Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Sanayi Üretim...

Sanayi Üretimi Bir Önceki Aya Göre Yüzde 4,3 Arttı

TÜİK ve İstanbul Sanayi Odası tarafından aylık olarak açıklanan güncel sanayi üretimi verilerine ait uzmanların rapor, analiz ve yorumlarını burada bulabilirsiniz. Bir hatırlatma yapmak gerekirse sanayi üretim verileri 2 ay geriden gelmektedir.

100.000 TL Paranız Olsa Nasıl Yatırım Yapardınız? Sanal Para ile Deneyin!

Temmuz Ayı Sanayi Üretimi Yorumları

Temmuz sanayi üretimi beklentilerden daha iyi, Tacirler Yatırım

Temmuz ayında düzeltilmemiş sanayi üretimi yıllık %0,4 oranında daralma kaydederken, piyasa beklentisi olan %1,3 ve kurum tahminimiz %1,2 oranındaki daralma rakamlarına göre daha iyi bir performans kaydetti. Geçen yılın aynı ayına göre sınırlı oranda fazla çalışma günü olması dolayısıyla takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimindeki yıllık düşüşün bir miktar daha hızlı olduğu (%1,2) olduğu görüldü. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretiminin ise bir önceki aya göre %4,3 oranında oldukça ciddi oranda artış kaydettiği ve geçen ay yaşanan derin gerilemenin düzeltmesini önemli ölçüde yaptığı takip edildi.

İmalat sanayi üretimi (takvim etkisinden arındırılmış) alt gruplarına baktığımızda; 24 alt kalem içerisinden 12 sektörün düşüş kaydederken, yayılım endeksinde de hafif bir toparlanma kaydedildiği belirtilebilir.

İç talebe ilişkin olarak ilgili sektörlerdeki performansa baktığımızda, özellikle mineral ürünleri imalatındaki düşüşün devam etmesi zayıf görünümün bu noktada korunduğuna işaret ediyor. Söz konusu sektördeki yıllık gerilme %19,4 ile manşet veriden 1,25 puan kadar kesintiye neden oldu. İç talebe yönelik bir diğer alt kalem olan mobilya imalatında da Temmuz ayında bir düşüş gerçekleştiği ve %10 oranındaki gerilemenin manşet sanayi üretiminden 0,2 yüzde puan kadar kırptığı takip edildi. Bu noktada 2Ç19 GSYİH verilerinde özel tüketim kaleminde ufak toparlanma sinyalleri alınmış olsa dahi, 3Ç19’a ilişkin verilerin toparlanmanın halen zayıf kaldığını işaret ettiğini düşünüyoruz.

Ek olarak ihracat bazlı otomotiv sektöründeki %6,9 oranındaki yıllık düşüş, manşet veriyi 0,5 puan kadar aşağı çeken unsur oldu. Bu noktada Euro bölgesindeki zayıflama emareleri ve Euro’daki değer kaybı kaynaklı parite etkisinin ihracat üzerinde bir miktar etkili olduğunu takip ediyoruz.

Makine ve teçhizat üretiminin sanayi üretimi rakamının yıllık olarak önemli bir değişiklik kaydetmediğini, ana metal sanayi üretiminde de %12 oranında düşüşün manşet veriden 0,8 yüzde puan kestiği dikkat çekti.

Ağustos ayı dış ticaret verileri sanayi üretimi tarafındaki toparlanma çabasının devamını işaret ediyor. Ara malları ithalatına bakıldığında (enerji ve altın hariç, Euro bazında) Ağustos ayında %2,3 oranında yıllık artış dikkat çekiyor. Söz konusu kalem geçen senenin Mayıs ayından beri negatif bölgede seyrediyor. Hatırlanacağı gibi enerji ve altın hariç ara malları, imalat sanayi için önemli bir girdi niteliğinde. Buna ek olarak güven endekslerinde de Ağustos ayına ilişkin verilerin nispeten daha olumlu bir resim çizmesi, mevsimsel etkilerden arındırılmış aylık değişimin de pozitif olacağı yolunda sinyal vermişti.

 

Sanayi üretim endeksi temmuz ayında yıllık bazda %1,2 daraldı, Vakıf Yatırım

Temmuz ayında takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %1,2 daralırken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler aylık bazda %4,3 artışa işaret etti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, 2019 Temmuz ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %3,2, imalat sanayi sektörü endeksi %4,7 artarken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,5 azaldı.

