Ana sayfa Yazarlar Enver Erkan Enver Erkan: ...

Enver Erkan: Bitcoin, Güney Kore regülasyonları, kripto paralar ve Blockchain teknolojisi

Enver Erkan, Araştırma Müdür Yardımcısı – Bitcoin Yorumu

Bitcoin, Güney Kore regülasyonları, kripto paralar ve Blockchain teknolojisi…

Bitcoin ve kripto paralarda zayıflama dikkat çekiyor. Güney Kore’nin Bitcoin borsalarına yönelik aldığı bazı önlemler bugün kripto paralarda genel düşüşün başlıca nedeniydi ve bu kapsamda Bitcoin fiyatında 13K seviyesine doğru düşüş sürüyor. Asya, kripto paralara en çok ilginin olduğu bölge ve Güney Kore de aynı Çin gibi kripto para borsaları açısından merkez ülkelerden birisi haline geldi.

Güney Kore Başbakanı, kripto para birimlerine olan ilginin ülke gençliği üzerinde olumsuz etkiler yaratmasından endişe ettiğini belirtmişti. Bugün düzenleyici otoriteden açıklanan bazı regülasyonlar, Asya’nın bu 4. büyük ekonomisinin de bu piyasaları hizaya sokmak amacıyla çalışmalar yaptığını gösterdi. Güney Kore’nin düzenleyici otoritesinin açıkladığı regülasyonlara göre;

Bankalar dijital para birimi hesabı hizmeti sunamayacak, kripto para transferlerinde gerçek isimler kullanılacak. Kore’de yerleşik olmayan yabancılar ve üniversitenin altı seviye öğrenciler işlem yapamayacak.

Bitcoin ve diğer para birimlerine ilişkin reklamlara sınırlandırma getirilecek.

Kara para aklama (money laundering) ve diğer kripto paralarla ilgili suçların üzerine daha çok gidilecek, bu konudaki regülasyonlar keskinleştirilecek. Borsa regülasyonları sınırlandırılacak ve devletin kurallarına uymayan borsalara finansal yaptırımlar söz konusu olacak.

Açıklanan önlemler böyle.. Henüz ülkenin Bitcoin borsalarını kapatmak veya yasaklamak gibi bir çalışması görünmüyor. Bitcoin veya diğer kripto paraların arkasında bir finansal düzenleme olası gerekliliğine ben de katılıyorum. Çünkü Bitcoin’de kayıtdışılık önemli boyutlarda, kara para aklamada da yoğun şekilde kullanıldığını biliyoruz. Tam bir Black Market yani. Şimdi Bitcoin bir ülke para birimi değil, yani herhangi bir Merkez Bankası tarafından basılmıyor. Yani teorik olarak hiçbir ülke ekonomisine bağlı değil. Hesap açmak son derece kolay, bazı prosedürleri fazla kolay.

Siber saldırı, hack gibi kurumsal açıdan riskler vardır ve böyle zararlarda başvurulacak mekanizma eksiği vardır. Ayrıca Bitcoin transferinde gönderen ve alıcının kimlik bilgileri gizli tutulabiliyor, bu da illegal, yasa dışı para transferlerine olanak sağlayabilmektedir. Bitcoin teşvik edilmesi gereken değil, kontrol altına alınması gereken bir piyasadır. Aslında bu piyasadan pay almak da güvenli, derin, sıkı bir şekilde denetlenen ve korumacı önlemleri açısından bireysel yatırımcının riskini azaltan bir yapı oluşturmakla sağlanabilir.

Bu piyasalar biraz daha organize edildikçe ve ülkeler denetimli kripto para piyasaları oluşturursa biraz daha eli yüzü düzgün bir hale gelir diye düşünüyorum. Mesela Fed, ECB gibi büyük merkez bankalarının kripto para çalışmaları söz konusu, mesela Fed bir farzedelim “Fedcoin” çıkarsa Bitcoin iki günde yalan olur, çünkü daha regüle ve arkasında bir merkez bankasının olduğu kripto para daha rasyonel bir şekilde fiyatlanacaktır ve güvenli görülecektir. Şu anda kripto paraları alanların da satanların da neden aldıklarını ya da sattıklarını bildiklerini sanmıyorum. CME’de vadeli kontrat olarak işlem görmeye başlaması ve Goldman Sachs’ın bir bitcoin trading desk kuruyor olması bu sistemin kalıcılığna dair bir işaret olarak okunmalıdır. Beni korkutan, Bitcoin’in kendisinden çok bu kadar kısa sürede popüler olarak aşırı derecede değerlenmesidir. Netice bir senede 20K USD kadar değerlenmesi bu enstrümanın çok akıl karı bir şey değil. Dolayısıyla çok kısa sürede yükselen bu enstrümanın çok kısa sürede de hızlı düşüşler kaydetmesi söz konusu olabilir.

Yeni çıkan teknolojileri takip etmek gerekli, aynı zamanda 1300’den fazla alt coin türü olduğunu düşünecek olursak farklı teknoloji ve algoritmalara dayanan diğer coinler de ön plana çıkabilirler. Şu anda Bitcoin haricinde biraz daha ismi bilinenler Ripple, Ethereum, Bitcoin Cash ve Litecoin… Bitcoin üretmek için gerekli algoritmalar her geçen gün biraz daha karmaşıklaşıyor, aynı zamanda bunu üretmek için gerekli olan makinelerin her geçen gün yeni birisi çıkıyor. Bunun için çok güçlü işlemcilere sahip, çok güçlü ekran kartlarına sahip cihazlar gerekiyor, bunlar da hem çok pahalı hem de çok elektrik harcıyorlar. Hatta Türkiye’de kaçak elektrikle ilgili haberler de çıkmıştı. Diğer alt coinlerde farklı farklı yapılar var, aynı zamanda fiyatlarının ucuz olması özellikle de Ripple’ın daha alınabilir gibi görülmesini sağlıyor.

Elektronik paraların finansal piyasaların geleceği olduğunu söyleyebiliriz. Belki aynı Bretton Woods sisteminden günümüzdeki finansal sisteme geçiş gibi fiziki paradan kripto paraya geçiş de bir teknoloji devrimi haline gelebilir, ancak bunun için bizim izlememiz gereken Bitcoin veya alt coinler değil direkt olarak Blockchain teknolojisidir. Önümüzdeki 50-100 sene içerisinde belki de kağıt para tamamen ortadan kalkacak ve devletler elektronik para kullanacaklar. Tabii bunlar Bitcoin veya diğerleri gibi finansal değer yaratmayan sanal paralar değil, bunun altında yatan Blockchain teknolojisi ve resmi, ekonomik değeri olan ve varlığa, standarda, değere dayanan resmi dijital paralar şeklinde olacaktır.