Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Cari Açık Eyl...

Cari Açık Eylül Ayında 2,4 Milyar Dolar Oldu

Merkez Bankası ödemeler dengesi rakamlarını açıkladı. Açıklamaya göre cari işlemler hesabı Eylül ayında 2.4 milyon dolar açık verdi. Piyasa medyan tahmini cari dengenin 2,5 milyar dolarlık bir açık vermesi yönündeydi. Dolayısı ile cari açık beklentilerin bir miktar altında gelmiş oldu.

100.000 TL Paranız Olsa Nasıl Yatırım Yapardınız? Sanal Para ile Deneyin!

Cari denge Eylül’de 10. ay üst üste açık verdi… Enver Erkan

Türkiye’de Eylül ayında cari işlemler dengesi, 2,4 milyar USD açık verdi. Aylık bazda açıklanan cari açık rakamı 2,5 milyar USD olan piyasa beklentisinin biraz altında gerçekleşirken, Ağustos ayındaki revize edilmiş 4,32 milyar USD seviyesinden daralmış görünmektedir. Yıllıklandırılmış bazda cari denge tarafında ise Eylül ayı itibariyle, Ağustos ayındaki 22,3 milyar USD’den 27,5 milyar USD’ye doğru bir artış gerçekleşmiştir. Cari dengede, ticaret dengesi ve turizmdeki bozulma itibariyle 10. ay üst üste açık verilmiş oldu.

Cari açıkta geçen yıla göre olan artış çerçevesinde, yıl genelinde sene başında öngörülen seviyelerin oldukça üzerinde olacağız. Eylül ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemine göre 3,04 milyar USD arttı ve 3,71 milyar USD olarak gerçekleşti. Dış açıktaki bozulma yoğun bir şekilde ithalattaki artış kaynaklıdır, ihracat ise daha sınırlı bir oranda artmaktadır. Turizm gelirlerinde ise, geçen yılın aynı dönemine göre 1,9 milyar USD azalma ile 1,6 milyar USD seviyelerindeyiz.

Finansman tarafında doğrudan yatırım kaynaklı net girişler Eylül ayında 437 milyon USD olarak gerçekleşirken, portföy tarafında 607 milyon USD net çıkış olduğu görülmektedir. Hisse senetlerinde net satış 322 milyon USD olurken, borçlanma araçlarında ise 424 milyon USD’lik net alım yapılmıştır. Resmi rezervler sermaye akışlarının dalgalı olduğu bir dönemde kamu bankalarının TRY’yi desteklemek için döviz satmasıyla 3,63 milyar USD azalmıştır. Finansman tarafındaki bozulmanın devam ettiği görülüyor. Ocak – Eylül 2020 dönemi cari işlemler dengesi 27,97 milyar USD açık verirken, NHN 10,15 milyar USD net çıkışa işaret ettiği gözlenmektedir.

İhracat ve ithalat tarafında mevcut eğilimler muhtemelen sonraki aylara da yansıyacağı için, dış ticaret açığındaki artış eğilimi sürecektir. Finansman tarafında ise mevcut koşullardaki değişim, özellikle portföy yatırımları ve rezerv kullanımı konusunda etkisini gösterebilir. Yeni ekonomi yönetimi ve Merkez Bankası yönetiminin ileride alabileceği politika ve faiz kararları belirleyici etkiye sahip olacaktır. Görev değişikliklerinin ardından verilen piyasa dostu mesajların, aksiyonlarla desteklenmesi durumunda yabancıların portföy yatırımları da pozitif bir eğilim kazanabilir. Bunun için Merkez Bankası tarafında ortodoks para politikası ve politika faizi artırımı, ekonomi yönetimi konusunda ise büyüme, faiz, enflasyon dengelerinin iyi gözetildiği koordineli bir mali politika beklentileri güçlenmiştir. Para politikası adımlarının direkt ve işler olması, rezerv kullanımı ihtiyacını da azaltacak veya ortadan kaldıracaktır. Ekonomi kurumlarının da, politika aksiyonlarını tamamlayıcı bir şekilde normalleşme adımlarına devam etmesi önemli olacaktır. Söz konusu adımlar, portföy yatırımlarında eğilimi pozitife çevirerek, rezerv kullanımı ihtiyacını azaltabilir, dolayısıyla finansman kalitesini de yükseltir.