Sektörler ve ana sanayi grupları incelendiğinde, takvim etkisinden arındırılmış verilerle yıllık bazda en sert daralma %7 ile dayanıklı tüketim mallarında görülürken, ara malları üretiminde %5,3 gerileme görüldü. Aynı dönemde dayanıksız tüketim malları %3,3, enerji malları üretimi endeksi ise %2,3, sermaye malı üretimi endeksi %2 artış gösterdi.

Yorum: 2019 Temmuz ayı verileri sanayi üretimindeki daralmanın hız kestiğini gösterirken aylık bazda görülen %4,3 artış ile sanayi üretim endeksi 2018 Ağustos ayından sonraki en yüksek seviyesine ulaştı. Sanayi üretiminin öncü göstergelerinden olan PMI endeksi ve Reel Kesim Güven Endeksi’nin ağustos ayında yükseliş göstermesi sanayi üretiminin ağustos ayında artışa geçebileceğine işaret ediyor. 2018 Eylül ayından bu yana daralan sanayi üretiminde yılın kalanında baz etkisinin olumlu etkisinin yanında iç talep ve ihracat koşullarının belirleyici olmasını bekliyoruz.

 

Sanayi üretiminde tüketim destekli toparlanma, İş Yatırım

Temmuz ayında takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi yıllık bazda %1,2 daraldı (Haziran: %-3,7). Arındırılmamış endeks ise geçen yılın aynı dönemine göre sadece %0,4 daraldı (Haziran: %9,4). Son olarak mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi Haziran ayına kıyasla %4,3 arttı (Haziran’daki aylık değişim %-3,5 idi). Alt detaylarda imalat sanayi katkısının -1,2 puan oldu (önceki ay -4,1 puan). Öte yandan madenciliğin katkısı 0,3 puan olurken enerji üretimi manşetten 0,4 puan çaldı.

İmalat sanayinde 24 alt grubun 12’si manşeti toplamda 4,4 puan aşağı çekti. Negatif katkıda önceki aylarda olduğu gibi metalik olmayan mineral ürünleri (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması ile üretiminde son 1 yıldır daralma devam ediyor), ana metal sanayi, otomotiv, makine-ekipman ve mobilya üretimi öne çıktı. Öte yandan gemi-yat imalatı son 1 yıldır olduğu gibi sanayi üretimine desteğini sürdürdü (Temmuz: 0,9 puan katkı). Ayrıca tekstil-giyim, temel eczacılık, rafine petrol-kömür ürünleri üretimi sanayi üretimine pozitif katkı veren ana kalemler oldu. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretime katkısı Temmuz’da 1,0 puan ile tekrar artıya geçti.

Temmuz’da sanayi üretiminde yıllık bazda daralma devam etti ancak Haziran ayına kıyasla daralma hız kesti. Ayrıca mevsimsellikten arındırılmış veri Haziran sonrası güçlü bir toparlanma kaydetti. Alt detaylara bakıldığında ise imalat sanayide negatif katkı veren sektörlerin değişmediği görüldü. Bu bağlamda ara malı ve dayanıklı tüketim malı üretimindeki zayıf görünümün sürdüğü sanayi üretimindeki toparlanmanın büyük ölçüde dayanıksız tüketim mallarından kaynaklandığı anlaşıldı.

Manşetteki daralmaya rağmen üçüncü çeyreğin ilk sanayi üretim verisi iktisadi faaliyette toparlanmaya işaret ediyor. Ağustos ayına dair veriler bu toparlanmanın hızlanabileceğine işaret ediyor. Ancak mevcut veriler üçüncü çeyrekte toparlanmanın şimdilik tüketim kaynaklı olduğuna (ikinci çeyrekte olduğu gibi) ve büyümenin ılımlı olduğuna işaret ediyor. Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinin yansıması ile büyümedeki canlanmanın son çeyrekte hızlanacağını düşünüyoruz.

