Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Güncel Sanayi...

Güncel Sanayi Üretimi Rapor, Analiz ve Yorumları

PAYLAŞ

makine-sanayi-01

TÜİK tarafından aylık olarak açıklanan sanayi üretimi verilerine ait uzmanların rapor, analiz ve yorumlarını burada bulabilirsiniz.

Muammer Kömürcüoğlu, Ekonomist, İş Yatırım – Odak Noktası Sanayi Üretimi Raporu

Sanayi üretiminde ivme kaybı

Mayıs’ta takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık %3,5’lik büyüme ile önceki ayki %6,7’lik artışa kıyasla kısmi bir ivme kaybına işaret ediyor. Benzer şekilde mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks Mayıs’ta aylık bazda %1,5’lik gerileme ile ivme kaybını doğruluyor.

Detaylarda imalat sanayi katkısının 2,6 puanla önceki aya kıyasla (6,1 puan) düştüğünü görüyoruz. İmalat sanayiyi 0,7 puanla enerji üretimi ve 0,2 puanla madencilik takip ediyor. Madencilik sektörünün katkısının henüz sınırlı destek olsa da son 2 ayda artıya dönmesi iyi haber.

İmalat sanayinde 24 alt grubun 8’i endeksi aşağı çekiyor. Pozitif katkıda önceki aylarda olduğu gibi yine otomotiv (1,2 puan) öne çıkıyor. Ayrıca, beyaz eşya grubunun da dâhil olduğu elektrikli teçhizat üretimi Mart’tan bu yana sanayi üretimini desteklemeye devam ediyor (0,4 puan katkı). Benzer şekilde mobilya üretimi kısmi ivme kaybına rağmen sanayi üretimini yukarı çekiyor (0,3 puan katkı). Bu durum beyaz eşya ve mobilya sektörüne yönelik vergi indirimlerinin ikinci çeyrek büyümesinde yarı dayanıklı tüketim malları grubundan etkili olacağını gösteriyor. Madalyonun diğer yüzünde tekstil ve giyim grubu üretiminde (ihracat kaynaklı) zayıflık devam ediyor. Son olarak ihracat ağırlıklı ürünlerin sanayi üretimine desteği 1,7 puana geriledi (Nisan:4,7 puan).

Özetle Mayıs verisi sanayi üretiminde önceki aya kıyasla bir ivme kaybına işaret ediyor. Bu düşüş kısmen önceki ayın düzeltmesi de olabilir. Ancak güç kaybına rağmen sanayi üretiminin yıllık artışının ikinci çeyrek ilk iki ay ortalaması (arındırılmamış seri) %5 ile ilk çeyrek artış ortalamasının (%1,7) üzerinde. Her ne kadar son milli gelir revizyonu sonrasında sanayi üretimi ile büyüme arasındaki ilişkinin zayıflasa da çeyreklik ortalamaların kıyaslanması en azından ikinci çeyrekte büyümenin hızlanacağı yönündeki görüşümüzü destekliyor.

 

Ekin Akbaş, Araştırma Yönetmeni, Tacirler Yatırım – Sanayi Üretimi Yorumu

Mayıs Sanayi Üretimi: Mayıs ayı sanayi üretiminde sürpriz görülmedi

  • Arındırılmamış Mayıs sanayi üretimi, %4,2 olan piyasa beklentisi dahilinde gerçekleşti. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise %3,5 ile görece daha düşük bir büyümeyi işaret etti. Mevsimsel etkilerden arındırılmış sanayi üretimi ise aylık bazda %1,5 geriledi. Nisan güçlü sanayi üretimi gerçekleşmeleri sonrasında, Mayıs ayında bir zayıflama görülmesi bekleniyordu.
  • Otomotiv sektörünün, Mayıs verisi üzerinde 1 yüzde puanlık etki ile bir kez daha en büyük katkıyı sağlayan kalem olduğunu görüyoruz.  İç talepten beslenen sektörlerden gelen pozitif etkinin devam ettiği ve elektrikli teçhizat ve mobilya üretiminin sırasıyla 0,4 ve 0,3 yüzde puanlık katkı yarattığı görülüyor.
  • Haziran öncü göstergelerin karışık bir resmi işaret ettiği görülüyor. ISO/Markit PMI endeksi 54,7 ile 43 aylın en yüksek seviyesinde gerçekleşirken, enerji ve altın harici ara malı ithalatı ise (euro bazında) yıllık bazda düşüş kaydederek üretimde düzeltilmemiş verilerde bir miktar zayıflama olabileceğini işaret etti.

