Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Sanayi Üretim...

Sanayi Üretiminde Sert Daralma

TÜİK tarafından aylık olarak açıklanan güncel sanayi üretimi verilerine ait uzmanların rapor, analiz ve yorumlarını burada bulabilirsiniz. Bir hatırlatma yapmak gerekirse sanayi üretim verileri 2 ay geriden gelmektedir. Aşağıdaki yıllık veriler ise yine TÜİK tarafından yayınlanan 2017 yılına ait kümülatif bir veridir.

Sanayi üretiminde daralma devam ediyor, İş Yatırım

Aralık’ta takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %9,8 azaldı (Kasım yıllık %-6,6). Benzer şekilde arındırılmamış endeks yıllık %9,8 daralırken (önceki ay:%-6,6) mevsimsellikten arındırılmış endeks önceki aya kıyasla %1,4 geriledi. Veriler geçen yılın son çeyreğinde büyümede daralmaya işaret ediyor.

Sanayideki daralma manşetten -9,2 puan çalan (Kasım -6,2 puan) imalat sanayiden kaynaklandı. Ayrıca enerji üretimi ve madencilik de manşeti 0,1’er puan aşağı çekti.

İmalat sanayinde 24 alt grubun 18’i manşeti toplamda 11,2 puan aşağı çekti. Negatif katkıda -2,0 puanla fabrikasyon metal ürünleri, -1,7 puanla metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması), -1,4 puanla gıda, -0,7’şer puanla otomotiv, tekstil-giyim ve ana metal sanayi imalatı öne çıktı. Olumlu katkıda ise 0,6 puanla gemi-yat imalatı (Mayıs’tan bu yana pozitif katkı var) dikkat çekiyor. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretimine katkısı son dört aydır negatifte seyrediyor (Aralık: -3,7 puan).

Ana harcama gruplarına göre ara malı üretimi katkısının -5,5 puana gerilediği, sermaye malının katkısının ise -1,9 puana gerilediği görülüyor. Ayrıca dayanıksız tüketimde de daralmanın hızlandığı görülüyor (1,8 puan). Son çeyrek genelinde görünüm sert iniş beklentimizi ve büyümedeki daralmanın yatırım ve tüketimden geleceğini doğruluyor.

Aralık’ta sanayi üretimi %9,8’lik yıllık daralma ile Haziran 2009’dan bu yana en sert düşüşünü kaydetti. İmalat sanayi kaynaklı genele yayılan daralmada önceki aylarda olduğu gibi inşaat sektörüyle üretim, otomotiv, giyim, metal ürünleri ve gıda grupları öne çıkıyor. Ayrıca ihracat ağırlıklı sektörlere dair resim de parlak görünmüyor. Avrupa Birliği ekonomisine dair yavaşlama sinyalleri bu yıl da ihracat ağırlıklı sektörlerde üretimin yavaşlayabileceğine işaret ediyor. Bugünkü veri ile 2018 son çeyreğine dair büyüme tahminimiz de netleşti. Modelimize göre son çeyrekte yıllık bazda %7,0 daralan sanayi üretimi (arındırılmamış) büyümede %2,5’lik yıllık daralmaya işaret ediyor. Bu durum 2018 yılı toplam büyümesini de %2,6’ya çekiyor.

 

Sanayi Üretim Endeksi, Aralık 2018

 

 

Yıllık Sanayi Ürün (PRODCOM) İstatistikleri, 2017

sanayi-19Ülkemizde 1 milyon 555 bin 539 adet otomobil üretildi

Türkiye’de 2017 yılında 1 milyon 555 bin 539 adet otomobil, 191 milyon 19 bin 688 ton hazır beton, 743 bin 531 ton margarin ve benzeri yenilebilir katı yağ, 8 milyon 821 bin 814 adet ev tipi buzdolabı ve dondurucu üretildi.

Üretimden yapılan satışlar 1 trilyon 342 milyar 944 milyon TL oldu

Girişimlerin ürettikleri ürünlerden yaptıkları satış 2017 yılında 1 trilyon 342 milyar 944 milyon TL oldu. Bu değer 2016 yılında 1 trilyon 45 milyar 754 milyon TL iken 2015 yılında 956 milyar 497 milyon TL olarak gerçekleşmişti.