 

Haziran Ayı Sanayi Üretimi Yorumları

Yıllık Büyüme 2Ç19’da Negatif Bölgede, Gedik Yatırım

Sanayi Üretimi, haziranda, aylık bazda %3,7 (Mayıs 2019: +%1,2) ve yıllık bazda %3,9 oranında daraldı (Haziran 2018: +%2,2). Konsensüs beklenti oluşmasını sağlayacak yeterlilikte tahmin bulunmamakla birlikte söz konusu tahminler aylık 0’a yakın hafif eksi bir rakam görülmesi yönündeydi. Aylık bazda gözlenen olumsuz sürprize en yüksek katkı 3,7 puan ile imalat sektöründen geldi. Ana sanayi grupları bazında aylık olarak yalnızca dayanıklı mallarda artış görülürken; ara malı, dayanıksız tüketim, enerji ve sermaye malı gruplarının tamamı aylık bazda negatif katkı verdi.

Sanayi Üretimi rakamları 2. Çeyrekte geçen yılın aynı çeyreğine göre arındırılmamış rakamlarla %3,4 (1Ç19: -%5,6, 2Ç18:+%4,3) ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlarla %3 (1Ç19: -%4,7, 2Ç18: +%4,6) daralırken, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlarla bir önceki çeyreğe göre %0,5 oranında artış kaydetti (1Ç19: +%1,6, 2Ç18:-%1,3).

Bu veriler üzerinden yaptığımız ilk hesaplamalara göre, 2 Eylül’de açıklanacak olan 2Ç19 dönemi ekonomik büyüme rakamlarının yıllık bazda %1 civarlarında daralmayı işaret edeceğini tahmin ediyoruz (1Ç19: -%2,6 2Ç18: +%5,3). Yılın kalan bölümünde büyümede kademeli toparlanma görüleceği yönündeki beklentimizi koruyoruz. 2Ç19 dönemi sanayi üretimi rakamları ışığında yaptığımız ilk hesaplamalarla birlikte 2019 yılının tamamı için %1,3 seviyesinde olan ekonomik büyüme tahminimizi +%0,7’ye revize ediyoruz.

 

Sanayi Üretim Endeksi, Haziran 2019

 

Mayıs Ayı Verileri Yorumları

Sanayi üretiminden toparlanma sinyali, İş Yatırım

Mayıs’da takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %1,3 ile piyasa beklentisinin (%-2,4) altında daraldı (Nisan: %-3,8). Öte yandan arındırılmamış endeks yıllık bazda sadece %0,1 daraldı (önceki ay:%-1,2). Son olarak, mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi Nisan’daki düşüş sonrası Mayıs’ta tekrar artıya geçti ve aylık bazda %1,3 artış kaydetti.

Sanayideki toparlanma imalat sanayi negatif katkısının 1,6 puana gerilemesinden kaynaklandı (önceki ay: -3,8puan). İmalat sanayinde 24 alt grubun 14’ü manşeti toplamda 4,9 puan aşağı çekti. Burada önceki aylarda olduğu gibi metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması, üretimde son 10 aydır daralma devam ediyor), ana metal sanayi, otomotiv, makine-ekipman öne çıktı. Öte yandan temel eczacılık, kömür-rafine petrol ürünleri, giyim ve diğer ulaşım araçları (tekne-yat) üretimi sanayi üretimine pozitif katkı veren ana kalemler oldu. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretime katkısı 0,3 puana yükseldi (önceki ay -1,3 puan). İhracatta toparlanma olması iyi bir sinyal. Ana harcama gruplarında ara malı ve dayanıklı tüketim malları üretimi sırasıyla -2,8 puan ve -0,1 puan ile negatifte kaldı ancak negatif katkı önceki aya kıyasla azaldı. Dayanıksız tüketim malları ve enerji gruplarında ise Şubatta başlayan toparlanma devam ederken bu toparlanmaya Mayıs’ta sermaye malı da katıldı.

Özetle Mayıs ayında sanayi üretiminde (takvim etkisinden arındırılmış) daralma devam etse de beklentilerin altında bir düşüş var. Ayrıca mevsimsellikten arındırılmış veride bir toparlanma söz konusu. Bu bağlamda bugünkü veri büyüme adına olumlu bir sinyal veriyor. Nisan-Mayıs ortalamasında arındırılmamış sanayi üretimi (büyüme tahminlerinde dikkate aldığımız veri) geçen yılın aynı dönemine göre %0,6 daraldı. İlk çeyrekteki yıllık daralma %5,6 seviyesindeydi. Haziran’a ait öncü güven endeksleri ve PMI verisi sanayi üretiminde toparlanmanın sürebileceğine işaret ediyor. Haziran’da sanayi üretiminde negatif bir sürpriz görmezsek ikinci çeyrekte büyümede ilk çeyrekten daha iyi bir görünüm (hatta sınırlı pozitif büyüme ihtimali var) olacak. Gelecek ay resmi daha net göreceğiz.