Arındırılmamış Mayıs ayı sanayi üretimi, %4,2 olan piyasa beklentisi dahilinde artarak %4,1 olarak gerçekleşti. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise %3,5 ile görece daha düşük bir büyümeyi işaret etti. Mevsimsel etkilerden arındırılmış sanayi üretimi ise aylık bazda %1,5 geriledi. Nisan ayındaki güçlü sanayi üretimi gerçekleşmeleri sonrasında, Mayıs ayında bir zayıflama görülmesi bekleniyordu. Yine de, arındırılmamış Nisan-Mayıs sanayi üretimi ortalaması %5 ile 1Ç17 ortalaması olan %1,7’nin üzerinde bulunuyor. Ancak, arındırılmamış Haziran sanayi üretiminin de zayıf bir büyümeyi işaret edebilme ihtimali çerçevesinde 2Ç17 ortalaması üzerinde baskı yaratabileceğini belirtmekte fayda var. Şu ana kadar açıklanan öncü göstergeler ve üretim verileri, 2Ç17 GSYİH büyümesinin, 1Ç17’deki %5’lik büyüme sonrasında güçlü kalmaya devam edeceğini gösteriyor.

İmalat sektöründeki 24 alt kalem arasında yalnızca 7 tanesinin, takvim etkisinden arındırılmış yıllık bazda düşüş kaydettiği görüldü. Burada altınının çizilmesi gereken faktörlerden biri, Nisan ayının aksine, Mayıs ayında destekleyici bir baz etkisi söz konusu değildi. Otomotiv sektörü üretiminin, Mayıs ayı verisi üzerinde 1, yüzde puanlık etki ile bir kez daha en büyük katkıyı sağlayan kalem olduğunu görüyoruz.  Hükümet teşviklerinin ardından iç talepten beslenen sektörlerden gelen pozitif etkinin devam ettiği ve elektrikli teçhizat ve mobilya üretiminin sırasıyla 0,4 yüzde puan ve 0,3 yüzde puanlık katkı yarattığı görülüyor. Makine ve Teçhizat üretimi ise Mayıs ayı manşet verisi üzerinde 0,4 yüzde puanlık önemli bir katkı sağlamış durumda.

Haziran ayı için ise öncü göstergelerin karışık bir resmi işaret ettiği görülüyor. ISO/Markit PMI endeksi 54,7 ile 43 ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşirken, enerji ve altın harici ara malı ithalatı ise (euro bazında) yıllık bazda düşüş kaydederek üretimde düzeltilmemiş verilerde bir miktar zayıflama olabileceğini işaret etti. Takvim etkisinin bu noktada önemli olduğunu ve Haziran ayı düzeltilmemiş verileri üzerinde olumsuz bir etki yaratabileceğini düşünmekteyiz.

 

 

Enver Erkan, Araştırma Müdür Yardımcısı – Sanayi Üretimi Yorumu

Sanayi üretimi beklenti altında kalsa da fena değil…

Türkiye’de Mayıs ayında sanayi üretimi takvim etkisinden arındırılmış verilerle, bir önceki yılın aynı ayına göre %3,5 artarken; mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise bir önceki aya göre %1,5 oranında gerilemiştir. Piyasanın medyan beklentisi ise sırasıyla %5 artış olması ve %0,2 azalış olması yönündeydi. Verilerin hem piyasanın, hem de bizim beklentilerimizin altında gerçekleştiğini görüyoruz. Arındırılmamış verilere göre ise, sanayi üretiminde, geçen yılın aynı dönemi,ne göre artış oranı %4,1 olarak gerçekleşmiştir.

