Ana sayfa Raporlar Ekonomi Raporları ve Gelişmeleri Büyümede Sert...

Büyümede Sert Düşüş, İş Yatırım

PAYLAŞ

İş Yatırım – Odak Noktası – 3.Ç 2016 Büyüme

Büyümede sert düşüş

Türkiye ekonomisi 2016’nın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %1,8 daralarak -%0,5’lik piyasa tahmininin ve %0,5’lik öngörümüzün altında bir performans sergiledi. Öte yandan TÜİK büyüme tarafında baz yılı ve hesaplama yöntemleri dahil geniş çaplı revizyona gitti. Bu bağlamda ilk iki çeyrek rakamları sırasıyla %4,7 ve %3,1’den her biri için %4,5’e güncellenmiş.

TÜİK’in yaptığı güncelleme sonrasında daha önceden 1998 olan baz yılı 2009’a çekildi. Ayrıca hesaplamalar ilişkin kapsam (AR-GE ve silah sistemleri harcamalarının yatırım harcamasına alınması gibi) ve yöntem değişimleri (sigortacılık sektörü hesaplama yöntemi gibi) var. Detaylı bir analiz için TÜİK tarafından yayımlanan metodoloji değişikliklerini incelemek gerekiyor. İlk bakışta nominal gelirdeki ve dolar cinsi kişi başı gelirdeki son üç yılda ortalamasında görülen %17’lik yukarı yönlü güncelleme dikkat çekiyor. Benzer şekilde 2011 itibariyle reel büyümede önemli bir güncelleme söz konusu.

TÜİK yeni seride harcama bileşenlerinin payını (reel bazda) henüz vermediği için büyümeye katkı konusunda rakamları hesaplayamıyoruz. Nominal milli gelirdeki payları dikkate alarak yaptığımız hesaplamalara göre (tam olarak doğru olmasa da yol göstermesi için) üçüncü çeyrekte, yıllık daralmada özel tüketimin ve ihracattaki daralmanın öne çıktığı görülüyor. Özel tüketim 2008 yılının ilk çeyreğinden bu yana ilk kez yıllık bazda %3,2 daralırken, toplam ihracat bir önceki yıla kıyasla %7 geriledi. İthalat kalemi ise iç tüketimdeki daralmaya rağmen önceki çeyreğe kıyasla ivme kaybetse de %4,3’lük artışla büyümeyi aşağı çekmeyi sürdürdü. Toplam yatırımlar %0,6 daralarak büyümeyi sınırlarken kamu harcamaları %24’lük kayda değer bir yıllık artışla büyümeyi desteklemeyi sürdürdü.

Özetle, 15 Temmuz’daki başarısız darbe girişiminin, terör olaylarının ve turizmdeki daralmanın iktisadi faaliyet üzerindeki olumsuz etkisini üçüncü çeyrekte net bir şekilde gördük. Beklentilerin altında gelen rakam ilk üç çeyrek toplamında büyümeyi %2,2’ye çekti (ilk yarı büyümesi: %4,5). Yılın son çeyreğinde iktisadi faaliyette kısmı bir toparlanma bekliyoruz. Ancak son çeyreğe ait öncü veriler bu toparlanmanın ılımlı olabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle 2016 büyümesinin %2,0-%2,5 bandında kalma ihtimalinin yükseldiğini düşünüyoruz. Son olarak GSYH revizyonunun cari açık/milli gelir ve bütçe açığı/milli gelir serilerini aşağı çekeceğini belirtmek gerekiyor.

Muammer Kömürcüoğlu

İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş.
Ekonomist | Araştırma

PAYLAŞ