 

Sanayi üretimi Mayıs’ta aylık bazda %1,3 arttı…Enver Erkan

Türkiye’de Mayıs ayında sanayi üretimi takvim etkisinden arındırılmış verilerle, bir önceki yılın aynı ayına göre %1,3 daralırken; mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise bir önceki aya göre %1,3 oranında artış göstermiştir. Arındırılmamış verilere göre ise, sanayi üretiminde, geçen yılın aynı dönemine göre %0,1 oranında daralma gerçekleşmiştir.

İlk 3 ayda alınan sanayi üretimi verileri, aylık bazdaki pozitif değişimler itibariyle dipten dönüş sinyalleri vermiş olsa da Nisan ayında bu durumun kırılganlaştığını görmüştük. Mayıs ayında, finansal piyasalarda yaşanmış olan belirsizlik, jeopolitik gelişmelerin yarattığı belirsizlikler ve iki seçim arası politik belirsizlik gibi üretimde negatif etki yaratabilecek faktörlere rağmen, yıllık bazda yaşanan %1,3’lük beklenti altı düşüş olumlu karşılıyoruz ve Nisan ayındaki olumsuzluğun da bu anlamda devamlılık sağlamadığını görüyoruz. Aylık serilerde de, Nisan ayına göre olan %1,3’lük artış itibariyle, önceki ay yaşanan üretim kaybının geri alındığını söylemek mümkün, bu nedenle aylık serileri de pozitif olarak okuyoruz. Sektörler ve ana sanayi gruplarına göre değişim oranlarına baktığımızda, alt kırılımlarda aylık bazdaki düzelmeyi sağlayan kalemin net bir şekilde aydan aya %6,5 artan sermaye malı üretimi olması öne çıkmaktadır. Yüksek teknolojili mallarda da arındırılmış endekslerde aylık artış %25,5, yıllık artış %53,1 olarak gerçekleşmiştir.

Detaylara baktığımızda; madencilik ve taş ocakçılığı aylık bazda %5,2 artarken, yıllık bazda %2,5 daralma göstermiştir. İmalat sanayiinde aylık bazda %1 artış görülürken, yıllık bazda ise %1,8’lik daralma gerçekleşmiştir. Elektrik, gaz, buhar grubunda ise aylık bazda %2,9 artış görülmüş, yıllık bazda ise artış oranı %4,1 seviyesinde gerçekleşmiştir. Ana sanayi gruplarına göre değişim oranlarında ise; sermaye malı %6,5, enerji %2, ara malı %0,4 artarken; dayanıksız tüketim malı %0,7, dayanıklı tüketim malı ise %0,5 oranında daralmıştır. İlgili kalemlerdeki yıllık değişimlere bakıldığında ise; enerji %7,7, sermaye malı %3,4 ve dayanıksız tüketim malı %0,9 artarken; ara malı %6,7 ve dayanıklı tüketim malı %2,1 oranında daralmıştır.

Mayıs ayında, sanayideki daralmanın devam ettiği ancak ivme kaybettiği görülmektedir. Bu bakımdan ekonomi halen tepki veriyor yorumu yapılabilir, ancak nette halen eksi bölgede kalmayı sürdürmektedir. Bu nedenle ekonomideki daralmanın 2Ç19 döneminde de devamını beklemekle beraber, büyüme pozisyonuna geçişin ikinci yarı veya 4Ç19 dönemi olabileceğini düşünüyoruz. Yıl geneline ilişkin olarak ise tahminlere ilişkin kırılganlık faktörleri söz konusudur.

 

Sanayi Üretim Endeksi, Mayıs 2019

 

 

Nisan Ayı Sanayi Verilerine ait Yorum ve Değerlendirmeler

Dipten çıkış sona mı erdi? İş Yatırım

Nisan’da takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %4,0 ile piyasa beklentisinin (%-2,5) üzerinde daraldı (Mart: %-2,0). Öte yandan arındırılmamış endeks yıllık %1,4 daraldı (önceki ay:%-4,6). Son olarak, mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi Ocak-Mart dönemindeki 3 aylık kesintisiz artış ardından Nisan’da bir önceki aya kıyasla %1,0 geriledi ve bir süredir alınan dipten çıkış sinyalinin tersine bir işaret verdi.

