Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Aralık Ayınca...

Aralık Ayınca İhracat Rekor Kırsa da Dış Ticaret Açığı 4,57 Milyar Dolar Oldu

05.01.2020 – Ticaret Bakanlığı’nın GTS (genel ticaret sistemi) kapsamında açıkladığı öncü Aralık ayı dış ticaret verilerine göre; 2020 yılı Aralık ayında ihracatımız bir önceki yıla göre %16 oranında artış ile 17 milyar 844 milyon dolara yükselerek, tüm zamanların en yüksek aylık ihracat değerine ulaşmıştır. 2020 yılı itibarıyla ihracatımız 169,5 milyar dolar olarak gerçekleşerek, program hedefi olan 165,9 milyar dolar ihracat rakamını aşmıştır.

2020 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre;

  • İhracat, %15,97 artarak 17 milyar 844 milyon dolar,
  • İthalat, %11,75 artarak 22 milyar 411 milyon dolar, Altın hariç ithalat %9,1 artışla
    20 milyar 313 milyon dolar olmuştur.
  • Dış ticaret hacmi, %13,58 artarak 40milyar 255milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

İhracatın ithalatı karşılama oranı ise %79,6 altın hariç karşılama oranı ise %86,8 olarak gerçekleşmiştir.

GTS’YE GÖRE 2020 YILINDA İHRACATIMIZ PANDEMİ ETKİSİ İLE BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %6,3 ORANINDA AZALARAK 169 MİLYAR 514 MİLYON DOLAR OLARAK GERÇEKLEŞMİŞTİR.

2020 yılında 2019 yılına göre;

  • İhracat, %6,26 azalarak 169 milyar 514 milyon dolar,
  • İthalat, %4,32 artarak 219 milyar 425 milyon dolar, Altın hariç ithalat %2,4 düşüşle 194 milyar 242 milyon dolar olmuştur.
  • Dış ticaret hacmi, %0,57 azalarak 388 milyar 939 milyon dolara gerilemiştir.

İhracatın ithalatı karşılama oranı %77,3 altın hariç karşılama oranı ise %85,8 olarak gerçekleşmiştir.

GTS’ye göre ihracatımız Aralık ayında, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %15,97 oranında artarak 17 milyar 844 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Aynı ayda ithalatımız ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %11,75 artışla 22 milyar 411 milyon dolar olmuştur.

Aralık ayında dış ticaret hacmimiz bir önceki yılın aynı ayına göre %13,58 artarak 40 milyar 255 milyon dolar olmuş, ihracatın ithalatı karşılama oranı ise %79,6 olarak gerçekleşmiştir.

GTS’ye göre 2020 yılı ihracatımız bir önceki yıla göre %6,26 oranında azalarak 169 milyar 514 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde ithalatımız ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,32 artışla 219 milyar 425 milyon dolar olmuştur.

GTS’YE GÖRE ARALIK AYINDA ALTIN HARİÇ İTHALATIMIZ %9,1 ORANINDA ARTTI

İşlenmemiş veya yarı işlenmiş altın ithalatı hariç tutulduğunda, Aralık ayı ithalatının bir önceki yılın aynı ayına göre % 9,1 oranında arttığı görülmektedir. Bununla birlikte, işlenmemiş veya yarı işlenmiş altın dış ticareti hariç olarak bakıldığında Aralık ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı %86,8 seviyesine çıkmıştır.

Altın hariç tutulduğunda, 2020 yılında, ithalatın %2,4 düşerek 194 milyar 242 milyon dolar olarak gerçekleştiği ve bu dönem için ihracatın ithalatı karşılama oranının ise %85,8 düzeyine yükseldiği görülmektedir.

Mart ayından itibaren tüm dünyayı hem sosyal hem de ekonomik anlamda çok büyük oranda olumsuz etkileyen Pandemi, arz ve talep yönlü şoklar yaratırken dünya ticareti önemli oranda daralmış ve bu gelişmeler neticesinde tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’nin de ihracatı olumsuz etkilenmiştir.

Covid-19 salgınının uluslararası ticarette yarattığı daralma sonucu 2020 Nisan ayında 8 milyar 971 milyon dolar olarak gerçekleşen ihracatımız, Aralık ayında 17 milyar 844 milyon dolara yükselmiştir. Aralık ayındaki ihracat değeri ile tüm yılların en yüksek ihracat değerine ulaşılmıştır.

Ayrıca, Pandeminin etkisiyle 2020’nin ikinci çeyreğinde 32,4 milyar dolara gerileyen ihracatımız, yılın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 33,8 oranında artarak hızlı bir toparlanma ile 43,3 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Yılın son çeyreğinde ise büyüme fazına geçilmiş ve çeyreklik ihracat ilk defa 51,2 milyar dolar olmuştur.

2020 yılı itibarıyla ihracatımız ise 169,5 milyar dolar olarak gerçekleşerek Orta Vadeli Program hedefi olan 165,9 milyar dolar ihracat rakamını aşmıştır.