 

Değerlendirme: Ödemeler Dengesi, Seda Yalçınkaya

Eylül ayı Cari ödemeler dengesi 2.364 milyon $ açık yönünde geldi. Beklenti 2.700 milyon $ açık yönündeydi. Beklentiye hemen hemen paralel bir veri olduğunu söylemek mümkün. Dış ticaret açığı cari ödemeler dengesinin açık yönünde gelmesinde etkili olmuş görünüyor. Bunun sonucunda on iki aylık cari işlemler açığı 27.539 milyon $ oldu. Yılı kapattığımız rakamlar beklenenin üzerinde olacak anlaşılan.

Bununla birlikte geçen yıl Ocak – Eylül döneminde 8.127 milyon $ fazla verirken bu yıl aynı dönemde 27.973 milyar $ açık verdik. Turizm tarafında cari dengeye olumlu katkı gelmeye başladı ancak yabancı kaynağa oldukça fazla ihtiyaç duyduğumuz rakamlardan anlaşılıyor. Finans hesabı dikkate alındığında zor bir yıl geçirdiğimizi söylemek mümkün

Doğrudan yatırımlarda 437 milyon $ giriş, portföy yatırımlarında ise 607 milyar $ çıkış olmuş.  Yılın başından bu yana 15 milyar $ portföy çıkışı oldu. Portföy yatırımları tarafındaki çıkışta yabancı yatırımcıların özellikle swap cephesine için canları yanmış gibi görünüyor. Ancak yeni atamalar sonrası normalleşme adımları atılıyor. Piyasa açısından gerekli adımların 19 Kasım ve sonrasında da atılmaya devam etmesi halinde portföy çıkışlarının önünün kesilebileceğini, aksine yeni ve güçlü girişlerin olabileceğini düşünüyoruz.

Eylül ayındaki 607 milyon $ çıkıştaki alt detaylarda yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 322 milyon ABD doları net satış, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında ise 424 milyon ABD doları net alış yaptığı görülmektedir.

Diğer yatırımlarda ise 1.029 milyon $  çıkış var. Bunda yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 512 milyon ABD doları net artış gösterirken, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 952 milyon ABD doları net azalış kaydetmesi etkili olmuş görünüyor.

Bu rakamlarla birlikte finansman kısmında negatif bir sonuç oluşuyor. Eylül ayında kendimizi finanse edememekle birlikte Merkez Bankası resmi rezervlerden 3.631 milyon $ kullanmışız.

Genel finansman hesabını özetlersek, 437 mn $’lık doğrudan yatırım girişine, 607 mn $ portföy çıkışı ve 1.029 mn $’lık diğer yatırımları çıkardığımızda 1.199 mn $ açık verdiğimiz dikkat çekiyor. Bundan 67 mn $’lık net hata noksanı çıkardığımızda yaklaşık 1.266 mn $’lık bir finansman açığımız oluşuyor. Buna cari hesaptan gelen 2.364 mn $ açığı çıkardığımızda ulaşılan 3.630 mn $ döviz açığı TCMB rezervlerinden kullandık. Böylelikle Ocak – Eylül döneminde Merkez Bankası’nın rezervlerinden toplam 42.634 milyon $ kadar kısmına kendimizi finanse etmek için ihtiyaç duyduğumuz sonucu çıkıyor. Geçen yıl aynı dönede rezervlere 4.240 milyon $ eklemiştik.

Gümrük Bakanlığının ekim ayı verilerine göre daha düşük cari açık rakamı alacağımızı düşünüyoruz. İhracat tarafında ekim ayı verilerinde güzel sonuçlar aldık ve bir ivmelenme olduğuna yönelik sinyaller almış olduk. Mevcut ivmelenmeye baktığımızda ilerleyen aylarda cari işlemeler dengesinde cari fazlaya döndüğümüz bir ortam oluşabilir.

