Ana sayfa Haberler Türkiye Kurul...

Türkiye Kurulu Rüzgâr Gücünde Avrupa’da Yedinci Sırada

10 Temmuz 2019 – Avrupa Rüzgar Enerjisi Birliği (WindEurope) raporuna göre, AB ülkeleri geçen yıl elektrik ihtiyaçlarının %14’ünü rüzgar enerjisinden elde etti. AB ülkelerine göre rüzgar enerjisindeki kurulu güç artışı dikkat çeken Türkiye’nin ise elektrik ihtiyacının %7’sini rüzgardan elde ettiği raporlandı. Türkiye ve çevre coğrafyadaki rüzgar enerjisi yatırımlarına yönelik işletme ve bakım hizmetleri sunan Ülke Enerji’nin Genel Müdürü Ali Aydın, rüzgar enerjisine yönelik yatırımların artması ve rüzgarın elektrik üretimindeki payının yükselmesi gerektiğine dikkat çekti.

100.000 TL Paranız Olsa Nasıl Yatırım Yapardınız? Sanal Para ile Deneyin!

WindEurope tarafından Avrupa Birliği ülkelerinde yapılan Avrupa Rüzgar Enerjisi araştırmasının raporu yayınlandı. Araştırmada AB ülkelerinin geçen yıl elektrik ihtiyaçlarının %14’ünü rüzgar enerjisinden elde ettiği raporlandı. Rüzgar enerjisindeki kurulu güç ve üretilen elektrik ile raporda önemli yer edinen Türkiye ise elektrik ihtiyacının %7’sini rüzgar enerjisinden karşılamaktadır. Türkiye ve çevre coğrafyadaki rüzgar enerjisi yatırımlarına yönelik işletme ve bakım hizmetleri sunan Ülke Enerji’nin Genel Müdürü Ali Aydın, Türkiye ve AB ülkelerinin rüzgar enerjisindeki mevcut durumunu değerlendirerek, “Türkiye, rüzgar enerjisine yönelik yatırımlarını artırarak rüzgarın elektrik üretimindeki payını yükseltmesi gerekiyor.” ifadelerinde bulundu.

Türkiye Kurulu Rüzgar Gücünde 7. Sırada

Kapasitede sürekli büyüme ve daha güçlü türbinlerin kullanılması, rüzgarın elektrik kullanım payını artırmaya yardımcı oluyor. Geçen yıl elektrikte en yüksek rüzgâr oranına sahip ülke olan Danimarka, elektrik ihtiyacının %41’ini rüzgar enerjisinden elde etti. Danimarka’yı sırayla, %28 ile İrlanda ve %24 ile Portekiz takip etti. Rüzgardaki kurulu güç bakımından listede birinci sırada bulunan Almanya’nın ise elektrik ihtiyacının %21’ini rüzgardan karşıladığı görüldü. Türkiye’nin elektrik ihtiyacının %7’sini rüzgar enerjisinden elde ettiğini hatırlatan Ülke Enerji Genel Müdürü Ali Aydın, rüzgardaki kurulu güç açısından ise Avrupa’da 7. sırada olduğumuzu, sahip olunan potansiyelin önemli yatırımlarla açığa çıkarılması gerektiğini vurguladı.

“AB Ülkeleri Durağan, Türkiye Atağa Çıkmalı”

Günümüzde birçok kişi ve şirket, rüzgârın sağladığı temiz ve uygun fiyatlı güçten giderek daha da fazla yararlanıyor. Rüzgar enerjisinden elde edilen faydaların popülerleştiği bugünlerde ise AB ülkeleri içerisinde rüzgar enerjisine yatırım konusunda sıkıntılar yaşanıyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Ali Aydın, “Geçen yıl AB, rüzgar enerjisi santralleri kurulum kapasitesi açısından 2011’den beri en kötü yılını geçirdi. Türbin kurulumlarına başlıca AB ülkeleri özelinde bakıldığında isebüyüme Almanya’da yarı yarıya azaldı ve Birleşik Krallık’ta 2017’ye göre daha da kötüleşti. Bunun yanı sıra, 12 AB ülkesi geçen yıl tek bir rüzgar türbini kurmadı. Bu durumda AB içerisinde bir durağanlıktan bahsedebiliriz. AB ülkelerinin durağan ve kötü gidişatını doğru değerlendirerek rüzgar enerjisi alanında önemli konumlara gelebiliriz” ifadelerinde bulundu.

