dolar olan dış ticaret açığı bu yıl aynı ayda 1 milyar 966 milyon dolar oldu. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise Mart 2019’da %89,3 olarak gerçekleşti.  

TCMB tarafından periyodik olarak açıklanan yurtdışı yerleşik yatırımcı menkul kıymet istatistiklerine göre 22-29 Mart haftasında yurtdışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 601,5 milyon dolar hisse senedi ve 735,8 milyon dolar repo dahil Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. BİST100 Endeksi aynı dönemde %6,06 değer kaybederken, 2 yıllık gösterge tahvil faizi 439 baz puan yükseldi.

Yılbaşından beri 877,8 milyon dolar hisse senedi alımı ve 1.574,3 milyon dolarlık DİBS satışı yapan yurtdışı yerleşikler 2019 yılında toplam 696,5 milyon dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirmiş oldu.  

ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları 215 binlik beklentinin altında 202 bin oldu. Bu, Aralık 1969’dan bu yana görülen en düşük seviye olarak kayda geçerken, önceki haftanın verisi 211 binden 212 bine revize edildi. 

Bugün açıklanan ABD verilerine göre tarım dışı istihdam Mart ayında 177 binlik beklentinin üzerinde 196 bin arttı. Şubat ayı verisi 20 binden 33 bine yukarı yönlü revize edildi. İşsizlik oranı ise değişmeyerek %3,8 oldu. Ortalama saatlik ücretler beklentiyi karşılamazken aylık %0,1 ve yıllık %3,2 artış gösterdi. İşgücüne katılım oranı %63 olarak açıklandı. 

Haftanın ilk işlem pozitif başlayan BİST100 Endeksi ilk yarının sonlarına doğru gelen sert satışların etkisiyle 97.422 puana kadar gevşedi. Daha sonra bu seviyeden gelen alımlarla tekrar yükselişe geçen endeks  %0,45 artışla 98.783 puandan günü kapattı. Küresel piyasalarda pozitif bir seyir var. ABD 10 yıllık tahvil faizi %2,50 seviyesinden, Türkiye’nin gösterge tahvil faizi %21,19’dan ve 10 yıllık tahvil faizi %17,28’den işlem görüyor. Altının onsu 1.292,3 dolardan, gramı ise 233,2 liradan alıcı buluyor. 

Uzun Vadede Ne Bekliyoruz…

7,35x olan BİST100 cari F/K çarpanı 10,6x olan 5 yıllık ortalamasına göre %30,9 iskontolu. Türkiye için son dönemde artan piyasa volatilitelerinin bir katalizör sonrası normalize seviyeye gelmesi durumunda Türk borsası için önemli bir potansiyelin bulunduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca Türkiye’nin taşıdığı riskleri dengeleyebilecek büyüme potansiyeli de dikkate alınmalı. 2019’un ilk çeyreğinde politika faizini mevcut seviyesi olan %24’te tutan TCMB’nin ikinci çeyrekte enflasyon görünümünde çok ciddi bir bozulma olmadığı müddetçe 100-200 baz puan indirim yapmasını beklemekteyiz. TCMB 2019 yılı Mart ayı beklenti anketine göre; TÜFE’nin Nisan ayında %1,54 artması beklenirken 2019 yılı sonunda %15,64 ve 12 ay sonrasında %15,24 artması beklenmektedir.  Yine aynı şekilde Dolar/TL kurunun 2019 sonunda 6,06, 12 ay sonrasında ise 6,30 olması öngörülmektedir. Cari açığın 2019 sonunda 21,4 milyar dolar, 2020 yılında ise 26,3 milyar dolar olması beklenirken GSYH büyümesinin 2019 yılında %1,2 ve 2020 yılında %3,2 olması beklenmektedir. TCMB haftalık repo faizinin 3 ay sonrasında %22,63’e, 6 ay sonrasında %20,56’ya ve 12 ay sonrasında ise %18,35’e gerilemesi beklenmektedir. Hali hazırda %17,35 olan 10 yıllık tahvil faizlerinin 12 ay sonrasında %14,90 seviyesinde dengeleneceği beklenmektedir.