 

Ödemeler Dengesi Gelişmeleri – Eylül 2020

Cari İşlemler Hesabı

  • Bir önceki yılın Eylül ayında 2.828 milyon ABD doları fazla veren cari işlemler hesabında bu ayda 2.364 milyon ABD doları açık gerçekleşmiştir. Bunun sonucunda on iki aylık cari işlemler açığı 27.539 milyon ABD doları olmuştur.
  • Bu gelişmede, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının bir önceki yılın aynı ayına göre 3.044 milyon ABD doları artarak 3.709 milyon ABD dolarına yükselmesi ve hizmetler dengesi kaynaklı net girişlerin geçen yılın aynı ayına göre 2.869 milyon ABD doları azalarak 1.692 milyon ABD dolarına gerilemesi etkili olmuştur.
  • Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı bir önceki yılın Eylül ayında 6.046 milyon ABD doları fazla vermişken bu ayda 3.236 milyon ABD doları fazla vermiştir.
  • Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, bir önceki yılın aynı ayına göre 1.916 milyon ABD doları tutarında azalarak 1.555 milyon ABD dolarına gerilemiştir.
  • Birincil gelir dengesi kaynaklı net çıkışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre 615 milyon ABD doları azalarak 544 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • İkincil gelir dengesi kaynaklı net girişler, bir önceki yılın aynı ayına göre 106 milyon ABD doları artarak 197 milyon ABD doları olmuştur.

Finans Hesabı

  • Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 437 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • Portföy yatırımları 607 milyon ABD doları tutarında net çıkış kaydetmiştir. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 322 milyon ABD doları net satış, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında ise 424 milyon ABD doları net alış yaptığı görülmektedir.
  • Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar 92 milyon ABD doları net borçlanma gerçekleştirmiştir.
  • Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 512 milyon ABD doları net artış gösterirken, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 952 milyon ABD doları net azalış kaydetmiştir.
  • Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak; bankalar 805 milyon ABD doları net kullanım, Genel Hükümet ve diğer sektörler ise sırasıyla 48 milyon ABD doları ve 396 milyon ABD doları net geri ödeme gerçekleştirmiştir.
  • Resmi rezervlerde bu ayda 3.631 milyon ABD doları net azalış gözlenmiştir.

 

 

 

Cari açık ticaret dengesindeki bozulmayla derinleşiyor… Enver Erkan

Türkiye’de Ağustos ayında cari işlemler dengesi, 4,6 milyar USD açık verdi. Aylık bazda açıklanan cari açık rakamı 4,4 milyar USD olan piyasa beklentisinin biraz üzerinde gerçekleşirken, Temmuz ayındaki revize edilmiş 1,94 milyar USD seviyesinden de genişlemiş görünmektedir. Yıllıklandırılmış bazda cari denge tarafında ise Ağustos ayı itibariyle, Temmuz ayındaki 15,3 milyar USD’den 23,2 milyar USD’ye doğru bir artış gerçekleşmiştir. Cari dengede, ticaret dengesi bozulduğu ve koronavirüs bağlantılı turizm düşüşü derinleştiği için açık büyümektedir.

Cari açıkta artış hızlı bir şekilde gerçekleşiyor. 12 aylık cari açıkta 23,2 milyar USD seviyesine gelmişken, 8 aylık toplam cari açık ise şimdiden 26,5 milyar USD olarak gerçekleşmiş durumdadır. 8 aylık ithalat 127,2 milyar USD ile geçen yılın aynı dönemindeki 129,5 milyar USD’den fazla gerilemedi, ancak ihracattaki düşüş daha hızlı bir şekilde gerçekleşti. Ağustos ayının dış ticaret verileri, ithalatın artması ve ihracatın düşmesiyle açığın %168 arttığına işaret etmişti. Ticaret Bakanlığı’nın öncü verileri Eylül ayında da dış ticaret açığını geçen yıla %193 arttığını gösterdi. Ocak – Ağustos 2020 döneminde 101,6 milyar USD ihracat yapıldı, geçen yılın aynı döneminde 8 aylık ihracat tutarı 118,9 milyar USD seviyesindeydi. Bu dönemde hizmet gelirlerinde 8 aylık bazda çoğunlukla turizm kaynaklı olarak 41,3 milyar USD’den 21,7 milyar USD’ye sert düşüş de cari dengenin genel görünümündeki bozulmada başlıca etkenlerden olmuştur. Ticaretten kaynaklı açığın artması ve zayıf hizmet gelirleri cari açığın da artmasına neden oluyor.