Sanayideki daralmanın hızlanması imalat sanayinin negatif katkısının 3,8 puana yükselmesinden kaynaklandı (önceki ay: -2,3puan katkı). İmalat sanayinde 24 alt grubun 10’u manşeti toplamda 5,2 puan aşağı çekti. Negatif katkıda önceki aylarda olduğu gibi metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması, üretimde son 9 aydır daralma devam ediyor), ana metal sanayi, otomotiv, makine-ekipman, fabrikasyon metal ürünleri öne çıktı. Öte yandan temel eczacılık, kömür-rafine petrol ürünleri, giyim, gıda, tütün ürünleri üretimi sanayi üretimine pozitif katkı veren ana kalemler oldu. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretime katkısı -1,3 puana geriledi. AB’deki yavaşlamanın ihracat üzerinden üretime etkisini hissediyoruz.

Ana harcama gruplarında ara malı ve sermaye malı üretimi sırasıyla -3,6 puan ve -1,4 puan ile negatifte kalmaya devam etti ve negatif katkı önceki aya kıyasla arttı. Dayanıksız tüketim malları ve enerji gruplarında ise Şubatta başlayan toparlanma devam etti.

Bugün açıklanan veri, özellikle de mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimindeki görünüm bir süredir aldığımız dipten çıkış sinyalli ile uyumlu değil. Güven endeksleri ve PMI verisi Mart-Nisan döneminde finansal piyasalarda artan dalgalanmanın Mayıs itibariyle reel ekonomiye yansıyacağının işaretini veriyordu. Ancak sanayi üretimi verisi olumsuz etkinin Nisan itibariyle hissedilmeye başladığını gösteriyor. Güven endekslerindeki duruma ek olarak dün açıklanan bütçe verisi (vergi gelirlerindeki azalma), Mayıs ayında iç talepteki zayıf görünümün devam ettiğini gösteriyor. Bu bağlamda Mayıs sanayi üretimi verisinde de olumsuz görünümün sürmesini bekliyoruz. Bu durum ikinci çeyrekte büyümede daralmanın devam edeceğine işaret ediyor.

 

Sanayi Üretim Endeksi, Nisan 2019

Sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %4 azaldı. Sanayinin alt sektörleri (2015=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2019 yılı Nisan ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %9,3 ve imalat sanayi sektörü endeksi %4,2 azalırken elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,7 arttı.

Sanayi üretimi bir önceki aya göre %1 azaldı.  Sanayinin alt sektörleri (2015=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2019 yılı Nisan ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %7,8 ve imalat sanayi sektörü endeksi %0,9 azalırken elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,9 arttı.

 

 

 

Sanayi üretimi dipten çıkış sinyali vermeye devam ediyor, İş Yatırım

Odak Noktası – Mart 2019 Sanayi Üretimi

Mart’ta takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %2,2 daraldı (piyasa beklentisi: %-4,3). Öte yandan arındırılmamış endeks yıllık %4,7 daraldı (önceki ay:%-5,0) Son olarak, mevsimsellikten arındırılmış endeks önceki aya kıyasla %2,1 arttı. Arındırılmış endeks son 3 aydır artış kaydediyor ve toparlanma daha da hızlandı. Bu durum ekonomide dipten çıkışa işaret ediyor.

Sanayideki daralmanın hız kesmesi imalat sanayinin negatif katkısının 2,4 puana gerilemesinden kaynaklandı (önceki ay: -4,1puan katkı).

İmalat sanayinde 24 alt grubun 12’si manşeti toplamda 4,2 puan aşağı çekti. Negatif katkıda önceki aylarda olduğu gibi metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması), ana metal sanayi, makine-ekipman, fabrikasyon metal ürünleri ve otomotiv öne çıktı. Öte yandan gıda, giyim ve mobilya üretiminde başlayan toparlanma devam etti. Gemi-yat imalatından gelen kesintisiz pozitif katkı 11. ayına girdi. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretimine katkısı negatifte kalsa da (-0,3puan) önceki aya kıyasla toparlanma devam etti.

Ana harcama gruplarında ara malı ve sermaye malı üretimi katkıları sırasıyla -2,4 puan ve -0,6 puan ile negatifte kalmaya devam etti ancak negatif katkı önceki aya kıyasla azaldı. Dayanıklı, dayanıksız tüketim malları ve enerji gruplarında ise Şubat’ta başlayan toparlanma devam etti.