“AB’nin 2030 Planlarına Üye Ülkeler Hazır Değil”

“Avrupa Birliği (AB) Komisyonu tarafından yapılan son değerlendirmeleri ele aldığımızda 2030 Ulusal Enerji ve İklim Planları (NECPs), AB ülkeleri adına işleri düzeltmek için bir şans. Ancak taslak planlar ayrıntılı olarak çok eksik.” sözleriyle AB içerisinde yapılan bu planları değerlendiren Ali Aydın, ”Planlara bakıldığında özellikle politika önlemleri, açık artırma hacimleri, rüzgâr yatırımlarına karşı diğer engellerin nasıl kaldırılacağı ve şebekenin genişletilmesi konularında AB ülkelerinin birçok eksiği bulunuyor. Türkiye’nin AB tarafından bu programların ötesinde hazırlık ve planlar içerisinde olması gerekiyor. Yenilenebilir enerji konusunda potansiyelimizi verimli kullanabilmemiz ve söz sahibi olabilmemiz için Avrupa Birliği ülkelerinden önce hareket ederek aksiyonlar almanın gerektiğine inanıyorum.” açıklamalarında bulundu.

 

Rüzgar Enerjisinin Başkenti: İzmir

21 Haziran 2019 – Türkiye’nin rüzgar enerjisi üretiminin %20’sini karşılayan İzmir, rüzgar enerjisi sektörünün geleceğinin tartışıldığı üst düzey katılımlı toplantıya ev sahipliği yaptı.

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcıları Dr. Çetin Ali Dönmez ve Mehmet Fatih Kacır ve sektör temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen “İzmir Rüzgarı – Rüzgar Enerjisi Sektörü Toplantısı”nda rüzgar enerjisinin geleceği masaya yatırıldı, yatırım planları tartışıldı.

Türkiye’nin rüzgar enerjisi başkenti olan İzmir, hem enerji hem de ekipman üretimi alanlarında Avrupa’nın da önemli merkezlerinden biri olarak dikkat çekiyor. İzmir’in bu konumunu gündeme getirmek üzere İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı iş birliğiyle düzenlenen “İzmir Rüzgarı – Rüzgar Enerjisi Sektörü Toplantısı”, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcıları Dr. Çetin Ali Dönmez ve Mehmet Fatih Kacır ile sektör temsilcilerinin katılımıyla 20 Haziran 2019 tarihinde, SwissOtel Otel Büyük Efes’te gerçekleştirildi.

Katma değeri yüksek ve İzmir’in mukayeseli üstün olduğu rüzgar enerjisi sektörünün gelişimini hızlandırmada, rekabetçiliğini arttırmada rol oynayabilecek kamu ve özel sektörden pek çok aktörün bir araya geldiği toplantının açılış konuşmasını İZKA Genel Sekreteri Dr. Mehmet Yavuz yaptı. Yavuz, İZKA’nın faaliyetlerini aktararak: “Sürdürülebilir yerel kalkınmada öncü ve etkin bir Ajans olma vizyonuyla hareket eden İZKA, bugüne kadar 18 adet Mali Destek Programı, 7 adet Güdümlü Proje, 3 adet Fizibilite desteği yürütmüştür. Bu desteklerle 647 adet projeye günümüz fiyatlarıyla yaklaşık 530 milyon TL kaynak tahsis etmiş bulunuyoruz. İzmir’in sürdürülebilir kalkınması için harekete geçirdiğimiz kaynak ise günümüz fiyatlarıyla yaklaşık 914 milyon TL’ye ulaşmıştır.” dedi.

Yavuz, İzmir’in yenilenebilir enerji sektöründe kaynak potansiyelinin oldukça yüksek olduğunu belirterek, rüzgar enerjisi sektörünün gelişimi hakkında gerçekleştirdikleri faaliyetlerle ilgili sözlerine şöyle devam etti: “Ajansımız, 2012’de Türkiye’de Yenilenebilir Enerji alanına mali destek veren ilk kurumlardan biridir. Ardından 2015’te Yenilenebilir Enerji ve Çevre Teknolojileri Mali Destek Programı da düzenlemiştir. İZKA, bu sektörde yerli ve yabancı yatırımcının bölgemize çekilmesi, ekipman üretimi konusunda İzmir’in bir üs haline gelmesi ve sektörel bir kümelenmenin gerçekleşmesi amacı ile faaliyetlerini sürdürmektedir.”