Özellikle Ekim ayından beri sürekli olarak %1 – 3 bandında artış gösteren yıllık sanayi üretimi Nisan ayında %6,7 ile Ağustos 2015’ten sonraki en büyük artış oranını yakalamıştı. İlk çeyrekte ortalama olarak %2,1 artan sanayi üretimi, ikinci çeyrekteki artış oranlarıyla şimdiden daha kuvvetli bir momentum yakalamıştır. Nisan ve Mayıs ayının yıllık artış ortalamaları %5,1 olaak gerçekleşmiştir. Detaylara baktığımızda; madencilik ve taşocakçılığı aylık bazda %0,5 azalırken, yıllık bazda %3,5 artış göstermiştir. İmalat sanayiinde aylık bazda %2 azalma görülürken, yıllık bazda ise %3,1’lik artış gerçekleşmiştir. Elektrik, gaz buhar ve iklimlendirme grubunda ise aylık ve yıllık artışlar %1,7 ve %6 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Ana sanayi gruplarına göre değişim oranlarında ise; dayanıklı tüketim malında %5,3, sermaye malında ise %9,4 oranında görülen gerileme, sanayi üretiminin aylık bazda gerilemesinde etkili olmuştur. İlgili kalemlerden dayanıklı tüketim malındaki yıllık artış ise, vergi indiriminden gelen talep artışının etkisiyle %7,oranında, geçen yıla göre yüksek kalmaya devam etmektedir. Ara malı üretimi aylık bazda %1,1, yıllık bazda %5,2 artış ile yüksektir, ilerleyen dönemlere ilişkin üretim görünümü açısından da pozitif bir göstergedir. Dayanıksız tüketim malları yıllık bazda %0,7 oranında azalarak, eksi yönde gelen tek kalem oldu.

Biz, yıllık değişimin %4,5 oranlarında gerçekleşebileceğini bekliyorduk. Geçen aya göre yıllık artış oranında zayıflama olsa da, verinin trendi açısından olumlu bir aralıkta kalmaya devam ettiğini söyleyebiliriz. Haliyle, veriler beklenti altında ama fena değil. Haziran ayına ilişkin öncü sanayi göstergelerine bakacak olursak; RKGE’nin 108,8’e, KKO’nun %79’a, imalat sektörü PMI endeksinin 54,7’ye çıkmasından dolayı; aynı zamanda Haziran ve Temmuz’un baz etkisinden dolayı güçlü yıllık artışlar gelebilir. RKGE ve PMI gibi öncü göstergeler, şimdiki zamanın yanı sıra beklentileri de içerdiğinden dolayı, aynı zamanda Avrupa’daki talebin artmasının ihracata da olumlu katkı yapması beklentisi ve ara malı üretimindeki artış bu görüşü destekler niteliktedir. Bu bakımdan, ikinci çeyrekte de sanayi üretimi büyüme açısından destekleyici olacaktır ve büyümenin momentumu kuvvetli kalacaktır.

 

Nisan Raporları

İş Yatırım – Odak Noktası – Nisan 2017 Sanayi Üretimi

Sanayi üretimi ikinci çeyreğe güçlü başladı

Nisan’da takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık %6,7’lik büyüme yılın ikinci çeyreğine güçlü bir artışla başladı. Benzer şekilde mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks Nisan’da aylık bazda %2,3’lük artışla Mart’ta başlayan canlanmanın hız kazandığına işaret etti.

Sanayi üretimine en büyük katkı önceki aylarda olduğu gibi imalat sanayiden geldi. İmalat sanayiden gelen 6 puanlık katkıyı 0,6 puanla enerji üretimi takip etti. Öte yandan madencilik sektöründeki 4 aylık gerileme Nisan’da son bulsa da grubun manşete katkısı oldukça sınırlı oldu (0,1 puan).