Finansman tarafında doğrudan yatırım kaynaklı net girişler Ağustos ayında 374 milyon USD olarak gerçekleşirken, portföy tarafında 1,97 milyar USD net çıkış olduğu görülmektedir. Hisse senetlerinde net satış 1,01 milyar USD olurken, borçlanma araçlarında ise 502 milyon USD’lik net satış yapılmıştır. Resmi rezervler kamu bankalarının TRY’yi desteklemek için USD satmasıyla 7,6 milyar USD azalmıştır. Finansman tarafındaki bozulmanın devam ettiği görülüyor. Dövize olan yoğun talep ve bunun oluşturduğu finansal piyasa istikrarsızlığı finans hesabından kaynaklı açığı büyük oranda açıklamaktadır. Mevcut koşullar rezervler açısından da olumsuz olmaktadır ve yatırımla sağlanamayan cari açık finansmanı yoğun şekilde rezerv kullanımını beraberinde getirmektedir. Nitekim Ağustos ayında da tek başına çok yüksek bir rezerv kullanımı söz konusudur. Ocak – Ağustos 2020 dönemi cari işlemler dengesi 26,5 milyar USD açık verirken, NHN 8 milyar USD net çıkışa işaret ettiği gözlenmektedir.

Küresel bazda iyi gelen ekonomik aktivite verileri, ihracat açısından ilerleyen aylarda biraz daha iyi bir görüntü sunsa da ithalat tarafında düşük büyüme kaydedilen bir yılda yüksek seyir devam ediyor. Bu kapsamda dış ticaret açığı, geçen yıla göre yüksek artış gösterilen bir dönem içerisindedir. İthalat kanadında, içeride atılan sıkılaşma ve normalleşme adımlarının iç talebi dizginleyici etkisine bakacağız. Hizmet gelirleri kaynaklı zayıflık ise devam edecektir. Geçen yıla göre ticaret dengesi ve turizm gelirlerinde görülen kötüleşme etkisiyle beraber cari açığın yüksek trendini Eylül’de devam ettirmesini bekleriz. Yıllık cari açığın ise; 8 aylık açığın 26,5 milyar USD, yıllıklandırılmış Ağustos ayı cari açığının ise 23,2 milyar USD olması itibariyle 30 milyar USD bandının üzerinde gerçekleşmesi olasılığı neredeyse kesinleşmiştir.

Ödemeler Dengesi Cari Açık Rakamları, Eylül 2020

Cari İşlemler Hesabı

  • Bir önceki yılın Ağustos ayında 3.314 milyon ABD doları fazla veren cari işlemler hesabında bu ayda 4.631 milyon ABD doları açık gerçekleşmiştir. Bunun sonucunda on iki aylık cari işlemler açığı 23.203 milyon ABD doları olmuştur.
  • Bu gelişmede, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının bir önceki yılın aynı ayına göre 3.948 milyon ABD doları artarak 5.347 milyon ABD dolarına yükselmesi ve hizmetler dengesi kaynaklı net girişlerin geçen yılın aynı ayına göre 4.602 milyon ABD doları azalarak 1.179 milyon ABD dolarına gerilemesi etkili olmuştur.
  • Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı bir önceki yılın Ağustos ayında 6.249 milyon ABD doları fazla vermişken bu ayda 973 milyon ABD doları fazla vermiştir.
  • Birincil gelir dengesi kaynaklı net çıkışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre 589 milyon ABD doları azalarak 570 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • İkincil gelir dengesi kaynaklı net girişler, bir önceki yılın aynı ayına göre 16 milyon ABD doları artarak 107 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.

Finans Hesabı

  • Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 374 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • Portföy yatırımları 1.973 milyon ABD doları tutarında net çıkış kaydetmiştir. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 1.007 milyon ABD doları ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 502 milyon ABD doları net satış yaptığı görülmektedir.
  • Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar 286 milyon ABD doları net borçlanma, diğer sektörler ise 17 milyon ABD doları net geri ödeme gerçekleştirmiştir.
  • Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 1.980 milyon ABD doları ve yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 2.288 milyon ABD doları net artış kaydetmiştir.
  • Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak; bankalar, Genel Hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 100 milyon ABD doları, 62 milyon ABD doları ve 774 milyon ABD doları net geri ödeme gerçekleştirmiştir.
  • Resmi rezervlerde bu ayda 7.602 milyon ABD doları net azalış gözlenmiştir.