Yavuz, konuşmasını “Sektörü destekleyecek şekilde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız tarafından uygulanan Rekabetçi Sektörler Programı kapsamında, Ajansımız tarafından yaklaşık 3 milyon Avro bütçeli, “Best for Energy” isimli bir AvrupaBirliği projesi yürütüleceğinin müjdesini vermek isterim.” diyerek tamamladı.

Rüzgar enerjisi sektörünün Türkiye’deki en önemli çatı kurumlarından olan Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Yıldırım konuşmasında “Türkiye’deki rüzgar kurulu gücünün 2018 sonunda 7.400 MegaWatt olduğunu görüyoruz. Bu çok ciddi bir kurulumdur. Bu kurulumu yaparak geçtiğimiz 12 sene içinde ülke olarak bu işin yatırımını, teknoloji sağlamasını, danışmanlığını, finansını öğrendik. Dolayısıyla Türkiye’de rüzgar enerjisinin ilk fazını tamamladığını, ikinci fazın ise daha sürdürülebilir olmasını; yani bu sektörün büyümesi gerektiğini düşünüyoruz.” dedi. Yıldırım, Türkiye’deki kurulu gücün Avrupa ile kıyaslandığında 5. sırada olduğunu belirterek; Türkiye’deki santrallerin %50’sinin Ege’de, 180 santralin 43’ünün ise İzmir’de olması dolayısıyla İzmir’in bu alandaki gücünü ve potansiyelini vurguladı.

İzmir Vali Yardımcısı Nihat Kaynar konuşmasında, İzmir’in rüzgar enerjisi sektöründeki mevcut durumundan ve gelişim potansiyelinden bahsederek “İzmir, hem yenilenebilir ve temiz bir enerji kaynağı olan rüzgar enerjisinden elektrik enerjisi üretimi hem de rüzgar türbininin; kanat, kule, jeneratör vb. sektöre özel katma değeri yüksek ekipmanlarının üretimi alanlarında, ülkemizde ve Avrupa ölçeğinde önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir. 1998’de Türkiye’de kurulan ilk rüzgar enerjisi santraline ev sahipliği yapan İzmir’in, Rüzgar Enerjisi Santralleri bakımından kurulu gücü 1.400 MegaWatt sınırına dayanmış olup, önümüzdeki yıllar içerisinde 1.500 MegaWatt kurulu güce ulaşması öngörülmektedir.” dedi.

Kaynar, rüzgar enerjisi alanında İzmir bölgesinde gerçekleşen çalışmaların öneminden bahsederek “İzmir olarak mukayeseli üstün olduğumuz bu sektöre, kamu başta olmak üzere tüm İzmirliler olarak sahip çıkmamız gerektiğini düşünüyorum.“ diyerek sözlerine devam etti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak, ülkemizin yüksek katma değerli ürünlerinin yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesi, üretilmesi ve ihraç edilebilmesine dönük çalışmalara tümüyle odaklandıklarını belirterek sözlerine başlayan Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır’ın değerlendirme ve görüşleri ise şu şekilde gerçekleşti: “Milli Teknoloji Hamlesi’nin içeriğini yerli ve milli ürünler geliştirilmesini ve üretilmesini içeren işler oluşturuyor. Diğer bir eksen de orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünlerine; yüksek katma değerli ürünlere uçtan uca odaklamayı içeriyor. Bu sayede orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünlerinin ihracattaki payını artırmayı hedefliyoruz.” dedi. Yerli imkanlarla kurulan rüzgar enerjisi santrallerine dönük ilave fiyat teşviklerini çok önemli bulduğunu belirten Kacır, “Özellikle Bakanlık imkanları ile bu süreci, teknolojiyi ve AR-GE çalışmalarını Türkiye’de geliştirdiğimizde daha sürdürülebilir bir fayda sağlanacağına inanıyorum.” dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Dr. Çetin Ali Dönmez ise konuşmasında, Türkiye’nin nitelikli insan gücünün azımsanmayacak noktada olduğunun; ancak bunun yanı sıra sektör paydaşlarının birbirileriyle olan iletişiminin de üst seviyede olması gerektiğinin altını çizerek Kalkınma Ajanslarının kilit rolüne değindi. Diğer bir önemli konunun finansman olduğunu söyleyen Dönmez, “Ülkemizin ihracatının artması, tedarik zincirinin düzgün çalışması ve yüksek kapasiteli sanayi için finansman çok önemli. Bu konuda da ülkemizde gelişmeler sürüyor.” diyerek sözlerini sürdürdü.