İmalat sanayi detaylarına bakıldığında diğer ulaşım araçları imalatının (gemi, uçak parçaları ve lokomotif) 2,1puan katkı ile başı çektiği, bu grubu 1,5 puanla otomotiv üretiminin takip ettiği görülüyor. Otomotiv desteğinin yılın son çeyreğine kadar devam etmesini bekliyoruz. Ek olarak, beyaz eşya grubunun da dâhil olduğu elektrikli teçhizat üretimi Mart’ta olduğu gibi sanayi üretimini destekledi (0,7 puan katkı). Son olarak mobilya üretimindeki canlanma da hız kazandı (0,5 puan katkı) . Bu durum beyaz eşya ve mobilya sektörüne yönelik vergi indirimlerinin üretimi canlandırdığını gösteriyor. Sanayi üretimindeki diğer iyi haber de ihracat ağırlıklı ürünlerin sanayi üretimine desteğinin 4,7 puana çıkması (Mart:1,1 puan).

Özetle sanayi üretimi ulaşım araçları üretimindeki artış ve bazı sektörlerdeki vergi teşvikinin üretime olumlu yansıması ile yılın ikinci çeyreğine güçlü bir başlangıç yaptı. Hesaplamalarımız iktisadi faaliyeti desteklemek adına atılan adımların büyüme üzerindeki olumlu etkisinin yılın ikinci çeyreği itibariyle daha da hissedilir olacağını ve büyümenin ikinci çeyrek itibariyle hız kazanacağını gösteriyor. Nitekim bugünkü sanayi üretimi verisi ve diğer öncü göstergeler (PMI gibi) görüşümüzü destekliyor. Ayrıca ihracat ağırlıklı sektörlerdeki üretimin canlanması yılın ikinci çeyreğinde ihracattaki olumlu seyrin devamına işaret ediyor.

 

Sanayi Üretiminde İkinci Çeyreğe Güçlü Başlangıç, Vahap Taştan

TÜİK verilerine göre Türkiye’de sanayi üretimi bir önceki aya göre %2,3 artarken, geçen yılın aynı dönemine göre gelen artış %6,7 oranında. Verinin detayı incelendiğinde içerik olarak da kaliteli olduğunu görmekteyiz. Açıklanan rakamlara göre en yüksek artış sermaye malı üretiminde gerçekleşmek üzere yıllık bazdaki artışı %24,7 olarak izlemekteyiz. 2016 yılı ikinci yarısında dip yapan ve Ekim ayından düzenli olarak yeniden büyüme trendinde giren sanayi üretim endeksinde imalat sanayinin de katkısı aynı şekilde devam ediyor. 2016 GSYH rakamlarına göre sanayideki büyüklüğün yaklaşık %83,5’unu imalat sektörü oluşturuyor.

Sonuç ve Değerlendirme: Öncelikle son iki aydır yeniden 12 aylık büyüme ortalamasının üzerinde olduğumuzun altını çizmek gerekiyor. Tahminlerimiz Mayıs ayında kısmi bir ivme kaybıyla beraber Haziran ayında sanayi sektöründeki büyümenin yılın son çeyreğine kadar ivmeli bir şekilde büyümesini sürdüreceği yönünde. Reel kesim güven endeksi ve alt kalemlerindeki son dönemdeki bozulmanın geçici olduğu görüşündeyiz. Özellikle Avrupa’daki ticaret ortaklarımızda imalat sektöründeki genişlemenin Türk Sanayisine de olumlu yansıyacağını düşünmekteyiz. Rakamlar gösteriyor ki Türkiye ekonomisi ikinci çeyreğe olumlu bir başlangıç yaptı.

Vahap Taştan

Araştırma Uzmanı, Alnus Yatırım

 

PAYLAŞ