 

Temmuz Ayında Cari Açık 1.8 Milyon Dolar Oldu

Merkez Bankası ödemeler dengesi rakamlarını açıkladı. Açıklamaya göre cari işlemler hesabı Temmuz ayında 1.8 milyon dolar açık verdi. Piyasa medyan tahmini cari açığın 2 milyar dolar kadar olmasıydı. Dolayısı ile cari açık beklentilerin bir miktar altında gelmiş oldu.

Cari işlemler açığında dış ticaret ve turizm gelirleri etkilerini göreceğiz… Enver Erkan

Türkiye’de Temmuz ayında cari işlemler dengesi, 1,8 milyar USD açık verdi. Aylık bazda açıklanan cari açık rakamı 1,9 milyar USD olan piyasa beklentisinin ve 2,2 milyar USD olan bizim beklentimizin biraz altında gerçekleşmiş görünmektedir. Yıllıklandırılmış bazda cari denge tarafında ise Temmuz ayı itibariyle, Haziran ayındaki 11,09 milyar USD’den 14,9 milyar USD’ye doğru bir artış gerçekleşmiştir. Yıllık bazdaki cari açık görüntüsünün, yılsonuna doğru dış ticaret ve turizm gelirlerindeki zayıflık kanalından gelen etkiyle açılmaya devam etmesini bekleriz.

Geçen yılın benzer döneminde cari fazla veren ekonomide, dengeler 2020 yılında bunun tersi bir şekilde işlemektedir. Pandemi döneminde dış talep şoku ile beraber ihracat tarafında önemli bir daralma yaşandı. Şu anda ihracat eğiliminde zayıf TRY ve toparlanan Avrupa ekonomisi kapsamında daha pozitif bir durumdan söz edilebilir olsa da, dış ticaret eğilimlerindeki kırılganlık devam etmektedir.

İthalatta zayıflatılan talep ve vergi bariyeri etkisi ile oluşacak daralma, ithal girdi kullanımı üzerinden üretim ve ihracat eğilimlerini de zayıflayıcı etkide bulunabilir. Bu noktada dünyada virüs salgını belirsizliğinin devam etmesi de dış talep açısından aşağı yönlü risklerin devamına neden olmaktadır, özellikle Avrupa’daki toparlanmanın yavaşlaması bu noktada ihracatımız açısından pek yardımcı bir durum teşkil etmez. Turizm gelirleri tarafında da, pandemiden dolayı yaz aylarında oldukça büyük bir düşüş yaşandı. Yıllık cari açık görünümü açısından turizmden gelen pozitif etkinin de çok az olması ve virüs belirsizliği açılmanın devam etmesinde etkili olabilir.

Finansman tarafında doğrudan yatırım kaynaklı net girişler Haziran ayında 226 milyon USD olarak gerçekleşirken, portföy tarafında 254 milyon USD net giriş olduğu görülmektedir. Hisse senetlerinde net satış 467 milyon USD olurken, borçlanma araçlarında ise 390 milyon USD’lik net satış yapılmıştır. Resmi rezervler 1,28 milyar USD azalmıştır. TCMB’nin yayınladığı haftalık rezerv ve menkul kıymet verileri portföy ve rezervlerdeki hareketin zaten farkında olmamızı sağlıyor. Doğrudan yatırım eğilimleri pandemi koşullarından dolayı tüm dünya için zayıf seyrederken, kısa vadeli portföy girişleri tarafında da bol likidite etkisine rağmen Lehman Brothers krizi sonrası dönemden farklı dinamikler söz konusu olduğu ve global koşulların gelişmekte olan ülkelerin de aleyhine seyretmesi nedeniyle zayıfık söz konusudur. Finansman ihtiyacının büyük bir kısmının rezervlerden karşılandığını görüyoruz. Ocak – Temmuz 2020 dönemi cari işlemler dengesi 21,6 milyar USD açık verirken, NHN 5,11 milyar USD net çıkışa işaret ettiği gözlenmektedir.