ARALIK AYINDA EN FAZLA İHRACAT GERÇEKLEŞTİRDİĞİMİZ FASIL “MOTORLU KARA TAŞITLARI” OLDU

“Motorlu Kara Taşıtları” faslında ihracatımız Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %10,9 artışla, 2 milyar 508 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Aralık ayında en fazla ihracat yaptığımız diğer fasıllar ise sırasıyla %18,9 artışla “Kazanlar ve Makinalar” (1 milyar 833 milyon dolar) ve %36,8 artışla “Demir ve çelik” (1 milyar 19 milyon dolar) olmuştur.

Pandemi sonrası elektrikli makine ve cihazlar, hazır giyim ve tekstil gibi ana ihraç sektörlerimizdeki ihracat artış trendi Kasım ayı ile kıyaslandığında Aralık ayında da devam etmektedir.

Diğer taraftan, normalleşme sürecinin etkisiyle, Kasım ayına kıyasla Aralık ayında ihracatı önemli ölçüde artış gösteren fasıllar göze çarpmaktadır. Buna göre Aralık ayında bir önceki aya göre Elektrikli makine ve cihazlar faslı ihracatı %11,7, Örme giyim eşyası ve aksesuarı faslı ihracatı %9,2, Plastik ve mamulleri faslı ihracatı %9,7, Kıymetli taşlar faslı ihracatı %22,3 ve Demir ve çelikten eşya faslı ihracatı %3,9 oranında artmıştır.

2020 yılında en fazla ihracat gerçekleştirdiğimiz fasıl, 22,1 milyar dolarlık tutar ile Motorlu Kara Taşıtları  olmuştur. Söz konusu fasılı 16,8 milyar dolar ihracat ile “Kazanlar, Makinalar” izlemiştir.
En çok ihracat gerçekleştirdiğimiz üçüncü fasıl ise 9,3 milyar dolar ihracat ile Elektrikli Makine ve Cihazlar grubu olmuştur.

EN FAZLA İHRACAT YAPTIĞIMIZ ÜLKE ALMANYA

Aralık ayında en fazla ihracat yaptığımız ülkeler sırasıyla Almanya (1 milyar 572 milyon dolar), İngiltere (1 milyar 111 milyon dolar) ve ABD (1 milyar 84 milyon dolar) olurken ithalatta ise ilk üç sırayı Çin (2 milyar 482 milyon dolar), Almanya (2 milyar 394 milyon dolar) ve Rusya (2 milyar 20 milyon dolar) almıştır. Aralık ayında ihracatçılarımız 209 farklı ihracat pazarına ulaşmayı başarmıştır. 

Covid-19 süreci sonrasında görülen normalleşmenin ikili ticaretimize olumlu yansımasının Aralık ayında da devam ettiği anlaşılmaktadır. Başta AB ülkeleri olmak üzere ana ihracat pazarlarımızdaki normalleşme ile beraber, bu pazarlara ihracatımızın da toparlanma sürecine girdiği görülmektedir.

Nitekim bir önceki yılın aynı ayına göre önemli pazarlarımızdan Almanya’ya %21,7, İngiltere’ye %25,8, ABD’ye %42,1, İtalya’ya %13,4, Fransa’ya %20,8 ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne %28 ihracat artışı kaydedilmiştir.

Buna ilaveten “Ticarette Yeni Yol Haritası” çerçevesinde 2020 yılı Aralık ayında potansiyel pazarlarımızdan Çin’e ihracatımız geçen yılın aynı ayına göre %25,2 artmış, Rusya’ya ihracatımız ise %18,6 oranında artış göstermiştir.

Aralık ayında Avrupa Birliği ülkelerine yapmış olduğumuz ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre %21,5 artışla 7 milyar 190 milyon dolar olurken söz konusu ülkelere yapmış olduğumuz ihracat toplam ihracatımızın %40,3’ünü oluşturmuştur.

2020 yılında en fazla ihracat gerçekleştirdiğimiz ülke 16,0 milyar dolar ile Almanya olup, Almanya’yı 11,2 milyar dolar ile İngiltere izlerken üçüncü sırada 10,2 milyar dolar ile Amerika Birleşik Devletleri yer almıştır.

2020 yılında en fazla ihracat gerçekleştirdiğimiz bölge 81,2 milyar dolar ile Avrupa Birliği olmuştur. Söz konusu bölgeyi 31,3 milyar dolar ihracat ile Yakın ve Ortadoğu ülkeleri izlemektedir.

2020 yılında Kuzey Amerika’ya ihracatımız %12,4 oranında artış ile 11,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

 

İhracat Birim Endeksi Yüzde 0,6 Arttı

09.12.2020 – İhracat birim değer endeksi %0,6 arttı.  İhracat birim değer endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %0,6 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %0,5 ve yakıtlarda %36,9 azalırken, ham maddelerde (yakıt hariç) %2,4 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %1,7 arttı.

İhracat miktar endeksi %4,5 arttı.  İhracat miktar endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %4,5 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %3,0, ham maddelerde (yakıt hariç) %8,2 ve yakıtlarda %28,4 azalırken, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %6,0 arttı.