Dünya devleri yatırım için İzmir’i seçti

Çalışma toplantısı kapsamında gerçekleşen ilk oturuma, yatırımları için İzmir’i seçen Enercon Türkiye, TPI Composites ve CS Wind Türkiye gibi dünya devi firmalar katılım gösterdi.

“Rüzgar Enerjisi Ekipman Üretiminde Dünya Devleri İzmir’de” başlıklı birinci oturumda, CS Wind Türkiye Genel Müdürü Youngjae Ryu ve Enercon Türkiye Genel Müdürü Arif Günyar konuşmacı olarak yer alırken, TPI Composites Avrupa, Ortadoğu, Afrika ve Hindistan Başkan Yardımcısı Gökhan Serdar moderatör olarak katıldı.

Yerli firmalar sektörün değer zincirinde itici güç konumunda

Yabancı yatırımlarla gelişen rüzgar enerjisi ekipman üretimi sektörünün değer zincirine, yerli firmaların da çok hızlı bir şekilde entegre olduğu gerçeğiyle gerçekleşen “Rüzgar Enerjisi Ekipman Üretimi Değer Zincirinde İzmirli Tedarikçiler” isimli ikinci oturumun moderatörlüğünü İZKA Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü H.İ. Murat Çelik yaparken, konuşmacılar arasında Ateş Wind Power Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Güldoğan, Tibet Makina Genel Müdürü Tibet Arbak ve XGEN Enerji Yönetici Ortağı İskender Kökey yer aldı.

Oturumların sonunda Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcıları Dr. Çetin Ali Dönmez ve Mehmet Fatih Kacır tüm konuşmacılara katkılarından dolayı plaketlerini sundu. Toplantı toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Türkiye’de Rüzgar Enerjisi – RES Durumu, Kaynak: TÜREB

Rüzgar Enerjisi Nedir?

Rüzgâr enerjisi, rüzgâra neden olan hava akımının sahip olduğu hareket enerjisidir. Rüzgar enerjisi; doğal, yenilenebilir ve temiz bir enerji kaynağıdır. Aslında rüzgar enerjisinin kaynağı da güneştir. Güneşin dünyaya gönderdiği enerjinin %1-2 gibi küçük bir miktarı rüzgar enerjisine dönüşmektedir. Güneşin, yer yüzeyini ve atmosferi homojen ısıtmamasının bir sonucu olarak ortaya çıkan sıcaklık ve basınç farkından dolayı hava akımı oluşur. Bir hava kütlesi mevcut durumundan daha fazla ısınırsa atmosferin yukarısına doğru yükselir ve bu hava kütlesinin yükselmesiyle boşalan yere, aynı hacimdeki soğuk hava kütlesi yerleşir. Bu hava kütlelerinin yer değiştirmelerine rüzgar adı verilmektedir.

Diğer bir ifadeyle rüzgar; birbirine komşu bulunan iki basınç bölgesi arasındaki basınç farklarından dolayı meydana gelen ve yüksek basınç merkezinden alçak basınç merkezine doğru hareket eden hava akımıdır. Rüzgarlar yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına akarken; dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesi, yüzey sürtünmeleri, yerel ısı yayılımı, rüzgar önündeki farklı atmosferik olaylar ve arazinin topografik yapısı gibi nedenlerden dolayı şekillenir. Rüzgarın özellikleri, yerel coğrafi farklılıklar ve yeryüzünün homojen olmayan ısınmasına bağlı olarak, zamansal ve yöresel değişiklik gösterir. Rüzgar hız ve yön olmak üzere iki parametre ile ifade edilir. Rüzgar hızı yükseklikle artar ve teorik gücü de hızının küpü ile orantılı olarak değişir. Rüzgar enerjisi uygulamalarının ilk yatırım maliyetinin yüksek, kapasite faktörlerinin düşük oluşu ve değişken enerji üretimi gibi dezavantajları yanında üstünlükleri genel olarak şöyle sıralanabilir;

1. Atmosferde bol ve serbest olarak bulunur.
2. Yenilenebilir ve temiz bir enerji kaynağıdır, çevre dostudur.
3. Kaynağı güvenilirdir, tükenme ve zamanla fiyatının artma riski yoktur.
4. Maliyeti günümüz güç santralarıyla rekabet edebilecek düzeye gelmiştir.
5. Bakım ve işletme maliyetleri düşüktür.
6. İstihdam yaratır.
7. Hammaddesi tamamıyla yerlidir, dışa bağımlılık yaratmaz.
8. Teknolojisinin tesisi ve işletilmesi göreceli olarak basittir.
9. İşletmeye alınması kısa bir sürede gerçekleşebilir.