Bugünkü veri ile birlikte ilk çeyrek büyüme tahminimizi netleştirdik. Modelimize göre Türkiye ekonomisinin ilk çeyrekte yıllık %2 daralmasını bekliyoruz. Açıklanan veri sanayi üretiminde dipten çıkışa işaret etse de son dönemde finansal piyasalarda artan dalgalanmanın reel ekonomiye yansıması ihtimali ile ikinci çeyrekte toparlanmanın hız kesmesini bekliyoruz. Sıkı parasal duruşun etkisinde finansal koşullardaki sıkılığın devam etmesi ve AB ekonomisindeki zayıflamanın ihracat üzerinden olumsuz etkisi nedeniyle 2019 büyüme beklentimizi Mayıs başında %1’den %0’a indirdik.

 

Sanayi Üretim Endeksi, Mart 2019

Sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %2,2 azaldı. Sanayinin alt sektörleri (2015=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2019 yılı Mart ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %2,2 artarken, imalat sanayi sektörü endeksi %2,6 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,7 azaldı.

Sanayi üretimi bir önceki aya göre %2,1 arttı.  Sanayinin alt sektörleri (2015=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2019 yılı Mart ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %4,1 ve imalat sanayi sektörü endeksi %2,2 artarken elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,6 azaldı.


Sanayi üretimi bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %4,8 azaldı
 
2019 yılı birinci çeyreğinde takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %4,8 azaldı. Bir önceki çeyreğe göre mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi ise %1,7 arttı.

 

Şubat Verileri Yorumları

Sanayi üretimi dipten çıkış sinyali veriyor, İş Yatırım

Şubat’ta takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %5,1 azaldı (Ocak yıllık %-7,4). Benzer şekilde arındırılmamış endeks yıllık %5,1 daralırken (önceki ay:%-7,4) mevsimsellikten arındırılmış endeks önceki aya kıyasla %1,3 arttı (Ocak: %1,0). Arındırılmış veri ekonomide dipten çıkış sinyali veriyor.

Sanayideki daralma manşetten -4,9 puan çalan (Ocak -6,7 puan) imalat sanayiden kaynaklandı. Ayrıca madencilik manşeti 0,2 puan aşağı çekti.

İmalat sanayinde 24 alt grubun 16’sı manşeti toplamda 6,6 puan aşağı çekti. Negatif katkıda -1,1 puanla metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması), 1,0 puan ile ana metal sanayi, 0,9 puanla makine-ekipman, 0,7 puanla fabrikasyon metal ürünleri,0,6 puanla otomotiv öne çıktı. Gıda ve giyim grubunda ise negatif katkının önceki aya göre azaldığı görüldü. Olumlu katkıda 0,7 puanla gemi-yat imalatı (Mayıs 2018’den bu yana pozitif katkı var) dikkat çekti. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretimine katkısı negatifte kalsa da (-2,0puan) önceki aya kıyasla bir toparlanma göze çarpıyor. Ana harcama gruplarında ara malı ve sermaye malı üretimi katkıları sırasıyla -4,1 puan ve -1,4 puan oldu. Sanayi üretimindeki toparlanma katkısı 0,2 puan ile sınırlı pozitife dönen dayanıklı tüketimden ve negatif katkısı -0,1 puana gerileyen dayanıksız tüketim grubundan kaynaklandı. Ara malı ve sermaye üretimine dair görünüm ilk çeyrekte büyümede daralma öngörümüzü destekliyor.

Özetle Şubat’ta sanayi üretimi %5,1 ile piyasa beklentisinden daha az daraldı. Bugünkü veride en önemli kısmın mevsimsellikten arındırılmış verinin aylık bazda artması (%1,3) oldu. Ocak ayında sanayi üretiminde aylık bazda başlayan artış Şubat’ta de devam etti. Bu durum diğer öncü göstergelerin de (PMI ve güven endeksleri) sinyalini verdiği ekonomide dipten çıkış görüşünü destekliyor. Ancak şunu belirtmekte fayda var, dipten çıkış sinyalleri alsak da ekonomide daralmanın devam ettiğini ve toparlanmanın kırılgan olduğunu düşünüyoruz. Bu bağlamda baz senaryomuza göre ilk yarıda ekonomide daralma geçen yılın son çeyreğine kıyasla hız keserek devam edecek.