İhracat birim değer ve miktar endeksleri, Ekim 2020 [2010=100]


İthalat birim değer endeksi %3,0 azaldı.  İthalat birim değer endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %3,0 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %5,0 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %4,0 artarken, ham maddelerde (yakıt hariç) %0,2 ve yakıtlarda %32,0 azaldı.

İthalat miktar endeksi %10,4 arttı.  İthalat miktar endeksi Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %10,4 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %16,4 ve yakıtlarda %2,9 azalırken, ham maddelerde (yakıt hariç) %20,2 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %14,6 arttı.

İthalat birim değer ve miktar endeksleri, Ekim 2020 [2010=100]

Dış ticaret endeksleri, Ekim 2020 [2010=100]Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi %1,6 arttı. 
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2020 Eylül ayında 168,5 olan ihracat miktar endeksi %1,6 artarak, 2020 Ekim ayında 171,2 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2019 Ekim ayında 175,9 olan ihracat miktar endeksi %4,5 artarak, 2020 Ekim ayında 183,9 oldu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi %1,2 azaldı. 
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2020 Eylül ayında 146,2 olan ithalat miktar endeksi %1,2 azalarak, 2020 Ekim ayında 144,4 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2019 Ekim ayında 127,3 olan ithalat miktar endeksi %12,9 artarak, 2020 Ekim ayında 143,7 oldu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret miktar endeksleri, Ekim 2020 [2010=100]

Dış ticaret haddi 2020 yılı Ekim ayında 107,5 olarak gerçekleşti.  İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2019 yılı Ekim ayında 103,7 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 3,8 puan artarak, 2020 yılı Ekim ayında 107,5 oldu.

 

 

TÜİK’ten Dış Ticaret Veri Sisteminde Değişiklik, Oyak Yatırım

02.03.2020 – Dış ticaret istatistikleri genel ticaret sistemi ve özel ticaret sistemi olmak üzere iki farklı ticaret sistemine göre hesaplanmaktadır. Genel ticaret sisteminde, bir ülkenin ekonomik alanına giren ve ekonomik alanından çıkan mallar kapsanmaktadır. Bu sistemde, ülkenin ekonomik alanını oluşturan serbest bölgeler, gümrük antrepoları ve serbest dolaşım alanına giren veya bu alanlardan çıkan mallar hesaplamalara katılmaktadır.

Özel ticaret sisteminde ise, gümrük antrepoları ve serbest bölgeler istatistiklerde yer almamakta, sadece ülkenin serbest dolaşım alanına giren ve bu alandan çıkan mallar kapsanmaktadır.

Bu bağlamda, Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle üretilen dış ticaret istatistiklerinin ödemeler dengesi ve ulusal hesaplar gibi ekonomik istatistiklerde yapılan revizyonlara uyumlu hale getirilmesi amacıyla, Ocak 2020’den itibaren ayrıntılı olarak genel ticaret sistemine göre yayımlanmasına başlanmıştır. Özel ticaret sistemine göre dış ticaret istatistiklerine ise bülten ve ekinde özet olarak yer verilmektedir. Konuyla ilgili detaylı metodolojik açıklama bülten ekinde yer almaktadır.

TÜİK, dış ticaret istatistiklerini özel ticaret sisteminden genel ticaret sistemine değiştirmiş ve yeni verileri buna göre yayımlamıştır.

Özel ticaret sisteminde, serbest bölgelerin ticareti, serbest bölgelerin ülke sınırları içerisinde olmasına rağmen, ülkenin bir ülkeye ihracatı ve ithalatı olarak kaydedilmiştir. Genel ticaret sisteminde, bir ülkenin ekonomik alanına giren ve çıkan mallar da kapsanmakta ve ticaret istatistikleri buna göre kayıt altına alınmaktadır.

TÜİK, ödemeler dengesi istatistiklerine de uygun olan genel ticaret sistemine göre tüm ticaret istatistiklerini açıklamaya başlamıştır.

Daha önce BoP istatistiklerinde TCMB, ülke sınırları içerisinde ticaret dengesi üretmek için TÜİK istatistiklerinde bir düzenleme yapıyordu.

Genel ticaret sistemine göre Ocak ayında dış ticaret dengesi bir önceki yıl 2,3 milyar ABD doları açık vererek 4,4 milyar ABD doları açık vermiştir. İhracat % 6.4 artışla 14.8 milyar ABD dolarına yükselirken, ithalat geçen yıla göre% 18.8 artışla Ocak ayında 19.2 milyar ABD dolarına ulaştı. Ticaret sistemindeki revizyon, ithalat büyümesinin ihracat büyümesini geniş bir oranda aştığı ve ticaret dengesinde keskin bir genişleme yarattığı genel görünümünü değiştirmemektedir.

 

Ticaret Bakanlığı, TÜİK ve ihracatçı birliklerinden gelen ithalat-ihracat rakamları ve dış ticaret istatistiklerini ile bu verilere ait uzman yorum ve değerlendirmelerini bu sayfada birlikte bulabilirsiniz.