Rüzgar Türbin Teknolojisi

Rüzgar türbinleri, rüzgar enerji santrallerinin ana yapı elemanı olup hareket halindeki havanın kinetik enerjisini öncelikle mekanik enerjiye ve sonrasında elektrik enerjisine dönüştüren makinelerdir. Rüzgar türbinleri dönüş eksenlerinin doğrultusuna göre yatay eksenli veya düşey eksenli olarak imal edilirler. Bu tiplerden en fazla kullanılanı yatay eksenli rüzgar türbinleridir. Yatay eksenli rüzgar türbinleri, dönme eksenleri rüzgar yönüne paralel ve kanatları ise rüzgar yönüne dik vaziyette çalışırlar. Bu tip rüzgar türbinleri bir, iki, üç veya çok kanatlı yapılmaktadır. Yatay eksenli rüzgar türbinleri; rüzgarın kuleyi yalamadan rotora çarpması durumunda ileri yada önden rüzgarlı (up-wind), önce kuleye dokunup sonra rotora gelmesi koşulunda geri yada arkadan rüzgarlı (down-wind) türbin adını alırlar. Düşey eksenli rüzgar türbinlerinin eksenleri rüzgar yönüne dik ve düşey olup kanatları da düşey vaziyettedir. Düşey eksenli rüzgar türbinlerinde rüzgarın esme yönü değiştiği zaman yatay eksenli rüzgar türbinlerinde olduğu gibi herhangi bir pozisyon değiştirmesi olmaz. Elektrik üretim amaçlı şebeke bağlantılı modern rüzgar türbinleri çoğunlukla 3 kanatlı, yatay eksenli ve up-wind türü rüzgar türbinleridir.

Günümüzde teknolojik gelişmelere paralel olarak 1,0-6,0 MW gücünde yatay eksenli rüzgar türbinleri kullanılmaktadır. Bir rüzgar türbini, çevredeki engellerin rüzgar hız profilini değiştirmeyeceği yükseklikteki bir kule üzerine yerleştirilmiş gövde ve rotordan oluşur. Kanatlar ve göbek rotor olarak adlandırılır. Kanatlar polyester ile kuvvetlendirilmiş fiberglass veya epoxy ile güçlendirilmiş fiber karbondan yapılmakta ve çelik omurga ile desteklenmektedir. Üç kanatlı yeni nesil rüzgar türbinlerinin kanat çapları 100 m değerine ulaşmıştır. Modern rüzgar türbinlerinin rotor göbekleri (hub) yer seviyesinden 60-100 m yükseklikte bir kule üzerinde bulunur. Bir rüzgar türbininden elde edilecek enerji miktarı birinci dereceden türbin hub yüksekliğindeki rüzgar hızına bağlı olmaktadır. Türbin hub yüksekliğinin artırılması sonucu rüzgar hızının artacağı gerçeği dikkate alındığında hub yüksekliğinin artırılması, mevcut rüzgar gücünden maksimum düzeyde yararlanılmasını sağlayacaktır.

Gürültü kirliliğini önlemek için gövde ses izolasyonludur. Kuleler kafes veya boru biçiminde yapılmaktadır. Kule yükseklikleri fazla olabildiğinden kafes kulelerin dışındaki konstrüksiyonlar iki yada üç parçalı olabilmektedir. Kafes kuleler görüntü kirliliği ve bakım zorluğu nedeniyle hemen hemen terk edilmiştir. Maliyeti fazla olmakla beraber günümüzde yaygın olarak açık gri renge boyanmış silindirik konik kesitli kuleler kullanılmaktadır.

Rotor düşük devirli bir ana mile bağlıdır. Rüzgarın kinetik enerjisi rotor tarafından mekanik enerjiye çevrilir ve düşük devirli ana milin dönüş hareketi gövde içersindeki iletim sistemine (dişli kutusu vb.), oradan generatöre aktarılır. İletim sistemi, generatör ve yardımcı üniteler gövde içersinde yer alır. Bir rüzgar türbininde tanıtılan elemanlar dışında; frenleme düzenleri, kontrol-kumanda sistemleri, yönlendirme motoru ve mekanizması, anemometre ve rüzgar gülü gibi ölçüm cihazları bulunur.