 

Sanayi üretimi Şubat’ta aylık bazda %1,3 arttı, yıllık bazda %5,1 daraldı…Enver Erkan

Türkiye’de Şubat ayında sanayi üretimi takvim etkisinden arındırılmış verilerle, bir önceki yılın aynı ayına göre %5,1 daralırken; mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise bir önceki aya göre yine %1,3 oranında artış göstermiştir. Arındırılmamış verilere göre ise, sanayi üretiminde, geçen yılın aynı dönemine göre %5 oranında daralma gerçekleşmiştir.

Sanayi üretimindeki aylık değişimlere baktığımızda, aylık serinin negatif bölgeden kurtulduğunu hem rakamlara hem de öncü göstergeler başta olmak üzere sanayideki durumu gösteren faktörlere bakarak söyleyebiliriz. Ocak ayında %1 artış gösteren mevsimsel etkiden arındırılmış sanayi üretimi, Temmuz 2018’den sonra ilk defa pozitif değişim göstermişti. Şubat ayında sağlanan %1,3’lük artış ile bu görünüm korunmaktadır. Tüketici güveni, reel sektör güveni ve PMI gibi diğer göstergeler de sanayideki dipten dönüş görüntüsünü onaylamaktadır. Mart ayında da bu görüntünün devam ederek %1’e yakın bir aylık artış gerçeklemesini bekleyebiliriz. Yıllık değişimlerde ise, daralmanın ivmesi azalmakla beraber sanayi üretiminin halen geçen yıldan düşük seviyelerde gerçekleştiğini görmekteyiz. Daralmanın ivmesi Ocak ayındaki %7’lerden %5’lere gerilemekle beraber, büyüme görünümünün de ilk çeyrekte negatifte kalmasına etki edecektir.

Detaylara baktığımızda; madencilik ve taş ocakçılığı aylık bazda %0,3 artarken, yıllık bazda %4,7 daralma göstermiştir. İmalat sanayiinde aylık bazda %1,4 artış görülürken, yıllık bazda ise %5,5’lik daralma gerçekleşmiştir. Elektrik, gaz, buhar grubunda ise aylık bazda %0,8 artış görülmüş, yıllık bazda ise büyüme oranı %0,4 seviyesinde gerçekleşmiştir. Ana sanayi gruplarına göre değişim oranlarında ise; enerji %2,7, dayanıklı tüketim malı %1,6, dayanıksız tüketim malı %1,4, ara malı ve sermaye malı %1 oranında artmıştır. İlgili kalemlerdeki yıllık değişimlere bakıldığında ise; ara malı %9,7, sermaye malı %7,8 ve dayanıksız tüketim malı %0,5 daralırken; dayanıklı tüketim malı %5, enerji %4,5 oranında artmıştır.

Sanayide dipten dönüşün gerçekleşmeye başlamakla beraber, ilk çeyrekte yıllık değişimlerin eksi bölgede kalması ve imalat sanayiinde daralma ivmesinin halen %5’lerde olması itibariyle 1Ç19 döneminde de negatif büyüme gerçekleşmesini bekliyoruz. 4Ç18’deki ekonomik daralma biraz yavaşlayabilir, ancak sanayiinin döngüsünün tam olarak pozitif bölgeye geçmesi ilk çeyrek içinde gerçekleşmeyecektir. Aylık değişimlerde ise toparlanma devam edebilir. Ekonomideki iç talep, dış talep ve bunlara bağlı üretim, tedarik kanalları gibi faktörlerin biraz da finansal piyasa koşullarına bağlı olduğunu düşünecek olursak, büyüme görünümü için yine benzer faktörleri dikkatle takip edilmesi gerektiğini söyleyebiliriz. 

 

Sanayi Üretim Endeksi, Şubat 2019

 

 

Yıllık Sanayi Ürün (PRODCOM) İstatistikleri, 2017

sanayi-19Ülkemizde 1 milyon 555 bin 539 adet otomobil üretildi

Türkiye’de 2017 yılında 1 milyon 555 bin 539 adet otomobil, 191 milyon 19 bin 688 ton hazır beton, 743 bin 531 ton margarin ve benzeri yenilebilir katı yağ, 8 milyon 821 bin 814 adet ev tipi buzdolabı ve dondurucu üretildi.