 

Cari İşlemler Hesabı

  • Bir önceki yılın Temmuz ayında 1.990 milyon ABD doları fazla veren cari işlemler hesabında bu ayda 1.817 milyon ABD doları açık gerçekleşmiştir. Bunun sonucunda on iki aylık cari işlemler açığı 14.941 milyon ABD doları olmuştur.
  • Bu gelişmede, hizmetler dengesi kaynaklı net girişlerin geçen yılın aynı ayına göre 4.617 milyon ABD doları azalarak 288 milyon ABD dolarına ve ikincil gelir dengesi kaynaklı net girişlerin 55 milyon ABD doları azalarak 80 milyon ABD dolarına gerilemesi etkili olmuştur. Öte yandan, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 425 milyon ABD doları azalarak 1.853 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı bir önceki yılın Temmuz ayında 5.349 milyon ABD doları fazla vermişken bu ayda 2.095 milyon ABD doları fazla vermiştir.
  • Birincil gelir dengesi kaynaklı net çıkışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre 440 milyon ABD doları azalarak 332 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.

Finans Hesabı

  • Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 226 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
  • Portföy yatırımları 254 milyon ABD doları tutarında net giriş kaydetmiştir. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 467 milyon ABD doları ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 390 milyon ABD doları net satış yaptığı görülmektedir.
  • Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar 579 milyon ABD doları net borçlanma gerçekleştirmiştir.
  • Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 1.208 milyon ABD doları net azalış kaydetmişken, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları 1.168 milyon ABD doları net artış kaydetmiştir.
  • Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak; bankalar ve Genel Hükümet sırasıyla 73 milyon ABD doları ve 37 milyon ABD doları net borçlanma gerçekleştirmişken, diğer sektörler 508 milyon ABD doları net geri ödeme gerçekleştirmiştir.
  • Resmi rezervlerde bu ayda 1.283 milyon ABD doları net azalış gözlenmiştir.

 

Ödemeler Dengesi, Cari Açık/Fazla Hesabı Nedir?

Ödemeler dengesi, geniş anlamıyla, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde yerleşik kişiler (yurtdışında yerleşikler) ile belli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin sistematik kayıtlarını elde etmek üzere hazırlanan istatistiki bir rapordur. Ödemeler Dengesi istatistiklerinin toplanmasına ilişkin uluslararası standartlar, Uluslararası Para Fonunun (IMF) üye ülkelerine yol gösterici olarak hazırladığı Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı’nda yer almaktadır. Bu doküman, aynı zamanda ödemeler dengesi istatistiklerini ülkeler bazında karşılaştırmaya da olanak tanır.

Türkiye’nin Ödemeler Dengesi İstatistikleri ise, IMF’nin 2009 yılında yayımladığı yukarda sözü edilen el kitabı temel alınarak toplanmakta ve her ay düzenli olarak TCMB tarfaından yayınlanmaktadır.

Cari Açık Nedir? Nasıl Hesaplanmaktadır?

Cari Açık, ödemeler dengesindeki cari işlemler hesabının eksi değerde olmasıdır. Cari işlemler hesabı ise aşağıdaki şekilde hesaplanır. Örneğin 2018 Ocak ayı itibariyle cari işlemler hesabı TCMB tarafından şu şekilde verilmiştir:

    2018 Ocak

A- CARİ İŞLEMLER HESABI -7.096

  1. İhracat 13.140
  2. İthalat 20.774Mal Dengesi -7.634
  3. Hizmet Gelirleri 2.765
  4. Hizmet Giderleri 1.846Mal ve Hizmet Dengesi -6.715
  5. Birincil Yatırım Kaynaklı Gelirler 484
  6. Birincil Yatırım Kaynaklı Giderler 963Mal, Hizmet ve Birincil Gelir Dengesi -7.194
  7. İkincil Yatırım Kaynaklı Gelirler 98

Yukarıda görüldüğü üzere devletle arası ithalat ihracat arasındaki fark mal dengesini oluşturmaktadır. Mal dengesini daha ayrıntılı olarak incelediğimizde parasal olmayan altın ve bavul ticareti gibi kalemlerin de ayrıca yer aldığını görebiliriz. Konu ile ilgili daha fazla bilgiyi soru-cevap bölümümüzün cari açık-ödemeler dengesi başlığında bulabilirsiniz.