Ana sayfa Eğitim Borsa Bilgileri Kitaplık: Par...

Kitaplık: Para & Psikoloji, Dr. Tuğberk Çitilci

parapsi

Para, beyin kimyasallarınızı değiştirmeye başladığında artık yapabileceğiniz hiçbir şey kalamamıştır.

Nasıl kazanacağınız ile ilgili her şey benliğiniz için anlamsızdır artık…

Sizi her seferinde kaybetmeye mahkum eden şey onbinlerce yıl öncesinden size genetik bir miras olabilir mi?

Bu kitap temel bir soruya cevap verecek; neden ve nasıl kaybediyorsunuz…

En karışık finansal piyasalardan en basit kararlara kadar… “Para”nın sizi ne hale getirdiğini öğrenmek için bulabileceğiniz ender bir eser

Aytun Bilgin

 

ÖNSÖZ

Homo  economicus, finansal  sistem  içinde  her  türlü  koşul  altında faydasını  maksimize ederken, risklerini azaltan ve optimal  getirisini arttırmayı amaçlayan rasyonel bir aktördür. Klasik  finans  teorisi’nin temel  varsayımı rasyonalite üzerine kurulmuştur.  1789 yılında Bernoulli’nin fayda  kavramı ile başlayan süreç,  1970 yılında Fama’nın  Etkin Piyasa  Teorisi ile devam  et- miştir. Bu süreçte  rasyonel aktör optimal  kararları alırken risk ve belirsizlik kavramları engel teşkil  etmektedir. Tüm amaç  bu iki unsuru  tanımlayabilmek  ve ortadan  kaldırmak için çözümler bulmak olmuştur.

Klasik  okul  iktisatçıları rasyonalite kavramında psikoloji, sosyoloji ve antropoloji gibi  iktisata  yardımcı diğer  bilimlerle entegrasyon oluşturmuşlardır.  Bu dönemin en önemli  temsilcileri arasında Adam  Smith,  ve Hume gelmektedir. 1789 yılında Adam Smith’in  “Duyguların Ahlakı” (The  Morals of Sentiments) adlı  eseri  psikoloji ve iktisat  dallarını bütünleştirmiştir.

Neo  klasik iktisat  okulu  öğretiyi tamamen somutlaştırmayı ve  matematikselleştirmeyi  amaçlamıştır. Bu  ekolde,  psikoloji gibi  tam  olarak öl- çülemeyen ve  tanımlanamayan olgular iktisat  öğretisinde tam  olarak yer almamıştır.

2.  Dünya  Savaşı  sonrası   neo  klasik öğretide, homo  economicus’un hazzını arttıran  acıyı  azaltan rasyonel bir  aktör  olmadığı ortaya  çıkmıştır. Rasyonalite  kavramının tek başına  matematiksel formüllerle oluşturulama- yacağını, homo  economicus’un psikoloji ve davranış açısından da incelen- mesi  ve çözümlenmesi gerekliliği üzerinde de durulmuştur.

Klasik fayda  teorisi  ile başlayan literatürün gelişimi, 1979 yılında Kah- neman’ın  “Beklenti  Teorisi” (Prospect Theory) ile 2002 yılında Nobel Ekonomi Ödülü’nü alması  davranışçı finans’ın  mihenk taşı olmuştur.

Davranışçı finans  homo economicus’un risk ve belirsizlik altında karar alma  ve karar  alırken yaptığı yanlılık ve hata (bias) psikoloji, sosyoloji, ant- ropoloji  ve diğer  bilim  dallarıyla entegrasyon oluşturarak inceleyen finans disiplinidir.

Davranışçı finans alanında Türkçe  terminaloji ve içerik  sağlamayı amaçlayan bu çalışmada, piyasa profesyonellerinin finans  kararlarında maruz kaldıkları hata ve yanlılıkları daha  somut biçimde ölçerek bir ölçek  geliştirilmesinin ilk  adımını atma  amacıyla yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre,  yapılan çalışma hem  ölçek  büyüklüğü, hem  de güvenilirlik testlerinden  geçmiş, ölçülmesi hedeflenen yanlılıklara ilişkin  ifadeler için  yapılan faktör analizinde de model  oluşturma amacına uygun  bulgular elde  etmiştir. Finans  için  davranış boyutuna yönelik bir ölçek  bilgimize göre  henüz geliştirilmemiş olduğu için bu ilk adım  büyük önem  taşımaktadır. Bundan sonraki aşamalarda bu ölçeğin geliştirilmesine yönelik yeni  saha  araştırma- ları yapılmasına ihtiyaç  vardır.  Ayrıca  daha  somut  bulgulara ulaşılan yanlı- lıkların daha  derinlemesine irdelenmesi gerekir. Bu tezin  bir diğer  katkısı da  finans  sektöründe çalışan profesyonellerin potansiyel olarak yapabile- cekleri hataları görerek daha  yansız kararlar vermelerine katkı  yapmaktır.

Çalışmanın kitap  haline  gelmesi aşamasında yardımlarını esirgemeyen Sanko  Menkul  Değerler şirketine ve Doktora çalışmalarım boyunca desteklerini  esirgemeyen sayın  hocam  Prof. Dr. Jale  Oran SÖZER ve sevgili eşim Yüksek Mikrobiyolog ECE ÇİTİLCİ’ye sonsuz  teşekkürlerimi sunarım.

Dr. Tuğberk  ÇİTİLCİ

Para&Psikoloji kitabını aşağıdaki sitelerden temin edebilirsiniz

 

http://www.paravepsikoloji.com/