Üretimden yapılan satışlar 1 trilyon 342 milyar 944 milyon TL oldu

Girişimlerin ürettikleri ürünlerden yaptıkları satış 2017 yılında 1 trilyon 342 milyar 944 milyon TL oldu. Bu değer 2016 yılında 1 trilyon 45 milyar 754 milyon TL iken 2015 yılında 956 milyar 497 milyon TL olarak gerçekleşmişti.

Sanayi ürünlerinin toplam üretim ve satış değerleri (cari fiyatlarla), 2010 – 2017


Üretimden yapılan satışların %13,8’ini gıda sanayi ürünleri oluşturdu

Girişimlerin 2017 yılında ürettikleri ürünlerden yapılan satış tutarının %13,8’ini gıda sanayi ürünleri oluşturdu. Bunu %12,2 ile ana metal sanayi ürünleri ve %10,1 ile motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı takip etti.

Satış değerine göre en yüksek paya sahip ilk üç sanayi bölümü, 2010 – 2017


Üretimden yapılan satışların %3,2’sini yüksek teknoloji ürünleri oluşturdu

İmalat sanayinde 2017 yılında üretilen ürünler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerin toplam satış değerinin %3,2’sini oluşturduğu görüldü. Düşük ve orta-düşük teknoloji gruplarının toplamı %70,8 olurken orta-yüksek teknoloji grubunun payı %26’da kaldı.

Teknoloji düzeyine göre ürünlerin oransal dağılımı, 2013 – 2017

Ana sanayi gruplarında, ara malları %46,7 ile ilk sırada yer aldı

İmalat sanayinde 2017 yılında üretilen ürünler ana sanayi gruplarına göre sınıflandırıldığında; toplam satış değerinin %46,7’sini ara malların, %24,1’ini dayanıksız tüketim mallarının oluşturduğu görüldü. Enerji’nin payı ise %5’te kaldı.

Ana sanayi gruplarının satış değerine göre oransal dağılımı, 2017

Sanayi Üretim Endeksi, Ekim 2018 Verileri

Ekim Ayı Verileri Yorumları

Daralmanın ayak sesler, İş Yatırım

Ekim’de takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %5,7 azaldı (Eylül yıllık %-2,4). Ek olarak arındırılmamış endeks yıllık %4,2 daralırken mevsimsellikten arındırılmış endeks önceki aya kıyasla %1,9 gerileyerek Ağustos ayından bu yana yavaşlamanın devam ettiğine işaret etti.

Sanayi üretimindeki zayıflama manşetten -5,8 puan çalan (önceki ay -2,8 puan katkı) imalat sanayiden kaynaklandı. Öte yandan madencilik katkısı 0,3 puan olurken enerji üretiminin katkısı-0,2 ile negatifte kaldı.

İmalat sanayinde 24 alt grubun 20’si manşeti toplamda 6,5 puan aşağı çekti. Negatif katkıda -1,0 puanla metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması), -0,9 puanla fabrikasyon metal ürünleri, -0,8puan ile otomotiv ve 0,6 puanla tekstil-giyim imalatı öne çıktı. Olumlu katkıda ise 0,5 puanla gemi-yat imalatı dikkat çekiyor. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretimine katkısı son iki aydır negatifte seyrediyor (Ekim: -3,1 puan).

Ana harcama gruplarına göre bakıldığında ara malı üretimi katkısının -3,7 puana gerilediği, dayanıksız tüketimin ise -0,9 puan ile eksiye geçtiği görülüyor. Özellikte ara malı üretimine dair görünüm son çeyrekteki sert iniş beklentimizi şimdilik doğruluyor. Ayrıca bu durum son çeyrekte yatırım cephesindeki daralmaya işaret ediyor.

Özetle, son çeyreğin ilk verisi ekonomideki sert iniş görüşümüzü (beklentimiz son çeyrekte büyümede yıllık %2,8 daralma) destekliyor. Detaylar imalat sanayinin geneline yayılan bir bozulmaya işaret ediyor. Alt kalemlerde otomotiv, inşaat sektörüyle alakalı çimento, cam üretimi, giyim ve gıda öne çıkıyor. Ayrıca ara malı üretiminin negatif katkısında dikkate değer bir artış var. Kasım ayında açıklanan vergi teşvikleri sanayi üretimindeki daralmayı kısmen sınırlayabilir. Ancak öncü göstergeler yılın kalanında düşüş eğiliminin süreceğinin sinyalini veriyor.