Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Enver Erkan: ...

Enver Erkan: Mayıs Ayında Bütçe Fazla Verdi

Türkiye’nin Bütçesi Ne Kadar? Merkezi Bütçe Verileri

Enver Erkan: Mayıs Ayında Bütçe Fazla Verdi

Mayıs ayında bütçe 2,7 milyar TRY fazla verdi…

Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı Mayıs ayı bütçe verilerine göre; Nisan 2018’de 2,8 milyar TRY açık vermiş olan bütçe dengesi Mayıs 2018’de 2,7 milyar TRY fazla vermiştir. Bütçe geçtiğimiz senenin aynı döneminde ise 6,4 milyar TRY fazla vermişti. Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu’nda belirtildiği üzere, Mayıs 2017’de 10 milyar TRY olan faiz dışı fazla, Mayıs 2018’de 8,7 milyar TRY faiz dışı fazlaya gerilemiştir. Bütçe gelirleri Mayıs 2017 – Mayıs 2018 arasında %21,8 oranında artarak 70 milyar TRY olurken, bütçe giderleri ise aynı dönemde %31,7 artarak 67,3 milyar TRY olmuştur. Benzer dönemde vergi gelirlerindeki artış %20,2 olarak gerçekleşerek 61,2 milyar TRY olmuştur. Faiz hariç bütçe giderleri ise %29,2 oranında artışla 61,3 milyar TRY olarak gerçekleşmiştir.

2018 kümülatif verilerine baktığımızda ise; yılın ilk 5 aylık periyodu olan Ocak – Mayıs 2018’de bütçenin 20,5 milyar TRY açık verdiği görülmüştür. Geçen yılın ilk 5 aylık döneminde 11,5 milyar TRY açık vermiş olan bütçenin geçen yıla göre daha olumsuz bir görüntü sergilediği görülmektedir. Ocak – Mayıs 2017’de 14,2 milyar TRY olan faiz dışı fazla, bu yıl 11 milyar TRY olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelirleri Ocak – Mayıs 2017 ile Ocak – Mayıs 2018 arasında %18,3 artarak 302,1 milyar TRY olurken, bütçe giderleri ise aynı dönemde %20,9 artarak 322,5 milyar TRY olmuştur. Benzer dönemde vergi gelirlerindeki artış %20,2 olarak gerçekleşerek 252,1 milyar TRY olmuştur. Faiz hariç bütçe giderleri ise %20,8 oranında artışla 291,1 milyar TRY olarak gerçekleşmiştir.

Yılın ilk 5 ayında bütçe performansında geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre bir bozulma olduğu gözlenmektedir. Vergi gelirleri ise güçlü performansını devam ettirerek, Mayıs ayında da gelirleri önemli ölçüde destekledi. Ancak kümülatif verilerde halen gider artışlarının gelir artışlarından yüksek olduğu görülmektedir. Özellikle seçim harcamaları kapsamında giderler tarafında görülen artış kümülatif bazda bütçe açığının genişlemesine neden olmuştur.

Bunun yanı sıra, hükümetin açıklamış olduğu son ekonomik teşviklerin etkilerini bundan sonraki aylarda göreceğiz. Devlet imar barışından ve yeniden yapılandırmalardan önemli ölçüde gelir beklemektedir. Bu gelirlerin, 24 milyar TRY tutarındaki ekonomik destekleri karşılaması durumunda bir sorun oluşturmasını beklemeyiz. Ancak mali politikaların, sıkı olan para politikasına karşın halen açık olması problematik bir unsurdur. Seçim sonrası döneme ilişkin olarak; mali politikaların para politikası ile uyumlu bir şekilde sıkılaştırılması beklenmektedir. Faizlerdeki seyir açısından, kamu mali disiplini de önemli bir kriterdir. Bu bakımdan bütçe açığının milli gelire oranını dikkatle izleyeceğiz.

Tacirler Yatırım – Yıllık bütçe açığı/GSYİH oranı Mayıs’ta %1,7 oldu

Önemli notlar

  • Yıllık bütçe açığı / GSYİH oranı %1,6’dan %1,7’ye yükselirken, faiz dışı fazla / GSYİH oranı %0,2’de sabit kaldı.
  • Harcamalar tarafında ise özellikle yıllık %65’lik artış kaydeden faiz harcamaları dikkat çekiyor. Daha da önemlisi, faiz dışı harcamalarda görülen %29’luk artış genişlemeci maliye politikası duruşunun altını çizmekte.
  • Gelirler cephesinde yıllık bazda %21,8’lik artışla güçlü bir resmin olduğu görülürken, yılbaşından bu yana yaratılan gelirlerin tüm yıla ilişkin tahminlerin %43’ünü oluşturduğunu görmekteyiz (bu oran 2017’nin aynı döneminde %40 idi.)
  • Maliye ve para politikası arasındaki koordinasyon, enflasyonla mücadele açısından da önümüzdeki dönemde en önemli konu olacak.

Merkezi bütçe Mayıs ayında 2,7 milyar TL fazla verirken, 2017 yılının aynı dönemine göre %57,6 daha zayıf bir performans kaydetti. Daha iyi bir gelir görünümüne rağmen, harcamalar tarafı yıllık bazda zayıf performansın temel sebebini oluşturdu. Faiz dışı denge ise Mayıs ayında 8,7 milyar TL fazla vererek 2017 yılına göre %13 düşüş kaydetti. Yıllık bazda bakıldığında, bütçe açığı / GSYİH oranı %1,6’dan %1,7’ye yükselirken, faiz dışı fazla / GSYİH oranı %0,2’de sabit kaldı.

Harcamalar tarafında ise özellikle yıllık %65’lik artış kaydeden faiz harcamaları dikkat çekiyor. Daha da önemlisi, faiz dışı harcamalarda görülen %29’luk artış genişlemeci maliye politikası duruşunun altını çizmekte. Yılbaşından bu yana bakıldığında, faiz dışı harcamalar yıllık bazda %21 artış kaydederken, yıllık ödeneklerin %42’sini harcamış durumda (bu oran Ocak – Mayıs 2017 döneminde %39’du). Alt kalemlere bakıldığında, sermaye harcamaları (Mayıs ayı yıllık artış %58) ve personel harcamalarının (Mayıs ayı yıllık artış %31), yıllık artışın yaklaşık %50’sini oluşturduğu görülüyor.

Maliye Bakanı Ağbal, Mayıs ayı bütçe verilerinin ardından yaptığı yazılı açıklamada yeniden yapılandırma ve imar barışı düzenlemelerinden elde edilecek ilave gelirler 2018 yılı bütçe hedefinin gerçekleştirilmesinde olumlu katkı sağlayacağını yineledi.

Gelirler cephesinde yıllık bazda %21,8’lik artışla güçlü bir resmin olduğu görülürken, yılbaşından bu yana yaratılan gelirlerin tüm yıla ilişkin tahminlerin %43’ünü oluşturduğunu görmekteyiz (bu oran 2017’nin aynı döneminde %40 idi.) Borç yapılandırma programı Mayıs ayında gelirlerde 1 milyar TL’lik bir artış yaratmış durumda (yılbaşından bu yana 5,7 milyar TL).

Maliye ve para politikası arasındaki koordinasyon, enflasyonla mücadele açısından da önümüzdeki dönemde en önemli konu olacak. TCMB, 500 baz puanlık faiz artışı ve operasyonel çerçevede gerçekleştirdiği sadeleştirme ile birlikte para politikasındaki normalleşmeyi işaret etti. Yatırımcılar bu noktada, seçim sonrası dönemde maliye politikası cephesinden gelen normalleşme adımlarını izliyor olacak.