Sanayi ürünlerinin toplam üretim ve satış değerleri (cari fiyatlarla), 2010 – 2017


Üretimden yapılan satışların %13,8’ini gıda sanayi ürünleri oluşturdu

Girişimlerin 2017 yılında ürettikleri ürünlerden yapılan satış tutarının %13,8’ini gıda sanayi ürünleri oluşturdu. Bunu %12,2 ile ana metal sanayi ürünleri ve %10,1 ile motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı takip etti.

Satış değerine göre en yüksek paya sahip ilk üç sanayi bölümü, 2010 – 2017


Üretimden yapılan satışların %3,2’sini yüksek teknoloji ürünleri oluşturdu

İmalat sanayinde 2017 yılında üretilen ürünler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerin toplam satış değerinin %3,2’sini oluşturduğu görüldü. Düşük ve orta-düşük teknoloji gruplarının toplamı %70,8 olurken orta-yüksek teknoloji grubunun payı %26’da kaldı.

Teknoloji düzeyine göre ürünlerin oransal dağılımı, 2013 – 2017

Ana sanayi gruplarında, ara malları %46,7 ile ilk sırada yer aldı

İmalat sanayinde 2017 yılında üretilen ürünler ana sanayi gruplarına göre sınıflandırıldığında; toplam satış değerinin %46,7’sini ara malların, %24,1’ini dayanıksız tüketim mallarının oluşturduğu görüldü. Enerji’nin payı ise %5’te kaldı.

Ana sanayi gruplarının satış değerine göre oransal dağılımı, 2017

Sanayi Üretim Endeksi, Ekim 2018 Verileri

Ekim Ayı Verileri Yorumları

Daralmanın ayak sesler, İş Yatırım

Ekim’de takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi yıllık bazda %5,7 azaldı (Eylül yıllık %-2,4). Ek olarak arındırılmamış endeks yıllık %4,2 daralırken mevsimsellikten arındırılmış endeks önceki aya kıyasla %1,9 gerileyerek Ağustos ayından bu yana yavaşlamanın devam ettiğine işaret etti.

Sanayi üretimindeki zayıflama manşetten -5,8 puan çalan (önceki ay -2,8 puan katkı) imalat sanayiden kaynaklandı. Öte yandan madencilik katkısı 0,3 puan olurken enerji üretiminin katkısı-0,2 ile negatifte kaldı.

İmalat sanayinde 24 alt grubun 20’si manşeti toplamda 6,5 puan aşağı çekti. Negatif katkıda -1,0 puanla metalik olmayan mineral ürünler (cam, seramik, çimento vb, inşaat sektöründeki görünümün yansıması), -0,9 puanla fabrikasyon metal ürünleri, -0,8puan ile otomotiv ve 0,6 puanla tekstil-giyim imalatı öne çıktı. Olumlu katkıda ise 0,5 puanla gemi-yat imalatı dikkat çekiyor. Son olarak ihracat ağırlıklı sektörlerin üretimine katkısı son iki aydır negatifte seyrediyor (Ekim: -3,1 puan).

Ana harcama gruplarına göre bakıldığında ara malı üretimi katkısının -3,7 puana gerilediği, dayanıksız tüketimin ise -0,9 puan ile eksiye geçtiği görülüyor. Özellikte ara malı üretimine dair görünüm son çeyrekteki sert iniş beklentimizi şimdilik doğruluyor. Ayrıca bu durum son çeyrekte yatırım cephesindeki daralmaya işaret ediyor.

Özetle, son çeyreğin ilk verisi ekonomideki sert iniş görüşümüzü (beklentimiz son çeyrekte büyümede yıllık %2,8 daralma) destekliyor. Detaylar imalat sanayinin geneline yayılan bir bozulmaya işaret ediyor. Alt kalemlerde otomotiv, inşaat sektörüyle alakalı çimento, cam üretimi, giyim ve gıda öne çıkıyor. Ayrıca ara malı üretiminin negatif katkısında dikkate değer bir artış var. Kasım ayında açıklanan vergi teşvikleri sanayi üretimindeki daralmayı kısmen sınırlayabilir. Ancak öncü göstergeler yılın kalanında düşüş eğiliminin süreceğinin sinyalini veriyor.